शनिवार, 7 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य - Social Media
राज्यातील व्यावसायिक अभ्यासक्रमांच्या प्रवेशासाठी घेतल्या जाणाऱ्या सामाईक प्रवेश परीक्षा (CET) प्रक्रियेत पारदर्शकता आणि शिस्त राखण्यासाठी राज्य सरकारने सुधारित नियमावली जाहीर केली आहे. या नवीन नियमांनुसार परीक्षेदरम्यान कोणत्याही प्रकारच्या गैरप्रकारांना आळा घालण्यासाठी कठोर उपाययोजना करण्यात आल्या आहेत. विशेष म्हणजे, परीक्षा केंद्रांनाही यापुढे कडक नियम लागू करण्यात आले असून नियमांचे उल्लंघन झाल्यास संबंधित उमेदवाराची उमेदवारी रद्द करण्याची तरतूद करण्यात आली आहे. महाराष्ट्र राज्य सामाईक प्रवेश परीक्षा कक्षाच्या माध्यमातून दरवर्षी विविध अभ्यासक्रमांसाठी सीईटी परीक्षा घेतली जाते. अभियांत्रिकी, फार्मसी, कृषी, व्यवस्थापन आणि इतर अनेक व्यावसायिक अभ्यासक्रमांसाठी विद्यार्थ्यांना या परीक्षेद्वारे प्रवेश दिला जातो. यंदा देखील लाखो विद्यार्थी या परीक्षेसाठी अर्ज करत आहेत. त्यामुळे परीक्षा प्रक्रियेत कोणतीही गडबड होऊ नये यासाठी प्रशासनाने नियम अधिक कठोर केले आहेत.
सुधारित नियमावलीनुसार परीक्षेदरम्यान डिजिटल आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाचा गैरवापर होऊ नये यावर विशेष भर देण्यात आला आहे. आजच्या डिजिटल युगात काही जण विविध इलेक्ट्रॉनिक साधनांचा वापर करून परीक्षा प्रक्रियेत हस्तक्षेप करण्याचा प्रयत्न करतात. त्यामुळे अशा प्रकारांना आळा घालण्यासाठी नवीन नियमांमध्ये स्पष्ट बंदी घालण्यात आली आहे. नियमांनुसार परीक्षेदरम्यान ब्लूटूथ डिव्हाइस, मायक्रोफोन, वायरलेस उपकरणे, डिजिटल साधने, मोबाइल फोन, स्मार्ट वॉच, स्क्रीन मिररिंग किंवा स्मार्ट अ‍ॅक्सेस सॉफ्टवेअर यांसारख्या साधनांचा वापर पूर्णपणे प्रतिबंधित करण्यात आला आहे. जर एखादा उमेदवार या साधनांचा वापर करताना आढळला तर त्याची उमेदवारी तात्काळ रद्द केली जाईल. तसेच आवश्यक असल्यास त्याच्यावर कायदेशीर कारवाईही केली जाऊ शकते.
परीक्षा केंद्रांमध्येही अधिक काटेकोर व्यवस्था करण्यात येणार आहे. केंद्रांवर सीसीटीव्ही कॅमेरे, तपासणी यंत्रणा आणि डिजिटल मॉनिटरिंग प्रणाली यांचा वापर करून परीक्षा प्रक्रियेवर लक्ष ठेवले जाणार आहे. यामुळे परीक्षेदरम्यान होणाऱ्या गैरप्रकारांना वेळीच थांबवणे शक्य होईल. तसेच परीक्षा केंद्रांवरील अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांनाही अधिक जबाबदाऱ्या देण्यात आल्या आहेत. कोणताही संशयास्पद प्रकार आढळल्यास तात्काळ वरिष्ठ अधिकाऱ्यांना माहिती देणे बंधनकारक करण्यात आले आहे. यामुळे परीक्षा प्रक्रियेत पारदर्शकता वाढेल आणि विद्यार्थ्यांना न्याय्य संधी मिळेल.
परीक्षा प्रक्रियेत पारदर्शकता राखणे हे प्रशासनाचे प्रमुख उद्दिष्ट आहे. अनेक वेळा परीक्षेदरम्यान गैरप्रकार घडल्याच्या घटना समोर येतात. काही प्रकरणांमध्ये डिजिटल साधनांचा वापर करून प्रश्नपत्रिका किंवा उत्तरांची देवाणघेवाण करण्याचा प्रयत्नही केला जातो. त्यामुळे अशा प्रकारांना रोखण्यासाठी कठोर नियम आवश्यक असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे. नवीन नियमावलीमुळे परीक्षा केंद्रांवर अधिक शिस्तबद्ध वातावरण निर्माण होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. विद्यार्थ्यांनीही या नियमांचे काटेकोर पालन करणे आवश्यक आहे. कारण परीक्षेदरम्यान कोणतीही नियमभंगाची घटना आढळल्यास त्याचा थेट परिणाम उमेदवाराच्या भवितव्यावर होऊ शकतो.
शिक्षण क्षेत्रात गुणवत्ता आणि प्रामाणिकता टिकवून ठेवण्यासाठी परीक्षा प्रक्रिया पारदर्शक असणे अत्यंत आवश्यक आहे. सुधारित नियमावलीच्या माध्यमातून प्रशासनाने त्याच दिशेने एक महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. त्यामुळे येत्या काळात सीईटी परीक्षा अधिक सुरक्षित आणि पारदर्शक पद्धतीने पार पडतील, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. एकूणच पाहता, राज्य सरकारने जाहीर केलेली सुधारित नियमावली ही विद्यार्थ्यांच्या हितासाठी आणि परीक्षा प्रक्रियेला अधिक विश्वासार्ह बनवण्यासाठी महत्त्वाची ठरणार आहे. त्यामुळे परीक्षेदरम्यान कोणत्याही प्रकारचे गैरप्रकार टाळण्यासाठी ही नियमावली प्रभावी ठरेल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे.
