बुधवार, 11 नोव्हेंबर 2026
किडनीसाठी त्रासदायक नाश्ता, वेळीच बंद करा खाणे (फोटो सौजन्य - iStock)
अनेकदा असे म्हटले जाते की नाश्ता हा दिवसाची सुरूवात करताना सर्वात महत्त्वाचा भाग आहे, परंतु नाश्त्यात खाल्ली जाणारी प्रत्येक गोष्ट किडनीसाठी फायदेशीर नसते. नाश्त्यातील अनेक पदार्थ किडनीच्या समस्या वाढवू शकतात, विशेषतः ज्यांना आधीच मधुमेह, उच्च रक्तदाब किंवा किडनीचा आजार आहे त्यांच्यामध्ये हा त्रास अधिक दिसून येतो. म्हणून, दीर्घकालीन किडनीचे आरोग्य राखण्यासाठी कोणते नाश्ता टाळावे हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. जर तुम्हाला किडनीचे आरोग्य राखायचे असेल तर कोणते नाश्ता टाळावे हे पोषणतज्ज्ञ आणि आहारतज्ज्ञ शिखा अग्रवाल शर्मा यांनी सांगितले आहे.
प्रोसेस्ड मीट
प्रोसेस्ड मीट खाणे टाळा
बरेच लोक नाश्त्यात बेकन, सॉसेज आणि सलामीसारखे प्रक्रिया केलेले मांस खातात. तथापि, हे मांस किडनीसाठी हानिकारक आहे. त्यात सोडियम आणि फॉस्फरसचे प्रमाण जास्त असते, ज्यामुळे दीर्घकालीन दीर्घकालीन मूत्रपिंडाच्या आजाराचा धोका वाढू शकतो. सोडियम रक्तदाब वाढवते आणि मूत्रपिंडांवर अतिरिक्त ताण पडतो. याव्यतिरिक्त, या मांसामध्ये नायट्रेट्स आणि नायट्रेट्ससारखे संरक्षक घटक असतात, जे किडनीवर भार टाकू शकतात आणि जळजळ आणि ऑक्सिडेटिव्ह ताण निर्माण करू शकतात.
गोड सिरियल्स
सेरेल्स खाणे अजिबात योग्य नाही
गोड सिरियल्स खाण्यास सोपी आणि चविष्ट असतात, परंतु त्यामध्ये साखरेचे प्रमाण जास्त असते. जास्त साखरेमुळे लठ्ठपणा, इन्सुलिन प्रतिरोधकता आणि मधुमेह यांसारख्या आजारांचा धोका वाढतो, जे मूत्रपिंडांसाठी हानिकारक असतात. या धान्यांमध्ये पोषण कमी असते आणि रिकाम्या कॅलरीज जास्त असतात. ओट्स, ब्रॅन फ्लेक्स किंवा मुस्लीसारखे संपूर्ण धान्य असलेले पर्याय हे चांगले पर्याय आहेत. यामध्ये फायबर, जीवनसत्त्वे आणि खनिजे असतात जे मूत्रपिंडाचे कार्य सुधारतात आणि दीर्घकाळ टिकणारी ऊर्जा प्रदान करतात. ताजी फळे, काजू आणि बिया घालल्याने चव आणि पोषण आणखी वाढू शकते.
फ्लेवर्ड योगर्ट
फ्लेवर्ड योगर्टपासून दूर रहा
दही सामान्यतः आरोग्यदायी मानले जाते, परंतु चवीनुसार दह्यामध्ये अनेकदा जास्त साखर, कृत्रिम चव आणि फॉस्फेट असतात. जास्त साखर वजन वाढण्यास कारणीभूत ठरते आणि मधुमेह आणि चयापचय समस्यांचा धोका वाढवते. फॉस्फेट्स खनिज संतुलन बिघडू शकतात आणि मूत्रपिंडांवर ताण येऊ शकतात. जास्त सेवन केल्याने मूत्रपिंडाच्या समस्या तसेच हृदय आणि रक्तदाबाच्या समस्यांचा धोका वाढू शकतो.
