US-Iran Peace Talks : अमेरिका-इराण वादात तुर्कीला लुडबुड करणं पडलं महागात; खामेनेईंनी दाखवून दिली जागा (फोटो सौजन्य: सोशल मीडिया)
US Iran Nuclear Talks : इराण झुकलं? भीषण तणावानंतर अमेरिकेशी चर्चेस तयार; तुर्कीत रंगणार कूटनीती
अली खामेनेई यांनी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प (Donald Trump) यांना अणु चर्चा तुर्कीमध्ये न घेता ओमानमध्ये घेण्याचे आवाहन केले आहे. तसेच त्यांनी अमेरिकेला स्पष्ट इशारा दिला आहे की, अणु करार चर्चेत कोणत्या तिसऱ्या देशांची उपस्थिती स्वाकरली झाली होती. इराणला केवळ थेट अमेरिकेशी द्विपक्षीय चर्चा करायची असल्याचे खामेनेईंनी स्पष्ट केले आहे.
इराणने चर्चेचे ठिकाण बदलण्याचीच मागणी केलेली नाही, तर या प्रक्रियेतून तुर्कीला आणि इतर प्रादेशिक देशांना वगळ्यास सांगितले आहे. यापूर्वी अमेरिका इराणच्या या अणु चर्चेत तुर्की, पाकिस्तान, सौदी अरेबिया, कतार आणि युएईचे प्रतिनिधी उपस्थित राहणार होते. परंतु इराणने याला नकार दिला आहे. तसेच इराणने हेही स्पष्ट केले आहे की, ही चर्चा केवळ अणु कार्यक्रमापुरती मर्यादित राहिला पाहिजे.
याच वेळी ट्रम्प यांनी इराणसमोर अत्यंत कठोर अटी ठेवल्या आहेत. इराणला आपला युरेनियमचा साठा समृद्ध करणे थांबवाणे, तसेच बॅलेस्टिक क्षेपणास्त्रांची निर्मिती मर्यादित करणे आणि हमास व हिजबुल्लाह यांसारख्या प्रादेशिक गटांना समर्थने न या अटी ट्रम्प यांनी इराणसमोर ठेवल्या आहेत. पण इराणने ट्रम्प यांच्या या अटींना अस्वीकार केले आहे. तसेच अमेरिकेच्या या अटी इराणच्या सार्वभौमत्वार हल्ला असल्याचे इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनी म्हटले आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, अमेरिका आणि इराणमध्ये युद्ध सुरु झाल्यास याचा सर्वाधिक प्रभाव तुर्कीच्या सीमांवर होतो. यामुळे सीमा सुरक्षा, व्यापार आणि प्रादेशिक स्थिरतेसाठी तुर्कीने या तणावात मध्यस्थी करण्याचा निर्णय घेतला. यापूर्वी सीरिया आणि युक्रेन संघर्षांचा देखील तुर्कीवर गंभीर परिणाम झाला होता. भविष्यात अमेरिका आणि इराण संघर्ष तुर्कीच्या सुरक्षा, आर्थिक, आणि राजनैतिक घडामोडींसाठी महत्वाचा मानला जात आहे. परंतु इराण तुर्कीची मध्यस्थी नाकारल्याने अध्यक्ष एर्दोगान चिंतेत आले आहेत.
ट्रम्प बॅकफुटवर! खामेनेईंच्या एका इशाऱ्याने तडजोडीच्या अटी केल्या कमी, इराणसमोर झुकला अमेरिका?
