सोमवार, 2 नोव्हेंबर 2026
आजपासून WhatsApp, Telegram वर नवीन नियम लागू, फोनमधून सिम काढल्यास अॅप होणार बंद
१ मार्च रोजी भारतात एक मोठा तंत्रज्ञान बदल लागू झाला, ज्यामुळे प्रत्येक व्हाट्सअॅप आणि टेलिग्राम युजर्ससाठी नवीन आव्हाने आणि सुरक्षा चिंता दोन्ही आल्या. काहीजण चिंतेत आहेत तर काहीजण आनंदी आहेत. दूरसंचार विभाग (DoT) अंतर्गत सरकारने एक नवीन सिम-बाइंडिंग नियम लागू केला आहे. ज्याचा अर्थ मेसेजिंग अॅप्स आता फक्त खाते तयार करण्यासाठी वापरलेले समान सक्रिय सिम कार्ड असलेल्या फोनवरच काम करतील.
नवीन सिम बाइंडिंग नियम आता भारतात पूर्णपणे लागू झाले आहेत. हे नियम दूरसंचार विभागाने (DoT) जारी केले आहेत आणि कंपन्यांना ९० दिवसांची अंतिम मुदत देण्यात आली आहे, जी २८ फेब्रुवारी रोजी संपली आहे. आता, WhatsApp, Telegram आणि Signal सारख्या मेसेजिंग अॅप्सना खात्री करावी लागेल की वापरकर्ता खाती फोनच्या प्राथमिक स्लॉटमध्ये सक्रिय असलेल्या मोबाइल नंबरच्या सिम कार्डशी लिंक केलेली आहेत.
पूर्वी, लोक OTP द्वारे पडताळणी केल्यानंतर सिम कार्ड काढून टाकायचे आणि Wi-Fi वर अॅप वापरणे सुरू ठेवायचे, परंतु आता हे शक्य होणार नाही. जर नोंदणीकृत सिम फोनमधून काढून टाकले, बदलले किंवा बंद केले तर अॅप आपोआप काम करणे थांबवेल. ते पुन्हा वापरण्यासाठी, तुम्हाला तेच सिम फोनमध्ये घालून पुन्हा पडताळणी करावी लागेल.
व्हॉट्सअॅप आणि टेलिग्राम सारख्या लोकप्रिय अॅप्सच्या वापरकर्त्यांना याचा सर्वाधिक परिणाम होईल. व्हॉट्सअॅप वेब किंवा डेस्कटॉप व्हर्जन वापरणाऱ्यांना अडचणी येतील, कारण ते आता दर सहा तासांनी आपोआप लॉग आउट होईल. पुन्हा लॉगिन करण्यासाठी, तुम्हाला तुमच्या फोनमधील सक्रिय सिममधून QR कोड स्कॅन करावा लागेल. जर सिम सापडला नाही, तर लिंक डिव्हाइस फीचर वारंवार तपासेल आणि पुन्हा पडताळणीसाठी विचारेल. गेल्या काही वर्षांत सायबर फसवणूक आणि ऑनलाइन फसवणूक लक्षणीयरीत्या वाढली आहे असे सरकारचे म्हणणे आहे. गुन्हेगार ओटीपी मिळाल्यानंतर भारतीय नंबर पडताळून पाहत असत आणि नंतर परदेशातून फसवणूक करत असत. हे नवीन नियम खाती नेहमीच केवायसी-सत्यापित सिमशी लिंक केली जातील याची खात्री करतील, ज्यामुळे गुन्हेगारांना शोधणे सोपे होईल आणि डिजिटल सुरक्षा मजबूत होईल.
हे नियम फक्त भारतात नोंदणीकृत खात्यांना लागू होतील. जर तुम्ही परदेशात प्रवास करत असाल आणि रोमिंग करत असाल, तर तुमच्या फोनमध्ये भारतीय सिम असल्यास कोणतीही समस्या येणार नाही. मात्र तुम्ही तुमच्या ट्रिप दरम्यान सिम काढून स्थानिक सिम घातला तर मेसेजिंग अॅप तात्पुरते काम करणे थांबवू शकते. अशा परिस्थितीत, तुम्हाला परत येताना किंवा सिम घालून ते पडताळावे लागेल. नियमांमध्ये रोमिंगसारख्या परिस्थिती वगळता कोणतीही विशिष्ट सूट देण्यात आलेली नाही. हे बदल ओटीटी प्लॅटफॉर्मवर लागू होतात आणि ज्या कंपन्या त्यांचे पालन करण्यात अयशस्वी होतात त्यांना टेलिकॉम आणि सायबरसुरक्षा कायद्यांतर्गत कारवाईला सामोरे जावे लागू शकते.
हे नियम वापरकर्त्यांच्या दैनंदिन सवयींमध्ये किंचित बदल करतील, सिम नेहमी त्यांच्या फोनमध्ये असणे आवश्यक आहे, विशेषतः मल्टी-डिव्हाइस वापरकर्ते आणि वेब वापरकर्त्यांसाठी. तथापि, त्यांचा उद्देश चांगला आहे, कारण त्यामुळे फसवणूक आणि फसवणूक कमी होईल. जर तुम्ही हे अॅप्स दररोज वापरत असाल, तर आतापासून तुमच्या सिम क्रियाकलापांकडे लक्ष द्या आणि जर तुम्हाला सिम बदलण्याची आवश्यकता असेल तर प्रथम ते अॅपमध्ये पडताळून पहा. हे बदल डिजिटल इंडियाला अधिक सुरक्षित बनवण्याच्या दिशेने एक मोठे पाऊल मानले जातात.
