महाराष्ट्रातील पहिल पुनर्वन्यीकरण (Rewilding) प्रयोग हा पैनगंगा वन्यजीव अभयारण्यात करण्यात आला आहे. हा प्रयोग पूर्णपणे यशस्वी झाला असून वाघीण जंगलामध्ये सुरक्षित राहत आहे.
सन २०१७ मध्ये सह्याद्री व्याघ्र राखीव, भारतीय वन्यजीव संस्था देहरादून आणि राष्ट्रीय व्याघ्र संवर्धन प्राधिकरण यांच्या संयुक्त विद्यमाने ‘वाघ पुनर्स्थापना प्रकल्प’ हाती घेण्यात आला.
राष्ट्रीय व्याघ्र प्राधिकरण व भारतीय वन्यजीव संस्था यांच्या संयुक्त विद्यमाने १२ ते १७ जानेवारीदरम्यान सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्पात अखिल भारतीय व्याघ्र गणना (फेज १) झाली.
पर्यावरण तज्ज्ञांचा विरोध असून देखील ताडोबा खाण प्रकल्पावर मंजूरी दिली. याच निर्णयामुळे सर्वत्र आश्चर्य व्यक्त होत आहे. हा निर्णय म्हणजे ताडोबा व्याघ्र प्रकल्पाला उध्वस्त करणारा निर्णय, असं वन्यजीव प्रेमींचं म्हणण…
ताकदवान ताराने सर्व संकटांवर मात करत झोळंबी परिक्षेत्रात यशस्वी प्रवेश केला. विशेष म्हणजे, तिच्या गळ्यातील रेडिओ कॉलर पाण्याखाली असतानाही उत्तमरीत्या काम करत होती.
Satara News: सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्पातील चांदोलीच्या घनदाट जंगलात उभारण्यात आलेल्या सुरक्षित कुंपणात प्रौढ वाघीण STR-05 उर्फ ‘तारा’ला सोडण्यात आले होते.
सह्याद्री परिसरात सध्या ९० बिबटे आहेत. बिबट्यांचा संघर्ष वाढतोय असे म्हटले जाते. पण यामागे कारण माणूसच आहे. वस्तीमध्ये भटके कुत्रे असताना किया ते सोडलेले मुख्य दोष दिला जातो, ही चूक…
सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्पातील व्याघ्र पुनर्स्थापन उपक्रमाला मोठे यश मिळाले असून, ताडोबा-अंधारी व्याघ्र प्रकल्पातील T20-S-2 ही 'तारा' (STR T-04) हे नवीन नाव मिळालेली तरुण वाघीण यशस्वीरीत्या सह्याद्रीत दाखल झाली आहे.
शहरी भागात दररोज वाघ आणि बिबट्यांचे आगमन होत असल्याने सामान्य जीवन कठीण होत आहे. मध्य प्रदेशनंतर उत्तर प्रदेश आणि राजस्थान देखील व्याघ्र राज्याचा दर्जा मिळविण्याकडे वाटचाल करत आहेत.
२९ जुलैला जगभरात सगळीकडे आंतरराष्ट्रीय व्याघ्र दिन साजरा केला जातो. वाघांच्या संख्येत मोठ्या प्रमाणावर घट झाल्यामुळे यंदाच्या वर्षी वाघांच्या संरक्षणाच्या दृष्टीने 'चला वाघ वाचवू' ही संकल्पना राबवण्यात आली आहे.
नुकत्याच झालेल्या प्राणी जनगणेत या प्रकल्पात 63 वाघ आढळून आल्याने व्याघ्र दर्शनाच्या अनेकांच्या आशा पल्लवित झाल्या आहेत. असे असले तरी तुलनात्मक ताडोबात पर्यटकांची संख्या घटली आहे.
रामटेक वनपरीक्षेत्रातील बोरडा ग्रामपंचायत अंतर्गत सत्रापूर गावात आठवड्यापासून वाघाने धुमाकूळ घातला असून भरदिवसा प्राण्यांवर दररोज होणाऱ्या हल्ल्यांमुळे गावात भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
भारतीय वाघांचे संरक्षण केवळ या भव्य प्राण्याच्या अस्तित्वाचे नव्हे, तर जंगल, जैवविविधता आणि पर्यावरण या त्याच्या संपूर्ण अधिवासाच्या संतुलनाचा एक महत्त्वाचा भाग आहे.
नागपूर जिल्ह्यातील उमरेड-कऱ्हांडला-पवनी अभयारण्यातील वाघिणी आणि पिल्लांचा मार्ग रोखल्याच्या प्रकरणाची मुंबई उच्च न्यायालयाने दखल घेतली आहे. त्यामुळे वनविभागही सतर्क झाला आहे. आता विभागाने यासाठी नियम लागू केले आहेत.
राज्यात अनेक व्याघ्र प्रकल्प राबवण्यात आले आहेत. त्यातील पेंच व्याघ्र प्रकल्पात असलेल्या पूर्व पेंच वन परिक्षेत्रातील सिल्लारी जवळ असलेल्या गाभा क्षेत्रामध्ये पर्यटकांसमोर एका वाघिणीचा मृत्यू झाला आहे.
ताडोबा-अंधारी व्याघ्र प्रकल्पाच्या बफर झोनमध्ये मरोडा येथील एका जणाचा वाघाच्या हल्ल्यात मृत्यू झाला (A man from Maroda died in a tiger attack). ही घटना रविवारी सकाळी साडेआठ वाजता समोर आली.…
