World Food Safety Day 2026 : तुम्ही खात असलेले अन्न सुरक्षित आहे का? जागतिक अन्न सुरक्षा दिनानिमित्त WHO चा मोठा खुलासा; एका चुकीमुळे बिघडू शकते संपूर्ण आरोग्य ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
World Food Safety Day 2026 Theme : आपल्याकडे एक जुनी म्हण आहे, ‘अन्न हे पूर्णब्रह्म’. पण आजच्या आधुनिक आणि धावपळीच्या युगात आपण जे अन्न खातोय, ते खरोखरच आपल्या आरोग्यासाठी सुरक्षित आहे का? हा एक अत्यंत गंभीर प्रश्न निर्माण झाला आहे. बाजारातील वाढती भेसळ, फळे आणि भाज्यांवर केला जाणारा रासायनिक फवारण्यांचा अतिवापर आणि अस्वच्छ वातावरण यामुळे आपण दररोज आजारांना निमंत्रण देत आहोत. याच महत्त्वाच्या विषयावर संपूर्ण जगाचे लक्ष वेधण्यासाठी दरवर्षी ७ जून रोजी ‘जागतिक अन्न सुरक्षा दिन’ (World Food Safety Day) साजरा केला जातो. सुरक्षित, स्वच्छ आणि पौष्टिक आहाराविषयी लोकांमध्ये जागरूकता निर्माण करणे, हा या विशेष दिवसाचा मुख्य हेतू आहे.
अनेकदा लोकांना वाटते की पोट भरणे म्हणजेच अन्न घेणे, परंतु अन्न सुरक्षा (Food Safety) ही संकल्पना त्याहून खूप मोठी आहे. अन्न सुरक्षा म्हणजे आपण शेतापासून ते ताटापर्यंत जे काही अन्नपदार्थ आणतो, ते खाण्यासाठी पूर्णपणे सुरक्षित असायला हवेत. त्या अन्नामध्ये कोणत्याही प्रकारचे घातक रसायन, हानिकारक जिवाणू (Bacteria), जंतू, बुरशी किंवा विषारी घटक नसावेत. जर अन्न साठवताना किंवा बनवताना योग्य काळजी घेतली नाही, तर त्यात विषबाधा (Food Poisoning) होण्याचा धोका कैक पटीने वाढतो. थोडक्यात सांगायचे तर, जे अन्न शरीराला ऊर्जा देण्याऐवजी आजारी पाडते, ते अन्न सुरक्षित मानले जात नाही.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Russia Ukraine War: पुतिन यांनी चर्चेचा प्रस्ताव फेटाळताच युक्रेनचा थरकाप उडवणारा प्रहार; अझोव समुद्रात रशियाची 5 जहाजे उडवली
जागतिक आरोग्य संघटना (WHO) आणि अन्न व कृषी संघटना (FAO) यांनी प्रसिद्ध केलेल्या अहवालांनुसार, दरवर्षी जगभरात दूषित आणि अस्वच्छ अन्न खाल्यामुळे कोट्यवधी लोक विविध आजारांचे बळी ठरतात. यामध्ये लहान मुले आणि वृद्धांचे प्रमाण सर्वाधिक असते. डायरिया, पोटाचे गंभीर विकार, यकृताचे आजार आणि दीर्घकाळासाठी कॅन्सरसारख्या जीवघेण्या आजारांमागेही अनेकदा दूषित अन्न हेच मुख्य कारण असते. ही आकडेवारी केवळ एक संख्या नसून, आपल्या खाण्यापिण्याच्या सवयी किती बदलण्याची गरज आहे, याकडे बोट दाखवणारा एक मोठा इशारा आहे.
अन्नाच्या सुरक्षिततेबाबत जागतिक स्तरावर एका ठोस पाऊलाची गरज निर्माण झाली होती. हेच लक्षात घेऊन २०१८ मध्ये संयुक्त राष्ट्रांच्या (UN) महासभेने ७ जून हा दिवस ‘जागतिक अन्न सुरक्षा दिन’ म्हणून घोषित केला. तेव्हापासून दरवर्षी WHO आणि FAO या दोन्ही मोठ्या संस्था जागतिक स्तरावर हा दिवस मोठ्या प्रमाणात साजरा करतात. दरवर्षी या दिवसासाठी एक विशेष थीम (केंद्रीय विषय) ठरवली जाते, ज्याच्या आधारे जगभरात जनजागृती मोहिमा राबवल्या जातात.
अन्न सुरक्षित ठेवण्याची जबाबदारी केवळ सरकार किंवा अन्न उत्पादकांची नाही, तर ती प्रत्येक ग्राहकाची देखील आहे. आपल्या घरात अन्न कसे हाताळले जाते, यावर बऱ्याच गोष्टी अवलंबून असतात.
१. स्वच्छता: अन्न शिजवण्यापूर्वी आणि खाण्यापूर्वी हात स्वच्छ धुणे अत्यंत आवश्यक आहे. तसेच भाज्या आणि फळे बाजारातून आणल्यानंतर मिठाच्या किंवा कोमट पाण्याने स्वच्छ धुवून घ्याव्यात.
२. योग्य साठवणूक: शिजवलेले अन्न आणि कच्चे अन्नपदार्थ नेहमी वेगवेगळ्या भांड्यात आणि योग्य तापमानात साठवावेत. फ्रीजचा वापर करतानाही अन्नपदार्थ उघडे ठेवू नयेत.
३. योग्य तापमान: अन्न नेहमी पूर्णपणे शिजवून खावे, जेणेकरून त्यातील हानिकारक बॅक्टेरिया नष्ट होतात. शिळे अन्न खाणे जास्तीत जास्त टाळावे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Dubai Royal Family: दुबईचे राजघराणे बनले सोन्याचा पिंजरा; का पळून जात आहेत राजकन्या आणि राण्या? सुनेच्या अटकेने खळबळ
या विशेष दिनानिमित्त देशभरातील विविध पर्यावरण संस्था, शाळा, महाविद्यालये आणि महानगरपालिकांच्या वतीने विविध उपक्रम राबवले जातात. यामध्ये अन्न उत्पादकांसाठी कार्यशाळा, हॉटेल चालकांसाठी स्वच्छतेचे नियम आणि सामान्य नागरिकांसाठी पथनाट्य किंवा परिसंवादाचे आयोजन केले जाते. हा दिवस आपल्याला निसर्गाशी सुसंवाद साधून, शुद्ध आणि सात्त्विक जीवन जगण्याची प्रेरणा देतो. आज आपण सर्वांनी मिळून हा संकल्प केला पाहिजे की, आपण स्वतः सुरक्षित अन्न खाऊ आणि आपल्या कुटुंबालाही निरोगी ठेवू.
