रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
हिंदूंच्या सर्वात मोठ्या सणांपैकी एक असलेल्या महाशिवरात्रीला दरवर्षी लाखो भाविक भगवान शिव यांच्यावरील अढळ श्रद्धा आणि भक्ती अनुभवण्यासाठी आकर्षित होतात. यावर्षी महाशिवरात्र रविवार, 15 फेब्रुवारी रोजी आहे. ही महाशिवरात्र मोठ्या उत्साहात साजरी केली जाणार आहे. या दिवशी शिवलिंगावर काही गोष्टी अर्पण केल्याने महादेव प्रसन्न होतात. यावेळी महादेवांना कोणत्या गोष्टींचा नैवेद्य दाखवावा आणि मंत्रांचा जप करावा ते जाणून घ्या
हिंदू धर्मात शतकानुशतके भगवान शिवाला अन्न अर्पण करण्याची परंपरा आहे. शिवाय, अनेक लोककथा आणि पौराणिक कथेनुसार भगवान शिव नैवेद्य स्वीकारताना भक्ताचे हेतू, हृदयाची शुद्धता आणि खरी भक्ती यांचा विचार करतात.
अन्न अर्पण केल्याने केवळ देवता प्रसन्न होत नाही तर ते तुमच्या मनाच्या, शरीराच्या आणि आत्म्याच्या शुद्धीचे प्रतीक आहे. भक्तांच्या विश्वासानुसार भगवान शिवाला अन्न अर्पण केल्याने जीवनातील गुंतागुंतींवर उपाय मिळतो.
पंचामृत हे शिवाला दिले जाणारे सर्वात महत्त्वाचे नैवेद्य मानले जाते. ते दूध, दही, तूप, मध आणि साखर यांचे मिश्रण आहे. भक्तांच्या विश्वासानुसार पंचामृताने शिवाला अभिषेक केल्याने केवळ आरोग्य सुधारत नाही तर इच्छा देखील पूर्ण होतात. वास्तविक जीवनातील उदाहरणांमध्ये असे भक्त समाविष्ट आहेत जे कठीण काळात पंचामृताचे प्रसाद घेतल्यानंतर परीक्षेत यशस्वी झाले.
काही प्रदेशांमध्ये भगवान शिवाला गूळ आणि दूध विशेषतः अर्पण केले जाते. हा नैवेद्य सोपा आहे, घरी बनवायला सोपा आहे आणि तो अर्पण करणे शुभ मानले जाते. या नैवेद्यामुळे कुटुंबात शांती येते.
हा नैवेद्य उत्तर भारतातील अनेक मंदिरांमध्ये लोकप्रिय आहे. भांग आणि धतुरा ही शिवाची आवडती पाने आहेत. असे मानले जाते की भगवान शिवाला हे नैवेद्य अर्पण केल्याने शत्रूंवर विजय मिळतो आणि नैराश्यातून मुक्तता मिळते.
खीर हा शिवाला एक अत्यंत शुभ नैवेद्य मानला जातो. तो शिजवलेला भात, दूध आणि गूळ/साखर यापासून बनवला जातो आणि त्यावर सुकामेवाने सजावट केली जाते. भगवान शिवाला खीर अर्पण केल्याने कुटुंबात समृद्धी आणि सुसंवादासाठी देवांचे आशीर्वाद प्राप्त होतात, अशी धार्मिक श्रद्धा आहे.
परंपरेनुसार, आलुबारा हे भगवान शिवाचे आवडते फळ मानले जाते. लोकप्रिय मान्यतेनुसार, आलुबारा शिवाच्या साध्या आणि निष्पाप स्वभावाचे प्रतीक आहे. आलुबारा अर्पण केल्याने जीवनात नवीन आशा जागृत होते असे मानले जाते.
नैवेद्य तयार करणे कठीण नाही. पंचामृतासाठी, फक्त पाच घटक एकत्र करा. खीर बनवण्यासाठी, दूध उकळवा, तांदूळ घाला, झाकून ठेवा आणि घट्ट होईपर्यंत शिजवा. वर काजू घाला आणि देवाला अर्पण करा.
महादेवांना नैवेद्य अर्पण करण्यामागे अनेक कथा सांगण्यात आलेल्या आहेत. असे म्हटले जाते की, खीर अर्पण केल्याने व्यवसायात अचानक वाढ होऊ लागते. तर पंचामृत अर्पण केल्याने कुटुंबातील संघर्ष कमी होतो.
महाशिवरात्री हा केवळ उपवास किंवा विधी नसून तो श्रद्धेचा, भक्तीचा आणि भगवान शिवाशी संबंधित आहे. भगवान शिवाला योग्य नैवेद्य अर्पण केल्यास भक्तांच्या जीवनात सकारात्मक बदल होताना दिसून येतात.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: श्रद्धेने अर्पण केलेला नैवेद्य मनशुद्धी, सकारात्मक ऊर्जा आणि आध्यात्मिक समाधान देतो असे मानले जाते.
Ans: श्रद्धा, मंत्रजप आणि पूजाविधीमुळे मन शांत होते व सकारात्मक विचार वाढतात.
Ans: शिवमंत्र जप, आरती आणि प्रसाद वाटप करावे
