सोमवार, 19 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
हिंदू धर्मात गुढीपाडव्याला विशेष महत्त्व आहे. गुढीपाडवा हा सण दरवर्षी चैत्र महिन्यातील शुक्ल प्रतिपदेला साजरा केला जातो. या सणाची महाराष्ट्रात मोठी धामधूम पाहायला मिळते. या दिवशी लोक घराची स्वच्छता करतात. नवीन पारंपरिक कपडे घाला. पारंपारिक अन्न शिजवा आणि खा. घराच्या मुख्य प्रवेशद्वारासमोर रांगोळी काढा. महाराष्ट्रात हा सण नवीन वर्षाच्या सुरुवातीचे प्रतीक म्हणून साजरा केला जातो.
गुढीपाडव्याला भगवान विष्णूसह ब्रह्मदेवाची पूजा करण्याची परंपरा आहे. शास्त्रानुसार जो कोणी या दिवशी देवाची पूजा करतो आणि काही नियमांचे पालन करतो, त्याला वर्षभर देवाकडून सुख आणि उत्तम आरोग्याचा आशीर्वाद मिळतो. एवढेच नाही, तर देवाची यथासांग पूजा केल्याने सर्व मनोकामना पूर्ण होतात. हिंदू धर्मग्रंथांमध्ये या दिवशी काही खास गोष्टी लक्षात ठेवल्या पाहिजेत असे सांगितले आहे. जाणून घ्या गुढीपाडव्याच्या दिवशी काय करावे आणि काय करू नये.
हिंदू पंचांगानुसार, चैत्र महिन्यातील शुक्ल पक्षातील प्रतिपदा तिथी 29 मार्च रोजी दुपारी 4.27 वाजता सुरू होत आहे. ही तारीख दुसऱ्या दिवशी 30 मार्च रोजी दुपारी 12:49 वाजता संपेल. उदयतिथी हिंदू धर्मात वैध आहे. त्यामुळे 30 मार्च रोजी गुढीपाडवा हा सण साजरा केला जाणार आहे. या दिवसापासून चैत्र नवरात्रीलाही सुरुवात होत आहे.
गुढीपाडव्याच्या दिवशी ब्रह्म मुहूर्तावर उठून स्नान करावे. प्रथम गणेशाची पूजा करावी. यानंतर विधीनुसार भगवान विष्णू आणि ब्रह्मदेवाची पूजा करावी. ओम ब्रह्मणे नमः मंत्राचा १०८ वेळा जप करावा. तसेच दुर्गा मातेचे ध्यान करावे. पूजेपूर्वी, पूजेनंतर, संपूर्ण घरामध्ये गंगाजल शिंपडावे. कडुलिंबाच्या पानांची पावडर करून त्यात मीठ, हिंग, जिरे, काळी मिरी, सेलेरी आणि साखर घालून खावे. दुकानाच्या किंवा व्यवसायाच्या ठिकाणी मुख्य प्रवेशद्वाराच्या दोन्ही बाजूला हरिद्राचे काही दाणे टाकावेत. गुढी नावाचा ध्वज या दिवशी फडकवावा.
गुढीपाडव्याच्या दिवशी नखे कापू नयेत. तसेच दाढी, मिशा आणि केस कापू नयेत. पूजा करताना चुका करू नयेत. दिवसा झोपू नये. या दिवशी मांसाहार आणि मद्य सेवन करू नये.
पौराणिक कथेनुसार, गुढीपाडव्याचा दिवस विश्वाची निर्मिती म्हणून साजरा केला जातो. या दिवशी ब्रह्मदेवाने विश्वाची निर्मिती केली असे मानले जाते. त्यामुळे या दिवशी ब्रह्मदेवाच्या पूजेचे विशेष महत्त्व आहे. याशिवाय आणखी एक समजूत आहे की या दिवशी छत्रपती शिवाजी महाराजांनी परकीय घुसखोरांचा युद्धात पराभव केला होता. असे म्हणतात की, गुढीपाडव्याच्या दिवशी वाईट गोष्टींचा अंत होतो आणि जीवनात सुख-समृद्धी येते.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तू, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/ बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navrashtra या तथ्यांची पुष्टी करु शकत नाही)
