शनिवार, 14 नोव्हेंबर 2026
बांगलादेश नॅशनलिस्ट पार्टी (BNP) ने विजय मिळवला तर भारत बांग्लादेश रिलेशनवर परिणाम होईल (फोटो - AI)
बांगलादेशच्या सार्वत्रिक निवडणुकीत तारिक रहमान यांच्या नेतृत्वाखालील बांगलादेश नॅशनलिस्ट पार्टी (BNP) ने बहुमत मिळवल्यानंतर दक्षिण आशियाई राजकारणात एक नवीन अध्याय उदयास येत असल्याचे दिसून येत आहे. हा बदल केवळ ढाक्यातील सत्तेपुरता मर्यादित नाही तर त्याचा भारत-बांगलादेश संबंधांवरही थेट परिणाम होऊ शकतो. गेल्या दीड दशकात, अवामी लीगच्या नेतृत्वाखाली, दोन्ही देशांमधील सहकार्याची पातळी अभूतपूर्व वाढली होती. मात्र आता, BNP सरकारच्या आगमनाने धोरणांचे पुनर्संतुलन होण्याची शक्यता याबद्दल चर्चा तीव्र झाल्या आहेत.
हे देखील वाचा : १ फेब्रुवारीपासून सूत गिरण्या बंद? बांगलादेशात उद्योगसंकट
भारताचा BNPसोबतचा वाईट अनुभव
राजकीय विश्लेषकांचे म्हणणे आहे की बीएनपीने पारंपारिकपणे भारताबाबत तटस्थ, कठोर किंवा अधिक संतुलित भूमिका स्वीकारली आहे. म्हणूनच, नवीन सरकार आपल्या देशांतर्गत मित्रपक्षांना विचारात घेऊन भारतासोबतच्या संबंधांचा आढावा घेऊ शकते. मात्र, हे तितकेच खरे आहे की भारत-बांगलादेश संबंध केवळ राजकीय पक्षांवर अवलंबून नाहीत तर भौगोलिक, आर्थिक आणि ऐतिहासिक गरजांमुळे देखील चालतात.
संबंधांचा कणा म्हणून सुरक्षा सहकार्य
सुरक्षा सहकार्य हा दोन्ही देशांमधील संबंधांचा कणा आहे. गेल्या दशकांमध्ये सीमापार दहशतवाद, बंडखोरी आणि बेकायदेशीर कारवाया नियंत्रित करण्यासाठी समन्वय मजबूत झाला आहे. जर बीएनपी सरकारने हे सहकार्य सुरू ठेवले तर प्रादेशिक स्थिरता राखता येईल. तथापि, जर देशांतर्गत राजकीय दबावांमुळे सुरक्षा सहकार्य कमकुवत झाले तर त्याचा परिणाम भारताच्या पूर्वेकडील राज्यांवर आणि सीमावर्ती भागात होऊ शकतो.
हे देखील वाचा : ५१ पक्ष, २००० उमेदवार…, शेख हसीना पतनानंतर पहिली लढत, भारतासाठी ठरणार निर्णायक?
चीन आणि पाकिस्तानशी जवळीक साधणारा BNP
बीएनपी हा देखील एक महत्त्वाचा पैलू आहे. बीएनपी सरकार चीनसोबत आर्थिक आणि पायाभूत सुविधांमधील सहकार्य वाढवण्याचा प्रयत्न करू शकते. अशा प्रकारे बांगलादेश भारत आणि चीनमधील संतुलनाचे धोरण स्वीकारेल. भारताने स्पर्धेपेक्षा सहकार्य आणि विश्वास निर्माण करण्यावर लक्ष केंद्रित करणे महत्त्वाचे ठरेल. बंदर, रेल्वे, रस्ते आणि ऊर्जा प्रकल्पांमध्ये परस्पर लाभ आणि सहकार्य सुनिश्चित करणे दोन्ही बाजूंच्या हिताचे असेल.
