बुधवार, 21 ऑक्टोबर 2026
कॅनडामध्ये ८५० ठिकाणी आगीने घातले थैमान; हजारो घरे जळून खाक; विषारी धूर थेट अमेरिकेपर्यंत पोहोचला ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
कॅनडा (Canada) सध्या एका अत्यंत विनाशकारी आणि अभूतपूर्व नैसर्गिक आपत्तीचा सामना करत आहे. देशातील विविध प्रांतांमधील जंगलांना लागलेले वणवे आता पूर्णपणे नियंत्रणाबाहेर गेले आहेत. या भीषण आगींमुळे केवळ हिरवीगार जंगलेच जळून खाक होत नसून, मानवी वस्त्याही राखेच्या ढिगाऱ्यात बदलत आहेत. या आपत्तीमुळे निर्माण झालेला विषारी धूर आता केवळ कॅनडापुरता मर्यादित राहिलेला नाही, तर तो शेजारील देश अमेरिकेपर्यंत पोहोचला आहे. यामुळे दोन्ही देशांमधील लाखो नागरिकांच्या आरोग्याला गंभीर धोका निर्माण झाला असून पर्यावरणाची कधीही भरून न निघणारी हानी होत आहे.
कॅनेडियन वाइल्डलँड फायर इन्फॉर्मेशन सिस्टीमने (Canadian Wildland Fire Information System) जाहीर केलेल्या ताज्या आकडेवारीनुसार, सद्यस्थितीत देशभरात तब्बल ८५८ सक्रिय वणवे धुमसत आहेत. यापैकी १११ पेक्षा जास्त वणवे पूर्णपणे नियंत्रणाबाहेर आहेत. या महाभयानक आगीने आतापर्यंत ९ लाख हेक्टरपेक्षा जास्त वनजमीन गिळंकृत केली आहे. या भागातील उष्णता आणि अत्यंत कोरड्या हवामानामुळे आगीचा वेग वाऱ्याच्या गतीने वाढत आहे. त्यामुळे स्थानिक अग्निशमन दलाच्या जवानांना या आगीवर नियंत्रण मिळवणे अत्यंत आव्हानात्मक बनले आहे.
या वणव्यांचा सर्वात मोठा तडाखा उत्तर ओंटारियो (Northern Ontario) प्रांताला बसला आहे. एकट्या ओंटारियोच्या जंगलांमध्ये सध्या १८० हून अधिक ठिकाणी वणवे पेटलेले आहेत. आगीची तीव्रता पाहून स्थानिक प्रशासनाने आर्मस्ट्राँग (Armstrong), लॅक ला क्रॉइक्स (Lac La Croix), व्हाइटसँड (Whitesand) आणि गल बे (Gull Bay) यांसारख्या अनेक ‘फर्स्ट नेशन’ (First Nation) समुदायांच्या निवासी भागांमध्ये तात्काळ स्थलांतराचे आदेश जारी केले आहेत.
नामायागुसिसागागुन (Namaygoosisagagun) या भागात आगीचा तांडव इतका वेगाने पसरला की, लोकांना आपल्या मालमत्तेचा विचार करायलाही वेळ मिळाला नाही. काही क्षणातच स्थानिक लोकांची घरे आणि सरकारी इमारती जळून खाक झाल्या. अनेक रहिवाशांना आपला जीव वाचवण्यासाठी रस्त्यांऐवजी बोटींचा आधार घेऊन तलावाच्या मार्गे सुरक्षित स्थळी पलायन करावे लागले.
स्थानिक रहिवासी डायन लेबर्न यांनी आपली आपबिती सांगताना म्हटले:
“मध्यरात्री अचानक हवेत धुराचा प्रचंड वास येऊ लागला. बाहेर पाहिले तर संपूर्ण आभाळ लाल झाले होते. धूर इतका दाट होता की डोळे उघडणे आणि श्वास घेणे अशक्य झाले होते. आम्हाला आमचे सर्व सामान घरातच सोडून मध्यरात्रीच जीवाच्या आकांताने घरून पळावे लागले.”
