मंगळवार, 10 नोव्हेंबर 2026
Defence Policy : पाकिस्तानविरोधात भारताचा आक्रमक पवित्रा; 'New Normal' सिद्धांतामुळे CISS ने व्यक्त केली युद्धाची भीती ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
CISS India Military Doctrine : भारताने दहशतवादाबाबत स्वीकारलेल्या ‘नवीन सामान्य’ लष्करी सिद्धांतामुळे (New Normal Military Doctrine) शेजारील देशांमध्ये, विशेषतः पाकिस्तानमध्ये, मोठी घबराट पसरली आहे. इस्लामाबादस्थित प्रतिष्ठित थिंक टँक, सेंटर फॉर इंटरनॅशनल स्ट्रॅटेजिक स्टडीज (CISS), ने रविवारी एक गंभीर इशारा दिला आहे.
CISS ने आपल्या निवेदनात म्हटले आहे की, अणुसज्ज असलेला भारताचा हा ‘नवीन सामान्य’ सिद्धांत दक्षिण आशियामध्ये अस्थिरता निर्माण करणारा प्रमुख घटक आहे. नवी दिल्लीची ही भूमिका भविष्यातील कोणत्याही संकटात गंभीर वाढ (Serious Escalation) होण्याचा धोका निर्माण करते. ऑस्ट्रेलियन तज्ञ आणि अधिकाऱ्यांशी झालेल्या चर्चेनंतर CISS ने हे मूल्यांकन सादर केले आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Khabarovsk : पुतिनचा त्सुनामी बॉम्ब! ‘Poseidon’ वाहून नेणाऱ्या अदृश्य पाणबुडीने NATO हादरला; लगेच ब्रिटनची प्रत्युत्तरात्मक खेळी
CISS ने स्पष्टपणे युक्तिवाद केला आहे की, भारताचा ‘नवीन सामान्य’ सिद्धांत दहशतवादाविरुद्ध लढण्याच्या नावाखाली पाकिस्तानविरुद्ध एकतर्फी (Unilateral) लष्करी हल्ल्यांना समर्थन देतो. डॉन (Dawn) वृत्तपत्राच्या मते, CISS ने म्हटले आहे की, २०१९ पासून भारताच्या धोरणात केंद्रस्थानी असलेला आणि या वर्षी पुन्हा समोर आलेला हा सुरक्षा सिद्धांत, ऑपरेशन सिंदूर (Operation Sindoor) सारख्या कथित सीमापार हल्ल्यांना पारंपारिक लष्करी प्रतिसादांकडे वळतो.
या भूमिकेतील सर्वात धोकादायक घटक म्हणजे, या सिद्धांतातून असे सूचित होते की, भारत भविष्यातील संघर्षांमध्ये पाकिस्तानच्या अणुप्रतिबंधक शक्तीला पूर्णपणे दुर्लक्ष करून कारवाई करू शकतो.
“अणुसज्ज देशात खात्रीशीर लष्करी प्रत्युत्तराची संस्थात्मक स्थापना करणे स्वाभाविकपणे अस्थिरता निर्माण करणारे आहे,” CISS ने म्हटले आहे.
म्हणजेच, पाकिस्तानने कितीही अणुबॉम्बची धमकी दिली तरी, भारत आपल्या सुरक्षेच्या कारणास्तव हल्ला करण्यापासून मागे हटणार नाही, अशी भीती पाकिस्तानला वाटत आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Defence Tech : भारतीय हवाई तळांना लक्ष्य करण्यासाठी तुर्कीचा मोठा डाव; पाकिस्तानला ‘Deep Invasion’ची क्षमता देणार ANKA-3
CISS ने त्यांच्या मूल्यांकनात एक महत्त्वपूर्ण मुद्दा उपस्थित केला आहे. त्यांनी म्हटले आहे की, भारताच्या लष्करी आधुनिकीकरणाला पाश्चात्य देशांचा पाठिंबा एका चुकीच्या गृहीतकावर आधारित आहे. पाश्चात्त्य देशांना वाटते की नवी दिल्ली आपल्या वाढत्या लष्करी क्षमतेचा उपयोग प्रामुख्याने चीनला प्रतिकार (Counter China) करण्यासाठी करेल. परंतु, CISS चा युक्तिवाद आहे की, भारताच्या या वाढलेल्या लष्करी क्षमता मोठ्या प्रमाणात पाकिस्तानला लक्ष्य करत आहेत. म्हणजेच, पाश्चात्त्य देशांकडून चीनला तोंड देण्यासाठी मिळणारी मदत भारत पाकिस्तानविरुद्ध वापरू शकतो, अशी भीती CISS ने व्यक्त केली आहे. मर्यादित युद्ध रणनीती राबवण्यासाठी पारंपारिक लष्करी फायद्याचा वापर करून, नवी दिल्ली चुकीच्या गणनेचा (Miscalculation) धोका वाढवत आहे, असा इशारा या थिंक टँकने दिला आहे.
Ans: दहशतवादाविरुद्ध लढण्यासाठी पाकिस्तानविरुद्ध एकतर्फी लष्करी हल्ल्यांना समर्थन देणे.
Ans: इस्लामाबादस्थित थिंक टँक CISS (सेंटर फॉर इंटरनॅशनल स्ट्रॅटेजिक स्टडीज).
Ans: पाश्चात्त्य देश चीनसाठी मदत देतात, पण भारत त्याचा उपयोग पाकिस्तानला लक्ष्य करण्यासाठी करतो.
