मध्यपूर्व भागातील युद्धाचा इस्रायल व डोनाल्ड ट्रम्प यांना मोठा फटका बसला आहे(फोटो - सोशल मीडिया)
खरं तर, डोनाल्ड ट्रम्प आपल्याभोवती स्वतःपेक्षा कमी बुद्धिमान आणि कमी कर्तृत्ववान व्यक्तींना ठेवण्यास प्राधान्य देतात. आपल्या अनुभवी लष्करी अधिकाऱ्यांचा योग्य सल्ला ऐकण्याऐवजी, ट्रम्प यांनी नेतान्याहूंच्या सूचना स्वीकारल्या, ज्या ऐकूनही गेल्या तीन दशकांतील प्रत्येक अमेरिकन राष्ट्राध्यक्षाने त्याकडे दुर्लक्ष केले होते.
नेतान्याहूंची योजना साधी होती: जर त्यांनी एकाच वेळी इराणच्या सर्वोच्च नेतृत्वाला आणि शेकडो लोकांना ठार मारले, तर इराणी लोक स्वतःच्याच सरकारविरुद्ध बंड करतील. ते आपल्या पसंतीच्या शासकाला (अमेरिकेत राहणाऱ्या माजी शहाच्या मुलाला) तेहरानच्या सिंहासनावर बसवतील आणि इराणचे तेल ताब्यात घेतले जाईल.
या सगळ्याला फक्त ३-४ दिवस लागतील. व्हेनेझुएलामधील यशाने उत्साहित झालेल्या ट्रम्प यांना नेतान्याहू यांची रणनीती व्यवहार्य वाटली आणि त्यांनी तेहरानला कॅराकस समजण्याची चूक केली. इराण जीसीसी देशांमधील त्यांच्या लष्करी तळांवर हल्ला करेल आणि होर्मुझची सामुद्रधुनी बंद करेल, अशी त्यांना अपेक्षा नव्हती.
हे देखील वाचा : भारतावर घोंघावतंय जलसंकटाचे सावट; नदी, नाले अन् जलाशय आत्ताच झाली कोरडी ठणठणीत
आपली संसाधने मर्यादित असूनही, इराण एका कुशल योद्ध्याप्रमाणे युद्ध लढले. प्रथम, त्यांनी आपल्या स्वस्त ड्रोन हल्ल्यांनी अमेरिका आणि इस्रायलचा महागडा इंटरसेप्टर साठा नष्ट केला. त्यानंतर, कतार आणि इतर अमेरिकी तळांवरील महागडे रडार नष्ट करून संरक्षण यंत्रणा निष्प्रभ केल्यानंतर, त्यांनी आपल्या शक्तिशाली क्षेपणास्त्रांनी अमेरिकी तळ आणि इस्रायलवर हाहाकार माजवला.
हे सर्व साध्य करण्यासाठी, इराणला रशियन आणि चीनी गुप्तहेर उपग्रहांकडून रिअल-टाइम माहिती मिळत होती. रशिया आणि चीनच्या मदतीशिवाय, इराण एकटा अमेरिकेच्या जागतिक वर्चस्वाला आव्हान देऊ शकला नसता.
ज्या प्रकारे इराणने जीसीसी देशांमधील १३ अमेरिकी लष्करी तळ उद्ध्वस्त केले आणि अमेरिकी सैनिकांना हॉटेल्समध्ये लपण्यास भाग पाडले, त्यामुळे अरबांना हे लक्षात आले आहे की अमेरिका त्यांचे संरक्षण करू शकत नाही आणि तिचे प्राधान्य अरबांना नव्हे, तर इस्रायलला आहे. म्हणूनच, सौदी अरेबियाने १३,००० पाकिस्तानी सैनिक तैनात केले आहेत.
हे देखील वाचा : देशाचे पहिले वैयक्तिक ऑलिम्पिक पदक विजेते खाशाबा जाधव यांना मिळणार पद्मविभूषण? HC चे महत्त्वपूर्ण निर्देश
या पार्श्वभूमीवर, ट्रम्प खोलवर अडकले होते. ते इराणला शरणागती पत्करण्यास किंवा नरसंहार सुरू करण्यास भाग पाडू शकले नाहीत. त्यांनी इराणची संस्कृती नष्ट करून त्याला अश्मयुगात परत नेण्याची धमकी दिली. डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या या आक्षेपार्ह वक्तव्यामुळे अमेरिकेत तीव्र निदर्शने झाली, ज्यात ८० ते ९० लाख लोक ‘नो किंग’ (राजा नको) अशा घोषणा देत रस्त्यावर उतरले. ट्रम्प यांच्यासाठी इतर समस्याही निर्माण होऊ लागल्या.
त्यांचे लोकप्रियता मानांकन नीचांकी पातळीवर पोहोचले. ते आपल्या कार्यकारी आदेशाद्वारे युद्ध केवळ ६० दिवसांसाठीच वाढवू शकले, ज्यानंतर अमेरिकेच्या संविधानानुसार त्यांना संसदीय मंजुरी घेणे बंधनकारक होते.
कलम २५ लागू करण्याची आणि ट्रम्प यांच्यावर महाभियोग चालवण्याची मागणी सातत्याने वाढत आहे, आणि नोव्हेंबरमधील मध्यावधी निवडणुकांमध्ये त्यांच्या रिपब्लिकन पक्षाचा पराभव होण्याचा धोकाही वाढत आहे. युरोपीय देशांनीही ट्रम्प यांना एकाकी पाडण्यासाठी एक वेगळी रणनीती आखायला सुरुवात केली आहे आणि ४० देशांनी एका स्वतंत्र बैठकीचे नियोजन केले आहे.
गोळीबार केल्यानंतर भारतीय जहाजे परतली
होर्मुझची सामुद्रधुनी अखेरीस उघडण्यात आली आणि नंतर पुन्हा बंद करण्यात आली. इराणी रक्षकांनी भारतीय टँकर्सवर गोळीबार केला. भारताने इराणी राजदूतांना बोलावून आपल्या जहाजांची सुरक्षा सर्वोपरि असल्याचे सांगितले. वॉशिंग्टन आणि तेहरानने आपापल्या परीने होर्मुझची सामुद्रधुनी खुली असल्याचे जाहीर केले आहे.
लेख – विजय कपूर
याचे मूळ आर्टिकल वाचण्यासाठी आपण https://navbharatlive.com/ यावर क्लिक करावे
