रविवार, 8 नोव्हेंबर 2026
Saudi Arabia's masterstroke now; Two routes for oil opened with UAE
Iran-Israel War: होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत इराणच्या धोक्यांदरम्यान, आखातात दोन पाईपलाईन आहेत ज्या जगाला तेल आणि गॅस पुरवू शकतात. एक सौदी अरेबियामध्ये आणि एक संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये. सध्या, इराण युद्धादरम्यान पर्शियन आखातातून जागतिक बाजारपेठेत मोठ्या प्रमाणात तेल वाहून नेण्याचा हाच एकमेव मार्ग आहेत. हे मार्ग जहाजांद्वारे नव्हे तर पाईपलाईनद्वारे तेल पुरवठा करतात. म्हणूनच ते कायमस्वरूपी उपाय नसले तरी, ते किमान इराण युद्धादरम्यान जगावर निर्माण झालेल्या गंभीर संकटाला कमी करू शकतात. हे पाईप टँकर जहाजांमधून तेलाचा प्रवाह बदलू शकत नाहीत, परंतु त्यांचा वापर आणखी वाईट संकट टाळत आहे.
अमेरिकन नागरिकांवर कर्जाचा वाढता बोजा; ट्रम्पच्या ‘अमेरिका फर्स्ट’च्या घोषणेचा काय फायदा?
विशेषतः सौदी अरेबिया १९८० च्या दशकाच्या सुरुवातीला बांधलेल्या पाईपलाईनद्वारे लाल समुद्रातील यानबू बंदरात शक्य तितके कच्चे तेल पंप करत आहे. त्यावेळी, इराण आणि इराकमधील युद्धाने पर्शियन आखातात असाच धोका निर्माण केला होता. सौदी अरेबियाच्या तेल कंपनी अरामकोचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी नासेर यांनी सांगितले की, जरी यापूर्वीही अडथळ्यांचा सामना करावा लागला असला तरी, या प्रदेशातील तेल, वायू उद्योगाला आतापर्यंतचा मोठा संकटाचा सामना करावा लागला आहे. याचा अर्थ असा की, सौदी रिफायनरना अंदाजे २० दशलक्ष बॅरल तेल पुरवले जाते.
होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत खाणी उभारत आहे इराण
इराण या अरुंद जलमार्गाचे उत्खनन करण्याची तयारी करत आहे. ट्रम्प यांनी मंगळवारी सांगितले की, अमेरिकेने १० इराणी खाण जहाजे पूर्णपणे नष्ट केली आहेत. होर्मुझची सामुद्रधुनी बंद केल्याने इराक, बहरीन आणि कुवेतमध्ये तेल उत्पादन थांबले आहे. बहरीनची तेल कंपनी बापकोने सोमवारी फोर्स मेज्योर घोषित केली, तसेच कतारनेही केले, जे जगातील सुमारे २० टक्के द्रवीकृत नैसर्गिक वायूचे उत्पादन करते.
जागतिक तेल संकटात दिलासा; ३२ देशांनी ४०० दशलक्ष बॅरल तेलाचे उघडले आपत्कालीन साठे
होर्मुझ संकटासाठी प्लॅन बी काय आहे?
दोन पाईपलाईन संकट सोडवू शकतात जगातील सुमारे २०-३०% तेल होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जाईल. ते सामुद्रधुनीतून जाते. युद्धामुळे हा मार्ग असुरक्षित झाला आहे. अशा परिस्थितीत, सौदी अरेबिया आणि युएईच्या दोन पाईपलाईन जीवनरेखा बनत आहेत, या मार्गाला बायपास करून थेट जगाला तेल पोहोचवतात. सौदीची ‘पूर्व-पश्चिम’ पाईपलाईन- ही सौदी अरेबियाची सर्वांत महत्त्वाची पाईपलाईन आहे, जी ७४६ मैल लांब आहे. ती देशाच्या पूर्वेकडील भागातून (जिथे तेलाच्या विहिरी आहेत) पश्चिम किनाऱ्यावरील यानबू बंदरापर्यंत तेल वाहून नेते. ती लाल समुद्राद्वारे थेट जागतिक बाजारपेठेशी जोडते.
