गुरुवार, 12 नोव्हेंबर 2026
भारतात किती लोक मराठी बोलतात? किती जण हिंदी? आकडेवारी वाचाच ... (फोटो सौजन्य-CANVA AI)
Marathi Language Dispute News Marathi: महाराष्ट्रात सुरू असलेल्या मराठी भाषेच्या वादावरून राज्याचे आणि देशातील राजकारण तापले आहे. दरम्यान, भाजप खासदार निशिकांत दुबे यांनी महाराष्ट्रात हिंदी भाषिकांना मारणाऱ्यांना खुले आव्हान दिले आहे. ते म्हणाले की, जर या लोकांना मारणाऱ्यांमध्ये हिंमत असेल तर त्यांनी महाराष्ट्रात राहणाऱ्या उर्दू भाषिकांना मारावे. याआधीही दुबे यांनी महाराष्ट्रातील ठाकरे बंधूंची तुलना अंडरवर्ल्ड डॉन दाऊद इब्राहिम आणि दहशतवादी मसूद अझहरशी केली होती. हा वाद इतका वाढला आहे की त्याचा परिणाम महाराष्ट्रापासून ते संपूर्ण देशाच्या राजकारणावर दिसून येत आहे. एकीकडे राजकीय पक्ष या भाषेच्या वादावर आपले विचार मांडत आहेत. पण तुम्हाला माहितीय का? मराठी आणि हिंदी भाषा किती जणांना बोलायला येते?
बऱ्याच वर्षांनंतर महाराष्ट्रात पुन्हा एकदा मराठी विरुद्ध हिंदी असा राजकीय युद्ध सुरू झाला आहे. केंद्र सरकारचे नवीन शिक्षण धोरण आल्यापासून हिंदी भाषा सक्तीची करण्याची चर्चा सुरू झाली आहे. परंतु महाराष्ट्रात त्याचे फारसे स्वागत झाले नाही. काही काळापूर्वीपर्यंत देवेंद्र फडणवीस यांचे सरकार हिंदीला तिसरी भाषा म्हणून मान्यता देत होते. परंतु सततच्या निषेधामुळे त्यांना आपला निर्णय मागे घ्यावा लागला आणि आता एक समिती स्थापन करण्यात आली आहे.
दुसरीकडे या वादामुळे उद्धव आणि राज ठाकरे २० वर्षांनी एकाच मंचावर एकत्र आले आहेत. दोघांनीही मराठी ओळखीचा मुद्दा बनवला आणि भाजपवर जोरदार निशाणा साधला. दरम्यान, प्रत्येकाच्या मनात एक प्रश्न आहे की मराठी भाषेबद्दल इतका वाद का आहे, ही भाषा किती लोक बोलतात, त्यांची संख्या किती असू शकते?
या प्रश्नाचे उत्तर २०११ मध्ये झालेल्या शेवटच्या जनगणनेकडे पाहून मिळू शकते. महाराष्ट्र आणि आसपासच्या राज्यांमध्ये मराठी भाषा बोलली जाते. महाराष्ट्रात मराठीला अधिकृत भाषेचा दर्जा मिळाला आहे. याशिवाय गोव्यातही मोठ्या संख्येने लोक ही भाषा बोलतात. जर आपण आकडेवारी पाहिली तर भारतात मराठी भाषिकांची संख्या ८,३०,२६,६८० (८.३० कोटी) आहे. हे भारताच्या लोकसंख्येच्या फक्त ७.०९% आहे. म्हणजेच हिंदीच्या तुलनेत मराठी बोलणाऱ्यांची संख्या खूपच कमी आहे.
जर आपण हिंदी भाषेबद्दल बोललो तर देशातील उत्तर भारतीय राज्यांमध्ये बहुतेक लोक हिंदी बोलतात, येथील सरकारी कामाची भाषा देखील हिंदी आहे, परंतु आपण दक्षिण भारतीय राज्यांकडे वळताच, प्रादेशिक भाषांचा प्रतिध्वनी ऐकू येऊ लागतो. २०११ च्या जनगणनेनुसार देशाची लोकसंख्या १२१ कोटी होती, जी आता १४० कोटींहून अधिक झाली आहे. यामध्ये हिंदी भाषिकांची लोकसंख्या ४५ टक्क्यांहून अधिक (४५.११%) आहे. याचा अर्थ देशाची जवळजवळ अर्धी लोकसंख्या हिंदी भाषिक आहे. २०११ च्या जनगणनेत घेतलेल्या आकडेवारीनुसार, भारतात हिंदी भाषिकांची संख्या ५२,८३,४७,१९३ (५२.८३ कोटी) आहे.
