शनिवार, 7 नोव्हेंबर 2026
पतीच्या मृत्यूनंतर महिलेचा चेहरा पाहणे अशुभ मानतात? परंपरा की अंधश्रद्धा, जाणून घ्या धार्मिक आणि सामाजिक सत्य (फोटो सौजन्य-ChatGPT)
पूर्वीच्या काळात, एखाद्या कुटुंबात मृत्यू झाल्यास संपूर्ण कुटुंब अनेक दिवस शोक पाळत असे. त्या काळात कुटुंबातील सदस्यांचा बाहेरील जगाशी संपर्क खूपच कमी असे. तसेच, इतर लोकही त्यांच्यापासून काही काळ दूर राहत असत, जेणेकरून त्या कुटुंबाला मानसिक शांतता आणि वैयक्तिक वेळ मिळू शकेल.
Devghar Vastu Tips : देवघरात एकाच देवतेचे दोन फोटो असणं शुभ की अशुभ, काय सांगतं वास्तुशास्त्र ?
याच पार्श्वभूमीवर, पतीच्या मृत्यूनंतर महिलेचा चेहरा पाहू नये, अशी समज प्रचलित झाली होती. असे मानले जात होते की ते पाहणे संबंधित व्यक्तीसाठी अपशकुन ठरू शकते. मात्र, ही समज अधिक सामाजिक परंपरा आणि श्रद्धांशी संबंधित मानली जाते.
पतीच्या मृत्यूनंतर स्त्रीचा चेहरा न पाहण्याची प्रथा फार पूर्वीपासून अस्तित्वात होती, परंतु वाढत्या शिक्षण आणि जागृतीमुळे अनेक लोकांनी अशा अंधश्रद्धांवर विश्वास ठेवणे सोडून दिले आहे. मात्र अनेक ठिकाणी ही प्रथा अजूनही प्रचलित आहे आणि लोक अजूनही त्यावर विश्वास ठेवतात. तुमच्या माहितीसाठी, ही केवळ एक अंधश्रद्धा आहे, यापेक्षा अधिक काही नाही.
हिंदू धर्मात, घरात मुलाचा जन्म किंवा मृत्यू होणे अशुद्ध मानले जाते. काही प्रदेशांमध्ये या कालावधीला ‘सुतक’ म्हटले जाते, तर इतर ठिकाणी याला ‘पातक’ म्हटले जाते. मात्र या दोन्हींमध्ये थोडा फरक आहे. मुलाच्या जन्माची अशुद्धता घरातून दूर करण्यासाठी ‘सुतक’चा वापर केला जातो, तर मृत्यूच्या अशुद्धतेतून घर शुद्ध करण्यासाठी ‘पातक’चा वापर केला जातो. जेव्हा घरात मृत्यू होतो, तेव्हा लोकांना ११ दिवस, १३ दिवस आणि काही ठिकाणी दीड महिन्यापर्यंत घरात प्रवेश करण्यास मनाई केली जाते. या काळात कोणतीही पूजा किंवा प्रार्थना केली जात नाही.
एखाद्याचा चेहरा पाहिल्याने दुर्दैव येते, असे म्हणणे खरे नाही. एखाद्याचा चेहरा पाहिल्याने दुर्दैव आणि सुदैव येत नाही. ज्या स्त्रीने आपला पती गमावला आहे, तिच्या आयुष्यात हे एक मोठे दुःख असते. अशा वेळी तिला भावनिक आधाराची गरज असते. तथापि, जुन्या समजुतींमुळे, त्याला दूर ठेवल्याने आणि त्याचा चेहरा न पाहण्यास सांगितल्याने तिचे दुःख अधिकच वाढू शकते. आजच्या काळात, शिक्षणामुळे जागरूकता वाढत आहे आणि अंधश्रद्धाही नाहीशा होत आहेत.
मृत्यू हा प्रत्येक मानवी जीवनाचा एक नैसर्गिक भाग आहे. एखाद्याच्या मृत्यूला कुटुंबासाठी अशुभ मानणे हे माणुसकीच्या विरोधात आहे. चांगले आणि वाईट हे आपल्या विचारांवर, कृतींवर आणि परिस्थितीवर अवलंबून असते, कोणाच्या चेहऱ्यावर नाही. म्हणून, असे गैरसमज दूर करणे आणि जे दुःखी आहेत त्यांच्या पाठीशी उभे राहणे महत्त्वाचे आहे. समाजानेही अशा स्त्रियांना आदराने वागवले पाहिजे. हीच करुणा, माणुसकी आणि प्रेमाची खरी मूल्ये आहेत.
