गुरुवार, 29 ऑक्टोबर 2026
खरंच महिलांना दारू लवकर चढते का? (फोटो सौजन्य - iStock)
नॅशनल इन्स्टिट्यूट्स ऑफ हेल्थने केलेल्या अभ्यासानुसार ही माहिती आम्ही आमच्या वाचकांपर्यंत पोहचविण्याचा प्रयत्न करत आहोत. आता खरं तर महिला या पुरुषांच्या खांद्याला खांदा लाऊन प्रत्येक क्षेत्रात काम करताना दिसतात. इतकंच नाही तर सिगारेट ओढण्याच्या आणि दारू पिण्याच्या बाबतीतही पुरुषांइतक्या अनेक महिला अग्रेसर झाल्याचे दिसून येत आहे. पण वैज्ञानिकदृष्ट्या पुरुषांपेक्षा महिलांना दारू अधिक लवकर नशा आणत असल्याचे दिसून आले आहे. कसे ते पाहूया.
पुरुषांपेक्षा महिलांवर जास्त परिणाम का होतो?
लोक बहुतेकदा याला सहनशक्तीशी जोडतात. असे मानले जाते की काही लोकांमध्ये अल्कोहोल सहनशीलता जास्त असते, तर काहींमध्ये कमी असते. परंतु हे सहनशक्तीचा विषय अजिबात नाही. खरं तर, विज्ञान असे सुचवते की पुरुष आणि महिलांमधील नशेतील या फरकाचे मुख्य कारण शरीराची रचना आहे. हो, अनेक अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की महिला त्यांच्या शरीराच्या रचनेमुळे अल्कोहोलला जास्त संवेदनशील असतात.
भारतात पहिल्यांदा दारू कधी आली? मुघल आणि ब्रिटिशांची यांचा नेमका संबंध काय? जाणून घ्या सविस्तर
शरीराच्या रचनेवर कसा परिणाम होतो?
कमी एंजाइम Activity हेदेखील एक कारण आहे. यावर एक अभ्यास करण्यात आला आणि त्या अभ्यासात, पुरुष आणि महिलांना त्यांच्या वजनाच्या प्रमाणात समान प्रमाणात अल्कोहोल देण्यात आले. या प्रयोगाच्या निकालांमधून एक आश्चर्यकारक शोध समोर आला. संशोधनात असे आढळून आले आहे की महिलांच्या शरीराच्या सुरुवातीच्या टप्प्यात अल्कोहोल तोडणारे एंजाइम पुरुषांपेक्षा कमी सक्रिय असतात.
खरं तर, जेव्हा अल्कोहोल शरीरात प्रवेश करते तेव्हा हे एन्झाइम्स चयापचय करण्याचे किंवा ते तोडण्याचे काम करतात. तथापि, महिलांमध्ये या एन्झाइम्सची क्रिया कमी झाल्यामुळे, अल्कोहोलचा मोठा भाग रक्तप्रवाहात विघटित न होता प्रवेश करतो. म्हणूनच महिलांच्या रक्तातील अल्कोहोलची पातळी जलद वाढते आणि त्या अधिक लवकर मादक होतात.
शरीराचा आकार आणि वजन
तज्ज्ञांच्या मते, शरीराचे वजन आणि आकार नशेची पातळी निश्चित करण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतात. साधारणपणे, महिलांचे शरीर पुरुषांपेक्षा लहान असते. म्हणून, जेव्हा लहान व्यक्ती आणि मोठ्या व्यक्तीला समान प्रमाणात अल्कोहोल दिले जाते तेव्हा लहान शरीरात अल्कोहोलचे प्रमाण जास्त असते. तज्ज्ञांचा असा विश्वास आहे की महिलांचे लहान शरीर पुरुषांपेक्षा समान प्रमाणात अल्कोहोल कमी पातळ करण्यास सक्षम असतात, परिणामी अधिक जलद परिणाम होतो.
मेंदूची प्रतिक्रिया नक्की काय असते?
अल्कोहोलचे परिणाम रक्तप्रवाहापुरते मर्यादित नाहीत; ते थेट मेंदूवर परिणाम करतात. संशोधनातून असे दिसून आले आहे की महिलांचे मेंदू पुरुषांपेक्षा अल्कोहोलच्या प्रभावांवर अधिक लवकर प्रतिक्रिया देतात. अल्कोहोल रक्तप्रवाहाद्वारे मेंदूपर्यंत पोहोचत असल्याने, महिलांच्या न्यूरोलॉजिकल सिस्टम ते अधिक लवकर जाणवतात. म्हणूनच ते पुरुषांपेक्षा अधिक लवकर प्रमाणात महिला दारू पिऊन नशेत जातात.
टीप – हा लेख केवळ सामान्य माहितीसाठी लिहिण्यात आला असून कोणत्याही प्रकारच्या उपचाराचा दावा यामध्ये करण्यात आलेला नाही. कोणताही उपाय करण्यापूर्वी आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या आणि त्यांच्या सल्ल्यानुसारच योग्य बदलानुसार वापर करावा.
