मंगळवार, 10 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
हिंदू धर्मानुसार लंकापती रावणाला अनिती, व्याभिचार, गर्विष्ठता, काम, क्रोध, लोभ, अधर्माचे आणि वाईटाचे प्रतीक मानले जाते आणि त्याचा द्वेष केला जातो. रामायणातील रावण हा अत्यंत विद्वान, शिवभक्त आणि वेदांचा ज्ञाता म्हणून ओळखला जातो. तरीही इतिहासात त्याची ओळख “राक्षसराज”अशी आहे. ब्राह्मणकुळात जन्म घेऊनही त्याच्यात राक्षसी गुण कसे आले, रावणाच्या जन्मामागे काय रहस्य आहे, जाणून घ्या यामागील पौराणिक कथा.
रावणाचे वडील ऋषी विश्रवा हे महान तपस्वी ब्राह्मण होते. त्याची आई कैकसी ही राक्षसकुळातील होती. कैकसीचा पिता सुमाली हा बलाढ्य राक्षस होता. सुमालीला आपल्या वंशाची पुन्हा सत्ता प्रस्थापित करायची होती. म्हणून त्याने कैकसीला विश्रवा ऋषींशी विवाह करण्यास सांगितले, जेणेकरून संतती बलवान आणि तेजस्वी होईल.
यामुळे रावणाला वडिलांकडून ब्राह्मणत्व, ज्ञान आणि तपश्चर्या मिळाली; तर आईकडून राक्षसी स्वभाव, महत्वाकांक्षा आणि क्रूरता लाभली, असे वर्णन पुराणांत आढळते.
पौराणिक कथेनुसार, भगवान श्री रामांच्या जीवनकाळात रावणाला विशेष महत्त्व आहे. रावण हा सोन्याच्या लंकेचा राजा होता. परंतु रावणाच्या जन्माशी संबंधित अनेक कथा प्रचलित आहेत. वाल्मिकी रामायणानुसार, रावण पुलत्स्य मुनीचे पुत्र महर्षि विश्रवा आणि राक्षसी कैकसीचा मुलगा होता. पौराणिक काळात माली, सुमाली आणि मलेवण नावाचे अत्यंत क्रूर राक्षस भावंड होती. या तिन्ही भावांनी ब्रह्माची कठोर तपस्या केली, ज्यामुळे प्रसन्न होऊन ब्रह्मदेवाने त्यांना बलशाली होण्याचे वरदान दिले. हे वरदान मिळाल्यानंतर तिन्ही भावांनी स्वर्गलोक, पृथ्वीलोक आणि पाताळलोक येथील देवतांसहित ऋषी-मुनी आणि मानवांवर अत्याचार करण्यास सुरुवात केली. पण जेव्हा या तिन्ही भावांचा अत्याचार मोठ्या प्रमामात वाढला तेव्हा ऋषी-मुनी आणि देवता भगवान विष्णूकडे गेले आणि त्यांच्याकडे माली, सुमाली आणि मलेवण यांनी तिन्ही भावांच्या अत्याचाराचे वर्णन केले.
पौराणिक कथेनुसार, कैकसीने अशुभ वेळी गर्भधारणा केली. त्या काळातील ग्रहस्थिती प्रतिकूल असल्याने संततीच्या स्वभावावर त्याचा परिणाम झाला, अशी मान्यता आहे. म्हणूनच रावण अत्यंत बुद्धिमान असूनही अहंकारी आणि क्रूर बनला, असे सांगितले जाते.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: रावणाचे वडील ऋषी विश्रवा हे ब्राह्मण आणि महान तपस्वी होते, तर आई कैकसी ही राक्षसकुळातील होती.
Ans: त्याच्या आईकडील राक्षसवंश, महत्त्वाकांक्षा आणि अहंकारामुळे त्याच्यात राक्षसी प्रवृत्ती वाढली, असे पौराणिक कथांमध्ये सांगितले आहे.
Ans: काही कथांनुसार देवांच्या अहंकाराचा नाश करण्यासाठी आणि धर्मस्थापनेसाठी रावणाचा जन्म झाला, असे वर्णन आहे.