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Kheibar Shekan: ऐतिहासिक नावाचे आधुनिक विध्वंसक इराणचे ‘ते’ घातक क्षेपणास्त्र; ज्याने US पॅट्रियट यंत्रणेचा केला कचरा
या वणव्यांमधून निघणारा रासायनिक आणि विषारी धूर आता केवळ जंगलापुरता मर्यादित राहिलेला नाही. वाऱ्याच्या वेगासोबत हा धूर कॅनडाची राजधानी आणि प्रमुख औद्योगिक शहर असलेल्या टोरोंटोसह (Toronto) अनेक मोठ्या शहरांमध्ये पसरला आहे. यामुळे टोरोंटोमधील हवेचा दर्जा (Air Quality Index) इतका धोकादायक पातळीवर पोहोचला आहे की, या शहराचा समावेश जगातील सर्वात प्रदूषित शहरांच्या यादीत झाला आहे. वातावरणात तरंगणारे अतिसूक्ष्म कण (PM2.5) फुफ्फुसासाठी अत्यंत घातक ठरत आहेत.
आंतरराष्ट्रीय सीमा ओलांडून हा विषारी धूर आता थेट अमेरिकेच्या हद्दीत दाखल झाला आहे. अमेरिकेतील मिशिगन (Michigan), विस्कॉन्सिन (Wisconsin), न्यूयॉर्क (New York) आणि पेनसिल्व्हेनिया (Pennsylvania) या राज्यांमध्ये पिवळसर आणि गडद राखाडी रंगाचे दाट धुरके पसरले आहे. यामुळे ‘एन्व्हायर्नमेंट कॅनडा’ आणि अमेरिकेच्या पर्यावरण संरक्षण संस्थेने संयुक्तपणे आरोग्य इशारा जारी केला आहे. लहान मुले, वृद्ध नागरिक, गरोदर महिला आणि विशेषतः दमा किंवा इतर श्वसनाचे आजार असलेल्या रुग्णांना विनाकारण घराबाहेर न पडण्याचा कडक सल्ला देण्यात आला आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : US-Iran War: दोन्ही हातांनी लाडू! इराकने आधी ढाळले खामेनींच्या अंत्यसंस्कारात अश्रू, मग मिळवला ट्रम्पशी हात, वाचा यामागील कारण
या भीषण परिस्थितीमध्ये आता कॅनडात राजकीय वादही पेटला आहे. विरोधी पक्षांनी आणि पर्यावरणवाद्यांनी ओंटारियोच्या प्रांतीय सरकारवर निष्काळजीपणाचा आरोप केला आहे. ‘ग्रीन पार्टी’चे प्रमुख माईक श्राइनर (Mike Schreiner) यांनी थेट आरोप केला आहे की, सरकारने वणवा व्यवस्थापन आणि अग्निशमन दलाच्या बजेटमध्ये मोठी कपात केली आहे. त्यामुळे जवानांकडे आधुनिक संसाधने आणि आवश्यक मनुष्यबळाची कमतरता जाणवत आहे.
दुसरीकडे, ओंटारियो सरकारने हे आरोप फेटाळून लावले आहेत. आपत्कालीन सेवांमध्ये कोट्यवधी रुपयांची नवी गुंतवणूक करण्यात आली असून नवीन अग्निशमन कर्मचाऱ्यांची जलद भरती सुरू असल्याचे स्पष्टीकरण सरकारने दिले आहे. सध्या सुरक्षा आणि खबरदारीचा उपाय म्हणून बाधित भागातील प्रमुख महामार्ग बंद करण्यात आले असून संपूर्ण ओंटारियोमध्ये ‘प्रतिबंधित आग क्षेत्र’ (Restricted Fire Zones) घोषित करण्यात आले आहे, जेणेकरून मानवी चुकीमुळे इतर कुठेही आग लागणार नाही.
