बुधवार, 21 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
चैत्र महिन्याच्या कृष्ण पक्षाच्या शेवटच्या दिवसाला (काळा पंधरवडा) चैत्र अमावस्या म्हणतात. अमावस्या हा एक पवित्र काळ आहे जेव्हा चंद्र अदृश्य होतो आणि वातावरणात एक विशेष आध्यात्मिक ऊर्जा पसरते. सनातन धर्मात प्रत्येक अमावस्या महत्त्वाची आहे, परंतु चैत्र महिन्यातील अमावस्या पूर्वजांना प्रार्थना करण्यासाठी, स्नान करण्यासाठी, दान करण्यासाठी आणि आत्मशुद्धीसाठी विशेषतः शुभ मानली जाते. ही तारीख पूर्वजांबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठी आणि त्यांचे आशीर्वाद मिळविण्यासाठी एक अनोखी संधी आहे.
अमावस्या तिथीचा प्रारंभ गुरुवार, १६ एप्रिल रोजी रात्री ८:११ वाजता होईल आणि या अमावस्या तिथी समाप्ती शुक्रवार, १७ एप्रिल रोजी सायंकाळी ५:२१ वाजता होईल. यावेळी अमावस्या १७ एप्रिल रोजी येत असल्यामुळे बहुतेक धार्मिक विधी, स्नान आणि पूर्वजांना नैवेद्य अर्पण करण्याचे विधी याच दिवशी केले जातील.
धार्मिक मान्यतेनुसार, अमावस्येच्या दिवशी पूर्वजांच्या जगाचे दरवाजे पृथ्वीच्या जवळ उघडतात. या दिवशी श्रद्धा आणि भक्तीने केलेले तर्पण, श्राद्ध आणि दान यामुळे पूर्वजांच्या आत्म्याला शांती मिळते. शास्त्रांमध्ये असे म्हटले आहे की जे लोक अमावस्येच्या दिवशी आपल्या पूर्वजांचे स्मरण करतात आणि त्यांची योग्य पूजा करतात ते पूर्वजांच्या पापांपासून मुक्त होतात आणि त्यांच्या जीवनात सुख आणि समृद्धीचा अनुभव घेतात. चैत्र महिना हा नवीन वर्षाचा प्रारंभ देखील मानला जातो, म्हणूनच या अमावस्येचे महत्त्व आणखी वाढवले जाते. हा काळ आत्मनिरीक्षण, तपस्या आणि दानाद्वारे जीवनात सकारात्मक बदल घडवून आणण्याचा संदेश देतो.
चैत्र अमावस्येच्या दिवशी सकाळी ब्रह्म मुहूर्तावर उठून स्नान करा. शक्य असल्यास पवित्र नदी, तलाव किंवा तलावात स्नान करा, जर हे शक्य नसेल तर घरी गंगामिश्रित पाण्याने स्नान करा.
स्नान केल्यानंतर, अक्षत (तांदळाचे दाणे), लाल फुले आणि पाणी मिसळून सूर्यदेवाला जल अर्पण करा.
त्यानंतर दक्षिणेकडे तोंड करून, पूर्वजांना जल अर्पण करा. तीळ, कुश गवत आणि पाणी घालून जल अर्पण करणे अत्यंत शुभ मानले जाते.
या दिवशी उपवास करण्याला विशेष महत्त्व आहे, फळे किंवा सात्विक आहार घ्या.
संध्याकाळी पिपळाच्या झाडाखाली मोहरीच्या तेलाचा दिवा लावा. शनिदेवाला काळे तीळ, निळे फुले आणि तेल अर्पण करा.
ही सर्व कृती भक्ती आणि शुद्ध भावनेने करावीत, कारण त्यानंतरच त्यांचे पूर्ण फळ मिळेल.
सनातन धर्मात दान हे सर्वोतम कर्म मानले जाते. चैत्र अमावस्येला दान करणे अत्यंत फलदायी मानले जाते. या दिवशी अन्न, गाय, सोने, तीळ, गूळ इत्यादी दान केल्याने पुण्य मिळते, गरीब, असहाय्य, अपग आणि गरजूंना विशेषतः दान केल्याने देव प्रसन्न होतो. असे मानले जाते की या दिवशी केलेल्या दानामुळे अनेक फायदे होतात आणि कुटुंबात सुख आणि समृद्धी येते.
(डिस्क्लेमर: हे नवराष्ट्र वृत्तपत्राचे स्वयंचलित न्यूज फीड आहे. ते navarashtra.com च्या कर्मचाऱ्यांनी संपादित केलेले नाही.)
Ans: हा दिवस पितृ तर्पण, श्राद्ध आणि आत्मशुद्धीसाठी अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो.
Ans: अन्न, वस्त्र, तिळ, पाणी आणि गरजूंना मदत करणे पुण्यकारक मानले जाते.
Ans: या दिवशी पितरांना तर्पण केल्याने त्यांची कृपा मिळते आणि जीवनातील अडथळे दूर होतात अशी श्रद्धा आहे.
