शुक्रवार, 13 नोव्हेंबर 2026
(फोटो सौजन्य - अकाउंट)
‘पूरब और पश्चिम’, ‘रोटी, कपडा और मकान’ आणि ‘क्रांती’ सारखे उत्कृष्ट चित्रपट देणारे ज्येष्ठ अभिनेते मनोज कुमार यांचे वयाच्या ८७ व्या वर्षी मुंबईत निधन झाले आहे. कोकिलाबेन धीरूभाई अंबानी रुग्णालयात त्यांनी अखेरचा श्वास घेतला. मनोज कुमार हे त्यांच्या देशभक्तीपर चित्रपटांसाठी ओळखले जात होते. या देशभक्तीपर चित्रपटांमुळे त्यांना ‘भारत कुमार’ हे नाव देण्यात आले. अभिनेत्याच्या या दुःखद बातमीमुळे आज संपूर्ण चित्रपटसृष्टीत शोककळा पसरली आहे. अभिनेत्याच्या चाहत्यांना चांगलाच धक्का बसला आहे.
दिलीप कुमारच्या व्यक्तिरेखेवरून ठेवले स्वतःचे नाव
मनोज कुमार म्हणजेच ‘हरि किशन गिरी गोस्वामी’ हे त्यांचे नाव आहे. अभिनेता मनोज कुमार यांचे हे खरे नाव होते. दिलीप कुमार यांचा उल्लेख न करता मनोज कुमारबद्दल कसे बोलता येईल? मनोजच्या बालपणीचा एक प्रसंग आहे. शाळेत शिकत असताना मनोज दिलीप कुमार यांचा ‘शबनम’ हा चित्रपट पाहण्यासाठी गेला आणि त्याच्या व्यक्तिरेखेने तो इतका प्रभावित झाला की अभिनेत्याने पुढे त्याच व्यक्तिरेखेवरून स्वतःचे नाव मनोज कुमार ठेवले.
बहुतेक चित्रपटात साकारली ‘भारत’ नावाची भूमिका
ज्या काळात लोकांना एखाद्या अभिनेत्याला रोमँटिक भूमिकेत पाहणे आवडत असते, त्या काळात मनोज कुमार देशभक्तीपर चित्रपटांकडे वळले. आणि ते सगळे चित्रपट हिट केले. बहुतेक चित्रपटांमध्ये त्यांच्या व्यक्तिरेखेचे नाव भारत होते, त्यामुळे लोक त्यांना ‘भारत कुमार’ असेही म्हणू लागले. त्यांनी १९५७ मध्ये ‘फॅशन’ या चित्रपटातून अभिनेता म्हणून आपल्या कारकिर्दीला सुरुवात केली. आणि यानंतर अनेक चित्रपटांमध्ये काम करून चाहत्यांच्या मनावर राज्य केले.
चित्रपट निर्मितीच्या शैलीची आवड होती
हिंदी चित्रपटसृष्टीत भारत कुमार म्हणून प्रसिद्ध असलेले मनोज कुमार, चित्रपट निर्मितीच्या बाबतीत एक उत्तम अभिनेते होते त्यापेक्षा त्यांच्या काळात ते एक चांगले चित्रपट निर्माता देखील होते. मनोज कुमार यांना देशभक्तीची इतकी आवड होती की त्यांनी ती त्यांच्या चित्रपटांमधून लोकांसमोर आणली. मनोज कुमार यांनी देशभक्तीपर चित्रपट बनवून हे सिद्ध केले की अशा चित्रपटांमधूनही पैसे कमवता येतात. आणि प्रेक्षकांचे प्रेमही मिळते.
Veteran actor Manoj Kumar Passes Away: ज्येष्ठ अभिनेते मनोज कुमार यांचे निधन
शहीद भगतसिंग यांच्या आईला भेटण्यासाठी अभिनेता पोहचला
‘शहीद’ चित्रपटाबद्दल असे म्हटले जाते की मनोज कुमार या चित्रपटात शहीद भगतसिंग यांची भूमिका साकारणार होते, या चित्रपटासाठी मनोज कुमार हे शहीद भगतसिंग यांच्या आईला भेटायलाही गेले होते. सर्व आवश्यक माहितीनंतर, जेव्हा मनोज कुमारने त्यात काम केले आणि चित्रपट प्रदर्शित झाला, तेव्हा १९६५ चा शहीद बॉक्स ऑफिसवर हिट ठरला. मनोज कुमारचा अभिनय लोकांना खूप आवडला, त्यानंतर मनोज कुमारने कधीही मागे वळून पाहिले नाही. शहीद चित्रपटातील गाणेही मनोज कुमारच्या विनंतीवरून गीतकार प्रेम धवन यांनी लिहिले होते.
अमिताभला घरी परतण्यापासून रोखले, दिली ही भूमिका
जेव्हा अमिताभ बच्चन मुंबई सोडून दिल्लीतील त्यांच्या पालकांकडे परत निर्णय घेतला होता, तेव्हा त्यांच्या सततच्या अपयशी चित्रपटांमुळे ते अस्वस्थ झाले होते, तेव्हा मनोज कुमार यांनीच अमिताभ यांना थांबवले आणि त्यांच्या ‘रोटी, कपडा और मकान’ या चित्रपटात संधी दिली. कथाकथनकार म्हणून फक्त ११ रुपये मानधन घेणाऱ्या मनोज कुमार यांना चित्रपटांमधील उत्कृष्ट अभिनयासाठी दादासाहेब फाळके, पद्मश्री, फिल्मफेअर जीवनगौरव यासारख्या पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले आहे.
