निवडणूक आयोगाचा निर्णय (फोटो सौजन्य - iStock)
आता, दिल्ली, हरियाणा आणि हिमाचल प्रदेशसह उर्वरित २२ राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये एप्रिलमध्ये एसआय सुरू होऊ शकते. निवडणूक आयोगाने या राज्यांच्या मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांना तयारी करण्याचे निर्देश दिले आहेत. आयोगाने आपल्या अधिसूचनेत म्हटले आहे की, सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांनी एसआयआरशी संबंधित सर्व प्राथमिक तयारी लवकरात लवकर पूर्ण करावी जेणेकरून एप्रिल महिन्यात ही मेगा-मोहीम कोणत्याही व्यत्ययाशिवाय सुरू करता येईल.
या राज्यांमध्ये एसआयआर प्रक्रिया सुरू होईल; नागरिकांनी ही तयारी करावी
एसआयआर दिल्ली, हरियाणा, हिमाचल प्रदेश, जम्मू आणि काश्मीर, लडाख, मणिपूर, मेघालय, मिझोराम, नागालँड, ओडिशा, पंजाब, सिक्कीम, त्रिपुरा, तेलंगणा, उत्तराखंड, झारखंड, महाराष्ट्र, कर्नाटक, आंध्र प्रदेश, अरुणाचल प्रदेश, चंदीगड, दादरा आणि नगर हवेली आणि दमण आणि दीव येथे आयोजित केला जाणार आहे.
एसआयआर प्रक्रियेदरम्यान काय होते?
जर BLO तुमच्या घरी भेट देत असेल, तर कुटुंबातील सदस्यांसाठी आधार कार्ड, वय प्रमाणपत्रे आणि निवास प्रमाणपत्रे असणे अनिवार्य आहे. याव्यतिरिक्त, जर कुटुंबातील एखाद्या सदस्याचे वय १८ वर्षे पूर्ण झाले असेल, तर त्यांचे नाव मतदार यादीत समाविष्ट केले जाऊ शकते. जर कुटुंबातील एखाद्या सदस्याचे स्थलांतर झाले असेल, तर त्यांचे नाव काढून नवीन मतदार ओळखपत्रात समाविष्ट केले जाऊ शकते. शिवाय, जर तुमच्या मतदार ओळखपत्रावरील फोटो जुना किंवा अस्पष्ट असेल, तर तुम्ही एक स्पष्ट फोटो देऊन तो काढून टाकू शकता. एसआयआर प्रक्रियेअंतर्गत, बूथ-स्तरीय अधिकारी घरोघरी जाऊन मतदार यादीत सूचीबद्ध असलेल्यांची ओळख पडताळतात, ती व्यक्ती अजूनही तिथेच राहते की नाही हे ठरवतात. मृतांची नावे मतदार यादीतून काढून टाकली जातात. याशिवाय, या मोहिमेद्वारे नाव, वय, खराब दर्जाचे फोटो आणि पत्त्यांमधील चुका दुरुस्त केल्या जातात.
SIR म्हणजे काय?
SIR म्हणजे मतदार यादीची सखोल, सखोल तपासणी आणि पुनरावृत्ती. निवडणूक आयोगाचे अधिकारी घरोघरी जाऊन पात्र मतदारांची माहिती गोळा करतात, कोण वगळले आहे आणि कोणाची नावे वगळली पाहिजेत हे ठरवतात. या प्रक्रियेनंतर, नवीन मतदार यादी तयार केली जाते.
निवडणूक आयोगाकडून घेतली जातीये SIR प्रक्रिया; विरोधकांचे मात्र दणाणले दाबे
देशात पहिले SIR कधी करण्यात आले?
भारतात पहिले अधिकृत SIR २००२ ते २००४ दरम्यान करण्यात आले. त्यावेळी हा एक मोठा उपक्रम होता, कारण मतदार याद्या चुकांनी भरलेल्या होत्या. अनेक राज्यांमध्ये, जुन्या डेटामुळे लाखो नावे डुप्लिकेट किंवा चुकीच्या पद्धतीने सूचीबद्ध करण्यात आली होती. २००३ मध्ये बिहारमध्येही एक मोठी सुधारणा मोहीम राबविण्यात आली. म्हणूनच निवडणूक आयोगाने आता २०२५ मध्ये नवीन SIR सुरू केला आहे.
SIR का आवश्यक आहे?
कालांतराने, मतदार याद्यांमध्ये विविध चुका होतात. काही लोकांची एकाच ठिकाणी दोनदा नोंदणी होते, काही लोकांची नावे स्थलांतरित झाल्यानंतरही त्यांच्या जुन्या ठिकाणी राहतात, काही लोकांची नावे चुकीची लिहिली जातात आणि अनेक लोक मृत्युमुखी पडल्यानंतरही यादीत राहतात. निवडणूक आयोग अशा विसंगती दुरुस्त करण्यासाठी एसआयआर करतो, जेणेकरून पुढच्या वेळी निवडणुका झाल्यावर मतदार यादी पूर्णपणे अचूक आणि निष्पक्ष असेल.
बातमी अपडेट होत आहे….
