बुधवार, 11 नोव्हेंबर 2026
पहलगाम दहशतवादी हल्ल्याला 1 महिना पूर्ण; 'ऑपरेशन सिंदूर'ला यश (फोटो सौजन्य-X)
Pahalgam Attack NIA Investigation: जम्मू-काश्मीरमधील पहलगाम दहशतवादी हल्ल्यात एका परदेशी नागरिकासह २६ पर्यटकांचा मृत्यू झाला. ही क्रूर घटना २२ एप्रिल रोजी घडली. आज (22 मे 2025) या भ्याड दहशतवादी हल्ल्याला एक महिना पूर्ण झाला. या एका महिन्यात खूप काही घडले. वेगाने बदलणाऱ्या घडामोडींमध्ये, भारताने सिंधू पाणी करार रद्द केला. पाकिस्तानमधील दहशतवाद्यांच्या अड्ड्यांवर हल्ला करण्यात आला. पाकिस्तानसोबत युद्धासारखी परिस्थिती निर्माण झाली आणि नंतर युद्धबंदीही जाहीर करण्यात आली. पहलगाम हल्ल्याच्या तपासापासून ते भारताच्या जागतिक मोहिमेपर्यंत या एका महिन्यात काय घडले? जाणून घेऊया…
पहलगाम हल्ल्यानंतर दुसऱ्याच दिवशी राष्ट्रीय तपास यंत्रणेने या प्रकरणाचा तपास हाती घेतला. एनआयएच्या पथकाने २३ एप्रिल रोजी या दहशतवादी हल्ल्याचा तपास सुरू केला होता. तपास पथकाने बैसरन व्हॅलीमध्ये सतत पोहोचून गुन्ह्याच्या ठिकाणाची पाहणी केली आणि चौकशी केली. परराष्ट्र मंत्रालयाने संसदीय स्थायी समितीला माहिती दिली आहे की पहलगाम हल्ल्यात सहभागी असलेल्या दहशतवाद्यांचे आणि पाकिस्तानात बसलेल्या त्यांच्या मालकांचे संपर्क एकमेकांशी जोडलेले आहेत. हा हल्ला ‘द रेझिस्टन्स फ्रंट’ (टीआरएफ) ने ज्या पूर्वीच्या हल्ल्यांची जबाबदारी घेतली होती त्यांच्यासारखाच आहे. टीआरएफ हे लष्कर-ए-तैयबाचे दुसरे नाव आहे.
पहलगाम दहशतवादी हल्ल्याच्या दुसऱ्याच दिवशी, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखाली सुरक्षा मंत्रिमंडळ समितीची (CCS) बैठक झाली. २३ एप्रिल रोजी झालेल्या या बैठकीत पाकिस्तानसोबतच्या सिंधू पाणी कराराबाबत एक मोठा निर्णय घेण्यात आला. भारताने सिंधू पाणी करार रद्द केला. ही माहिती पाकिस्तानलाही देण्यात आली. भारताने पाकिस्तानला स्पष्टपणे सांगितले की, जोपर्यंत ते दहशतवादाला पाठिंबा देणे थांबवत नाही तोपर्यंत हा करार निलंबित राहणार. पंतप्रधान मोदींच्या अध्यक्षतेखाली पंतप्रधान निवासस्थानी झालेल्या या बैठकीत गृहमंत्री अमित शहा, परराष्ट्र मंत्री एस जयशंकर, संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह तसेच राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार अजित डोभाल उपस्थित होते.
सीसीएस बैठकीतच भारताने आणखी एक मोठा निर्णय घेतला होता. भारताकडूनही अटारी सीमा बंद करण्याची घोषणा करण्यात आली. अटारी एकात्मिक तपासणी नाका तात्काळ बंद करण्याची घोषणा करत भारताने पाकिस्तानी नागरिकांना दिलेले व्हिसा रद्द करण्यात आला. परराष्ट्र सचिव विक्रम मिस्री यांनी सार्क व्हिसा सूट योजनेअंतर्गत पाकिस्तानी नागरिकांना देण्यात आलेले व्हिसा रद्द केल्याबद्दल माहिती दिली आणि सांगितले की, या व्हिसावर भारतात आलेल्या लोकांनी ४८ तासांच्या आत देश सोडावा. वैध कागदपत्रांच्या आधारे भारतात आलेल्या पाकिस्तानी नागरिकांना १ मे पूर्वी देश सोडण्यास सांगण्यात आले.
पहलगाम हल्ल्याच्या दुसऱ्याच दिवशी, भारताने पाकिस्तानी दूतावासातील संरक्षण किंवा लष्करी, नौदल आणि हवाई दल सल्लागारांना पर्सना नॉन ग्राटा म्हणून घोषित केले होते. या अधिकाऱ्यांना सात दिवसांच्या आत भारत सोडण्यास सांगण्यात आले. पाकिस्तानी दूतावासातील अधिकारी अहसान-उर-रहीम उर्फ दानिश यांना सरकारने १३ मे रोजी पर्सना नॉन ग्राटा घोषित केले आणि भारत सोडण्यास सांगितले. पहलगाम हल्ल्याला एक महिना पूर्ण होण्याच्या एक दिवस आधी, २१ मे रोजी, भारताने एका पाकिस्तानी अधिकाऱ्याला अयोग्य व्यक्ती म्हणून घोषित केले होते आणि २४ तासांच्या आत देश सोडण्यास सांगितले होते.
भारत सरकारने दहशतवाद्यांवर कारवाई करण्यासाठी लष्कराला मोकळीक दिली. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी तिन्ही सशस्त्र दलांचे प्रमुख, संरक्षण प्रमुख आणि राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार यांच्या सतत बैठका घेतल्या. लष्कराने ६ आणि ७ मे च्या रात्री ऑपरेशन सिंदूर सुरू केले आणि पाकव्याप्त काश्मीरसह सीमेपलीकडे असलेले नऊ दहशतवादी तळ उद्ध्वस्त केले.
७ मे च्या रात्री पाकिस्तानचा प्रत्युत्तर हल्ल्याचा प्रयत्न हाणून पाडत भारतीय लष्कराने शेजारच्या देशाच्या लष्करी तळांवर क्षेपणास्त्रे डागली. भारतीय सैन्याच्या हल्ल्यात पाकिस्तानचे अर्धा डझन हवाई तळ उद्ध्वस्त झाले. लष्कराचे ऑपरेशन सिंदूर चार दिवस चालले. दोन्ही देशांमधील युद्धाची परिस्थिती वाढत असताना, पाकिस्तानी डीजीएमओंनी त्यांच्या भारतीय समकक्षांना फोन केला आणि युद्धबंदीवर सहमती झाली.
पाकिस्तानसोबत युद्धबंदी जाहीर झाली आहे. पण भारत आता जागतिक स्तरावर पाकिस्तानला उघडकीस आणण्याच्या जागतिक मोहिमेत गुंतला आहे. आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधीने पाकिस्तानला दिलेल्या कर्जाला भारताने विरोध केला. अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण यांनीही आशियाई विकास बँकेला पाकिस्तानला निधी देणे थांबवण्याचे आवाहन केले. आता भारत दहशतवादाच्या मुद्द्यावर पाकिस्तानला उघड करण्यासाठी सात सर्वपक्षीय शिष्टमंडळे पाठवत आहे. पहिल्या तुकडीचे शिष्टमंडळ परदेशातही पोहोचले आहेत.
