रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
Cough syrup प्यायल्याने ११ निष्पाप मुलांचा मृत्यू
मध्य प्रदेश आणि राजस्थानमधील सरकारी आरोग्य केंद्रांमध्ये वाटण्यात येणाऱ्या कफ सिरपमुळे मुलांचे जीव धोक्यात येत आहेत. आतापर्यंत, या सिरपचे सेवन केल्यानंतर किडनीच्या संसर्गामुळे ११ मुलांचा मृत्यू झाल्याची माहिती समोर आली.
मध्य प्रदेश आणि राजस्थानमध्ये एक कफ सिरप मुलांसाठी घातक ठरले आहे. आतापर्यंत दोन्ही राज्यांमध्ये ११ मुलांचा किडनी निकामी झाल्यामुळे दुर्दैवी मृत्यू झाला आहे. सामान्य सर्दी आणि तापानंतर देण्यात येणाऱ्या कफ सिरपमुळे या मृत्यूंना जबाबदार धरले जात आहे, ज्यामुळे आरोग्य विभागापासून ते पालकांपर्यंत सर्वांनामध्ये भीतीचे वातावरण पसरले आहे. मध्य प्रदेशातील छिंदवाडा येथे परिस्थिती विशेषतः गंभीर आहे. जिथे गेल्या १५ दिवसांत नऊ मुलांचा मृत्यू झाला आहे. ज्यामुळे प्रशासनाने कठोर उपाययोजना करण्यास भाग पाडले आहे.
छिंदवाडा येथे मृत्युमुखी पडलेल्या नऊ मुलांपैकी किमान पाच जणांनी कोल्डरेफ सिरप (Coldrif Syrup) घेतले होते आणि एका जणाने नेक्ट्रो सिरप (Notrop Syrup) घेतले होते. या मुलांचा किडनी निकामी झाल्यामुळे मृत्यू झाला. परसिया उपविभागीय दंडाधिकारी शुभम यादव यांनी नऊ मुलांच्या मृत्यूची पुष्टी केली आणि सांगितले की खबरदारीचे उपाय केले जात आहेत. आरोग्य विभागाने १,४२० मुलांची यादी तयार केली आहे आणि सर्दी, ताप किंवा फ्लूसारख्या लक्षणांसाठी त्यांच्यावर बारकाईने लक्ष ठेवले जात आहे. दोन दिवसांपेक्षा जास्त काळ प्रकृती बिघडणाऱ्या कोणत्याही मुलाला थेट सिव्हिल हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
या सर्व मृत्यूंच्या केंद्रस्थानी डेक्सट्रोमेथोर्फन हायड्रोब्रोमाइड (Dextromethorphan hydrobromide) नावाचा कफ सिरप आहे. डॉक्टरांच्या मते, कोरड्या खोकल्यासाठी हे खोकला कमी करणारे औषध आहे. ते मेंदूमध्ये खोकला निर्माण करणारे सिग्नल रोखून काम करते. मात्र डॉक्टरांनी इशारा दिला आहे की, हे औषध दोन वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या मुलांना देऊ नये. दोन ते सहा वयोगटातील मुलांना योग्य डोस देणे अत्यंत महत्वाचे आहे. वैद्यकीय सल्ल्याशिवाय ते वापरणे धोकादायक असू शकते, चक्कर येण्यापासून ते मूत्रपिंड आणि यकृतावर गंभीर परिणाम होऊ शकतात.
परिस्थितीची गांभीर्य ओळखून, मध्य प्रदेश आणि राजस्थान दोन्ही सरकारांनी कारवाई केली आहे. औषधाच्या विक्री आणि वितरणावर तात्काळ बंदी घालण्यात आली आहे. केंद्र सरकारची नोडल एजन्सी असलेल्या राष्ट्रीय रोग नियंत्रण केंद्राने (एनसीडीसी) दोन्ही राज्यांमधून पाणी आणि औषधांचे नमुने गोळा केले आहेत आणि ते चाचणीसाठी पाठवले आहेत. दरम्यान, राजस्थान वैद्यकीय सेवा महामंडळाने (आरएमएससीएल) सिरपच्या १९ बॅचेसच्या विक्री आणि वापरावर बंदी घातली आहे. आरोग्य विभागाने पालक आणि डॉक्टरांना सतर्क राहण्याचा सल्ला दिला आहे.