बाबा रामदेव यांनी सांगितला सडलेली किडनी पुन्हा कशी करेल काम, ‘हे’ हिरवे पान चावणे ठरेल फायदेशीर
पेस्ट्री आणि तत्सम बेक्ड पदार्थ
नाश्त्यात बेक्ड पदार्थ खाऊ नका
डोनट्स, मफिन्स आणि पेस्ट्रीज स्वादिष्ट असतात, परंतु त्यामध्ये रिफाइंड साखर, अस्वास्थ्यकर चरबी आणि साधे कार्बोहायड्रेट्स असतात. ते रक्तातील साखरेचे प्रमाण वेगाने वाढवतात आणि लठ्ठपणा निर्माण करतात, ज्यामुळे मूत्रपिंडांवर दबाव येतो. व्यावसायिकरित्या उपलब्ध असलेल्या बेकरी आयटममध्ये अनेकदा ट्रान्स फॅट असते, ज्यामुळे जळजळ आणि मूत्रपिंडाचे नुकसान होऊ शकते. त्याऐवजी, कमी तेल आणि नैसर्गिक गोड पदार्थांपासून बनवलेले संपूर्ण धान्य मफिन्स किंवा घरगुती बेक्ड पदार्थ निवडा. फळे आणि काजू घालल्याने ते अधिक पौष्टिक बनू शकतात.
फास्ट फूड आणि ब्रेकफास्ट सँडविच
फास्ट फूड खाणे ठरू शकते धोकादायक
फास्ट-फूड सँडविच पटकन तयार होतात आणि सोयीस्कर असतात, परंतु त्यामध्ये मीठ, प्रिझर्व्हेटिव्ह्ज आणि अस्वास्थ्यकर चरबी जास्त असतात. यामुळे रक्तदाब आणि कोलेस्टेरॉल दोन्ही वाढू शकतात, जे किडनीसाठी हानिकारक आहे. प्रक्रिया केलेले मांस आणि रिफाइंड ब्रेड हे धोका आणखी वाढवतात. संपूर्ण धान्य ब्रेड, ताज्या भाज्या आणि कमी चरबीयुक्त प्रथिने वापरून घरी निरोगी सँडविच बनवणे चांगले.
इन्स्टंट नुडल्स
नाश्त्यात इंन्स्टंट नुडल्स खाणे होईल त्रासदायक
इन्स्टंट नुडल्स इतके चविष्ट आणि बनवायला सोपे असतात की लोक ते नाश्त्यात खातात. तथापि, त्यांच्या मसाल्याच्या पॅकेटमध्ये जास्त प्रमाणात मीठ आणि एमएसजी असते, ज्यामुळे रक्तदाब वाढू शकतो आणि मूत्रपिंडांवर ताण येऊ शकतो. त्याऐवजी, ताज्या भाज्या आणि कमी सोडियम सूप वापरून बनवलेले घरगुती नूडल्स खाणे हा एक आरोग्यदायी पर्याय आहे.
पॅकेज्ड फ्रूट ज्युस
पॅकेज्ड फ्रूट ज्युस पिणे थांबवा
पॅक करण्यात आलेले फळांचे रस आरोग्यदायी वाटू शकतात, परंतु त्यात अनेकदा साखरेचे प्रमाण जास्त असते आणि फायबर नसते. हे रस रक्तातील साखरेचे प्रमाण वेगाने वाढवू शकतात आणि लठ्ठपणाचा धोका वाढवू शकतात. ते मूत्रपिंडांवरदेखील दबाव आणतात. ताजी फळे खाणे किंवा कमी साखरेसह घरी ताजे रस बनवणे चांगले.
किडनी आतून सडल्यानंतर शरीरात दिसू लागतात ‘ही’ भयानक लक्षणे, वेळीच सावध होऊन घ्या डॉक्टरांचा सल्ला
पॅनकेक आणि वफल्स
वफल्स आणि पॅनकेक्स ठरतील धोकादायक
रिफाइंड मैदा आणि साखरेपासून बनवलेले पॅनकेक्स किंवा वॅफल्स खाणे सामान्य आहे, त्यावर सिरप घालावे लागते. तथापि, यामध्ये साखर आणि साधे कार्बोहायड्रेट भरपूर असतात. ते वजन आणि साखर वाढण्यास हातभार लावतात. सिरपमध्ये असलेले उच्च-फ्रुक्टोज कॉर्न सिरप मूत्रपिंडांना आणखी नुकसान पोहोचवते. संपूर्ण धान्याचे पॅनकेक्स बनवणे आणि त्यावर ताजी फळे किंवा साधे दही घालणे चांगले.
टीप – हा लेख केवळ सामान्य माहितीसाठी लिहिण्यात आला असून कोणत्याही प्रकारच्या उपचाराचा दावा यामध्ये करण्यात आलेला नाही. कोणताही उपाय करण्यापूर्वी आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या आणि त्यांच्या सल्ल्यानुसारच योग्य बदलानुसार वापर करावा.
