संग्रहित फोटो
चाकण/अतिश मेटे : अमेरिका–इस्त्राईल आणि इराण यांच्यात सुरू असलेल्या युद्धाचे परिणाम आता जागतिक स्तरावरच नव्हे तर स्थानिक बाजारपेठांपर्यंत पोहोचू लागले आहेत. त्याची झळ पुणे जिल्ह्यातील औद्योगिक शहर असलेल्या चाकण परिसरालाही बसू लागल्याचे चित्र दिसत आहे. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर कच्च्या तेलाच्या दरात वाढ होण्याची शक्यता निर्माण झाल्याने वाहतूक खर्च वाढत असून, त्याचा थेट परिणाम गॅस पुरवठा, बांधकाम साहित्य, उद्योग तसेच शेतीमालाच्या बाजारभावांवर होत असल्याचे दिसून येत आहे.
सध्या घरगुती एलपीजी गॅस सिलेंडरच्या दरात तब्बल ६० रुपयांची वाढ झाली असून, व्यावसायिक (कमर्शियल) गॅस सिलेंडरच्या दरात ११५ रुपयांची वाढ झाली आहे. या वाढीमुळे सर्वसामान्य नागरिकांसह हॉटेल, ढाबे, खानावळी, मिठाई दुकाने तसेच लघुउद्योग आणि छोटे व्यवसाय करणाऱ्यांचे आर्थिक गणित कोलमडले आहे. वाढत्या खर्चामुळे अनेक व्यावसायिकांना खाद्यपदार्थांच्या दरात वाढ करण्याचा विचार करावा लागत आहे.
दरम्यान, चाकणमधील महात्मा जोतीराव फुले उपबाजार तसेच परिसरातील विविध भाजी मंडईतही या परिस्थितीचा परिणाम दिसू लागला आहे. बाजारात कांदा आणि बटाटाची मोठ्या प्रमाणावर आवक होत असली तरी मागणी घटल्याने दरात घसरण झाली आहे. यामुळे शेतकऱ्यांना अपेक्षित भाव मिळत नसल्याने आर्थिक नुकसान सहन करावे लागत आहे.
यामध्ये आणखी एक महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे युद्धामुळे कांद्याच्या निर्यातीवर आलेले निर्बंध आणि एक्स्पोर्टमध्ये झालेली घट यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत अस्थिर परिस्थितीमुळे कांदा निर्यात मोठ्या प्रमाणावर कमी झाली असून, त्यामुळे स्थानिक बाजारात कांद्याचा साठा वाढत आहे. कांद्याला घाऊक बाजारात दहा रूपये किलो भाव मिळत असल्याने शेतकरी मेटकुला आला आहे. परिणामी आधीच कमी झालेला दर आणखी कोसळण्याची शक्यता निर्माण झाली असून, याचा थेट फटका शेतकऱ्यांना बसत आहे.
शेतकऱ्यांवर आधीच बँक कर्ज, खत-बियाण्यांचा खर्च, मजुरी आणि वाहतूक खर्च यांचे मोठे ओझे आहे. अशा परिस्थितीत शेतीमालाला योग्य दर मिळत नसल्याने अनेक शेतकरी आर्थिक अडचणीत सापडले आहेत. काही शेतकऱ्यांना कर्जाचे हप्ते भरणेही कठीण होत असल्याने त्यांच्या उदरनिर्वाहाचा प्रश्न निर्माण होत असल्याची भावना व्यक्त केली जात आहे.
बांधकामासाठी लागणाऱ्या स्टीलच्या दरात वाढ
बांधकाम क्षेत्रावरही या परिस्थितीचा परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त होत आहे. बांधकामासाठी लागणाऱ्या स्टीलच्या दरात सुमारे २ रुपयांनी वाढ झाल्याचे व्यापाऱ्यांकडून सांगितले जात असून, सिमेंटच्या दरातही लवकरच वाढ होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. त्यामुळे बांधकाम व्यावसायिक तसेच घर बांधण्याचे नियोजन करणाऱ्या नागरिकांच्या खर्चात वाढ होण्याची शक्यता आहे. आंतरराष्ट्रीय परिस्थिती अधिकच तणावपूर्ण राहिल्यास पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरात वाढ होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. इंधन दर वाढल्यास वाहतूक खर्च वाढून त्याचा परिणाम भाजीपाला, फळे, अन्नधान्य तसेच इतर जीवनावश्यक वस्तूंच्या दरांवर होऊ शकतो. परिणामी सर्वसामान्य नागरिकांच्या दैनंदिन खर्चात आणखी वाढ होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
वाहतूक अन् उत्पादन खर्च वाढण्याची शक्यता
चाकण परिसरात मोठ्या प्रमाणावर औद्योगिक वसाहत असून, येथे वाहन निर्मिती तसेच विविध उत्पादन उद्योग कार्यरत आहेत. जागतिक पुरवठा साखळीवर युद्धजन्य परिस्थितीचा परिणाम झाल्यास कच्च्या मालाचा पुरवठा, वाहतूक खर्च आणि उत्पादन खर्च वाढण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे. त्यामुळे उद्योग क्षेत्रातही आर्थिक ताण निर्माण होण्याची भीती व्यक्त होत आहे. एकूणच अमेरिका–इस्त्राईल आणि इराण यांच्यात सुरू असलेल्या तणावपूर्ण परिस्थितीचा परिणाम आता स्थानिक स्तरावरही जाणवू लागला असून, बाजारपेठेतील मंदी, शेतीमालाच्या घसरलेल्या किमती, वाढती महागाई आणि बँक कर्जाचा ताण यामुळे शेतकरी, व्यापारी आणि सर्वसामान्य नागरिकांचे आर्थिक गणित विस्कटत असल्याचे चित्र चाकण परिसरात दिसून येत आहे.
