रविवार, 18 ऑक्टोबर 2026
Income Tax Return 2026 (फोटो सौजन्य- सोशलमीडिया)
Income Tax Return 2026: अनेकांना वाटते की आयकर भरावा लागत नसेल तर आयकर विवरणपत्र (ITR) दाखल करण्याची गरजच नसते. पण प्रत्यक्षात ही समजूत अनेक वेळा चुकीची ठरते. सरकारकडून मिळणाऱ्या कर सवलतीमुळे तुमच्यावर कराची रक्कम येत नसली, तरी काही परिस्थितीत ITR भरणे बंधनकारक असू शकते. त्यामुळे केवळ कर भरावा लागत नाही म्हणून रिटर्न न भरण्याचा निर्णय घेतल्यास भविष्यात अडचणी निर्माण होऊ शकतात.
नवीन कर व्यवस्थेनुसार ठरावीक उत्पन्नापर्यंत करात सवलत मिळते. त्यामुळे अनेक पगारदार कर्मचाऱ्यांचा प्रत्यक्ष कर शून्यावर येतो. मात्र याचा अर्थ असा होत नाही की त्यांची आयकर विभागाकडे कोणतीही जबाबदारी उरत नाही. उलट, अनेक योजनांचा लाभ घेण्यासाठी आणि आर्थिक व्यवहार सुरळीत ठेवण्यासाठी ITR दाखल करणे महत्त्वाचे ठरते.
नोकरी करणाऱ्या व्यक्तींना प्रमाणित कपातीचा लाभ मिळत असल्यामुळे ठरावीक मर्यादेपर्यंतचे उत्पन्न करमुक्त होऊ शकते. त्यामुळे लाखो करदात्यांची कर देयता शून्य राहते. तरीही, जर तुमचे एकूण उत्पन्न सरकारने निश्चित केलेल्या मर्यादेपेक्षा जास्त असेल, तर आयकर विवरणपत्र सादर करणे आवश्यक ठरू शकते. येथे कर भरावा लागतो की नाही, यापेक्षा तुमचे एकूण उत्पन्न किती आहे, याला अधिक महत्त्व दिले जाते.
Maruti आणि Hondaचा मोठा प्लॅन! जुलै महिन्यात येणार नव्या कारची जबरदस्त रेंज
अनेकजण करपात्र उत्पन्न आणि एकूण उत्पन्न या दोन्ही संकल्पनांमध्ये गोंधळ करतात. प्रत्यक्षात ITR भरण्याची आवश्यकता तपासताना सर्वप्रथम तुमच्या वर्षभरातील एकूण कमाईचा विचार केला जातो. त्यानंतर विविध कर सवलती आणि कपाती लागू होतात. म्हणजेच गुंतवणूक, विमा, आरोग्य खर्च किंवा इतर वजावटींमुळे कर कमी झाला तरी सुरुवातीला एकूण उत्पन्नाची मर्यादा तपासली जाते.
ITR भरल्यामुळे केवळ कर विभागाचे नियम पूर्ण होत नाहीत, तर भविष्यात अनेक आर्थिक कामेही सोपी होतात. घरकर्ज, वाहन कर्ज किंवा वैयक्तिक कर्जासाठी अर्ज करताना अनेक बँका मागील काही वर्षांचे ITR मागतात. तसेच परदेशात शिक्षण, नोकरी किंवा पर्यटनासाठी व्हिसा अर्ज करतानाही आयकर विवरणपत्र उपयोगी ठरते. त्यामुळे नियमित ITR भरल्यास आर्थिक विश्वासार्हता वाढते.
जर तुमच्या पगारातून जास्त कर कापला गेला असेल, तर तो परत मिळवण्यासाठीदेखील ITR दाखल करणे आवश्यक असते. अनेक कर्मचाऱ्यांना वर्षअखेरीस कर परतावा मिळण्याचा अधिकार असतो. मात्र रिटर्न भरला नाही तर हा परतावा मिळू शकत नाही. त्यामुळे कर देयता नसली तरी ITR भरल्याचा फायदा भविष्यात अनेक प्रकारे होऊ शकतो.
ज्येष्ठ नागरिकांसाठीही उत्पन्नाच्या मर्यादा वेगळ्या असतात. वयानुसार सरकारने काही सवलती दिल्या असल्या तरी त्या मर्यादेपेक्षा जास्त उत्पन्न असल्यास त्यांनाही आवश्यकतेनुसार आयकर विवरणपत्र भरावे लागते. त्यामुळे प्रत्येकाने स्वतःच्या उत्पन्नाचा आणि लागू असलेल्या नियमांचा आढावा घेणे गरजेचे आहे.
Crude Oil Prices Today: तेल बाजारात मोठा यू-टर्न! तेलाच्या किमतींची उसळी अखेर थांबली
कर नियमांमध्ये वेळोवेळी बदल होत असतात. त्यामुळे जुन्या माहितीनुसार निर्णय घेण्याऐवजी सध्याचे नियम समजून घेणे अधिक महत्त्वाचे आहे. जर कोणाला स्वतःबाबत शंका असेल, तर कर सल्लागाराचा सल्ला घेणे योग्य ठरेल.
थोडक्यात सांगायचे झाल्यास, कराची रक्कम शून्य असणे आणि ITR भरण्याची गरज नसणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत. तुमचे उत्पन्न, कर प्रणाली आणि सरकारी नियम यानुसार आयकर विवरणपत्र दाखल करणे आवश्यक ठरू शकते. त्यामुळे भविष्यातील अडचणी टाळण्यासाठी आणि आर्थिक नोंदी व्यवस्थित ठेवण्यासाठी वेळेत ITR दाखल करणे हा नेहमीच योग्य निर्णय ठरतो.
