सोमवार, 19 ऑक्टोबर 2026
(फोटो सौजन्य: X)
या अनोख्या उपकरणाला स्टोमाटा इन साईट असे म्हटले जाते. म्हणजे वनस्पतींच्या पानांच्या आणि खोडांच्या त्वचेवर असलेली सूक्ष्म छिद्रे आहेत जी वनस्पतींमधील ऑक्सिजन घेणे आणि कार्बन डायऑक्साइड बाहेर फेकण्याच्या प्रक्रियेला नियंत्रित करतात. हाय-रिझोल्यूशन मायक्रोस्कोप, गॅस एक्सचेंज सिस्टम आणि मशीन लर्निंग सॉफ्टवेअर एकत्र करते. पानाचा एक छोटासा भाग तळहाताच्या आकाराच्या चेंबरमध्ये ठेवला जातो जिथे प्रकाश, तापमान, आर्द्रता आणि CO₂ हे सर्व पूर्णपणे नियंत्रित असते. येथे, स्टोमाटा उघडणे आणि बंद होणे कॅमेऱ्यात कैद केले जाते, जणू काही वनस्पती स्वतःच्या श्वसनाची कहाणी सांगत आहे.
संशोधक अँड्र्यू लीकी स्पष्ट करतात की स्टोमाटा प्रकाशात उघडतात आणि अंधारात बंद होतात. यामुळे प्रकाशसंश्लेषण होण्यास मदत होते आणि पाण्याचे नुकसान कमी होते. तथापि, जेव्हा खूप गरम किंवा खूप कमी असते, तेव्हा वनस्पती स्वतःचे संरक्षण करण्यासाठी त्यांचे स्टोमाटा बंद करतात. या शोधामुळे शेतीच्या जगात मोठा बदल घडू शकतो. पाण्याची कमतरता ही आज शेतीसमोरील सर्वात मोठी आव्हान आहे. स्टोमाटाचे वर्तन समजून घेऊन, शास्त्रज्ञ कमी पाण्यातही चांगले पीक देणारे बियाणे विकसित करू शकतात. वाढत्या उष्णतेच्या आणि दुष्काळाच्या काळात, हे तंत्रज्ञान शेतकऱ्यांसाठी आशेचा किरण बनू शकते.
Seeing Plants Breathe Researchers have achieved a breakthrough in plant biology by developing a way to watch plants
“breathe” in real time. While we have known for centuries that plants exchange gases through microscopic pores called stomata, we have never before been able to… pic.twitter.com/j62H8y6mtk — Brian Roemmele (@BrianRoemmele) January 15, 2026
या नवीन अभ्यासाला प्लांट फिजियोलॉजी या जर्नलमध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे. सध्या वनस्पतींच्या जगाशी संबंधित हा व्हिडिओ इंटरनेटवर चांगलाच धुमाकूळ घासतोय. यावरुनच आपल्याला वैज्ञानिक प्रगती किती प्रगत होत चालली आहे ते पाहता येते, जी गोष्ट आजवर आपण फक्त ऐकूण होतो ती गोष्ट आज आपल्याला आपल्या डोळ्यांनी घडताना पाहता आली, हा खरोखरंच तंत्रज्ञानाचा नवीन अद्भूत चमत्कार आहे.
टीप – हे व्हिडिओ सोशल मीडियावर व्हायरल झाले असून आम्ही वाचकांना काय योग्य आणि काय अयोग्य हे दाखविण्यासाठी लेख देत असतो. कोणत्याही प्रकारे अशा व्हिडिओबाबत आमचे मत आम्ही मांडत नाही वा आमचा कोणताही दावा नाही.
