मंगळवार, 20 ऑक्टोबर 2026
Diplomatic Storm: २४ तासांत ३ वेळा संवाद! दिल्लीत जयशंकर-खतीबजादेह यांची गुप्त भेट; अमेरिका-इराण युद्धात भारताची भूमिका ठरली? ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
Jaishankar meet Iranian Deputy Foreign Minister 2026 : पर्शियन आखातातून सुरू झालेली युद्धाची ठिणगी आता जागतिक राजकारणाच्या केंद्रस्थानी पोहोचली आहे. एकीकडे अमेरिका इराणला पूर्णपणे संपवण्याची भाषा करत असताना, दुसरीकडे भारताची राजधानी दिल्ली आता या संघर्षाचे राजनैतिक केंद्र बनली आहे. गेल्या २४ तासांत भारत आणि इराणच्या नेत्यांमध्ये तब्बल तीन वेळा संवाद झाला असून, आज परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर (S. Jaishankar) यांनी इराणचे उपपरराष्ट्र मंत्री खतीबजादेह यांची भेट घेतल्याने जागतिक स्तरावर भुवया उंचावल्या आहेत.
दिल्लीत सुरू असलेल्या ‘रायसीना संवादा’च्या (Raisina Dialogue) निमित्ताने इराणचे उपपरराष्ट्र मंत्री खतीबजादेह सध्या भारतात आहेत. जयशंकर यांच्याशी झालेल्या भेटीत नेमकी काय चर्चा झाली, याचा तपशील अधिकृतपणे बाहेर आला नसला तरी, खतीबजादेह यांनी पत्रकारांशी बोलताना ट्रम्प प्रशासनावर तोफ डागली. “ट्रम्प हे न्यू यॉर्कचा महापौर निवडू शकत नाहीत, मग ते इराणचा सर्वोच्च नेता (Supreme Leader) कोण असेल हे कसे ठरवू शकतात?” असा खोचक सवाल त्यांनी केला. अमेरिकेचा हा दृष्टिकोन वसाहतवादी असून ते इराणच्या लोकशाही पद्धतीने निवडून आलेल्या सरकारला अस्थिर करू इच्छितात, असा आरोप त्यांनी केला.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : US Iran War : ‘या, आम्ही तुमची वाट पाहतोय!’ अराघची यांचा अमेरिकेवर घातक प्रहार; US सैन्यासाठी ‘यमद्वार’ ठरेल इराण
हिंदी महासागरात अमेरिकेने बुडवलेल्या इराणी फ्रिगेट ‘आयरिस डेना’बद्दल (IRIS Dena) बोलताना खतीबजादेह भावूक झाले. त्यांनी स्पष्ट केले की, हे जहाज रिकामे होते आणि त्यात कोणतीही शस्त्रे नव्हती. केवळ सरावासाठी आलेल्या तरुण इराणी खलाशांचा यात बळी गेला, ही अत्यंत दुर्दैवी घटना असल्याचे त्यांनी सांगितले. भारताने या जहाजाच्या शोध मोहिमेत केलेल्या मदतीबद्दलही त्यांनी कृतज्ञता व्यक्त केली.
Iran deputy foreign minister Saeed Khatibzadeh with EAM Jaishankar in Delhi pic.twitter.com/CqpEEKTYvl — Sidhant Sibal (@sidhant) March 6, 2026
credit – social media and Twitter
या संपर्काची मालिका गुरुवारी सुरू झाली, जेव्हा एस. जयशंकर यांनी थेट इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांच्याशी फोनवरून सविस्तर चर्चा केली. त्याच दिवशी भारताचे परराष्ट्र सचिव विक्रम मिस्री यांनी दिल्लीतील इराणी दूतावासाला भेट देऊन इराणचे दिवंगत सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी यांना श्रद्धांजली वाहिली. एकाच दिवसात परराष्ट्र सचिव, परराष्ट्र मंत्री आणि उपपरराष्ट्र मंत्री स्तरावर झालेल्या या चर्चेमुळे भारत इराणच्या प्रश्नावर अत्यंत सक्रिय असल्याचे दिसून येत आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Cluster Bombs: आकाशातून विध्वंस! इराणचं ते ‘अदृश्य’ अस्त्र ज्याने इस्रायलला दिली सर्वात मोठी जखम; 11 ठार, 1000 जखमी
इराण आणि अमेरिका संघर्षात भारताची अधिकृत भूमिका ही ‘तटस्थतेची’ आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी या तणावावर चिंता व्यक्त केली असून “लष्करी संघर्ष कोणत्याही समस्येचे निराकरण करू शकत नाही,” असे ठामपणे सांगितले आहे. युएई आणि सौदी अरेबियासारख्या मित्रराष्ट्रांशीही मोदींनी चर्चा केली आहे. भारतासाठी इराण हा केवळ एक मित्र देश नसून ऊर्जेच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचा भागीदार आहे, त्यामुळेच भारत सध्या दोन्ही बाजू सांभाळून मध्यस्थीच्या भूमिकेत दिसत आहे.
Ans: गेल्या २४ तासांत भारतीय आणि इराणी उच्चपदस्थांमध्ये एकूण ३ वेळा संपर्क झाला आहे, ज्यामध्ये परराष्ट्र मंत्री स्तरावरील फोन कॉल आणि दिल्लीतील प्रत्यक्ष भेटींचा समावेश आहे.
Ans: त्यांनी ट्रम्प प्रशासनावर वसाहतवादी दृष्टिकोनाचा आरोप केला आणि म्हटले की, अमेरिका इराणची लोकशाही नष्ट करून तिथला सर्वोच्च नेता निवडण्याचा प्रयत्न करत आहे, जे चुकीचे आहे.
Ans: भारत या संघर्षात तटस्थ आहे. पंतप्रधान मोदींनी स्पष्ट केले आहे की, लष्करी संघर्ष कोणत्याही समस्येचा उपाय असू शकत नाही आणि संवादाद्वारे तोडगा काढला जावा.
