अयातुल्ला अली खामेनी यांचे निधन... एका साध्या धर्मगुरूपासून इराणच्या 'सर्वोच्च नेते' पर्यंतच्या त्यांच्या उदयाची संपूर्ण कहाणी जाणून घ्या ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
Ali Khamenei life story and biography Marathi : इराणच्या (Iran) सत्तेचा ‘सूर्य’ मानले जाणारे अयातुल्ला अली खामेनी (Ayatollah Ali Khamenei) यांचा काळ आता कायमचा संपला आहे. इस्रायल आणि अमेरिकेच्या संयुक्त लष्करी कारवाईत खामेनी यांचा मृत्यू झाल्याने संपूर्ण जगाचे लक्ष आता तेहरानकडे लागले आहे. वयाच्या ८६ व्या वर्षी जगाचा निरोप घेणाऱ्या या नेत्याचा प्रवास कोणत्याही चित्रपटापेक्षा कमी नव्हता. एका सामान्य कुटुंबात जन्मलेला मुलगा इराणचा ‘सर्वोच्च भाग्यविधाता’ कसा बनला आणि त्यांनी जगातील सर्वात मोठ्या शक्तींना कसे आव्हान दिले, ही कहाणी आता पुन्हा एकदा चर्चिली जात आहे.
अली खामेनी यांचा जन्म १९ एप्रिल १९३९ रोजी इराणमधील मशहाद येथील एका धार्मिक आणि साध्या कुटुंबात झाला. त्यांचे वडील स्वतः एक धर्मगुरू होते, त्यामुळे घरातूनच त्यांना धर्माचे बाळकडू मिळाले. अवघ्या ११ व्या वर्षी त्यांनी धर्मगुरू बनण्याचे शिक्षण पूर्ण केले. मात्र, त्यांच्या जीवनाला खरी कलाटणी मिळाली जेव्हा ते ‘कोम’ या पवित्र शहरात गेले. तिथे त्यांची भेट अयातुल्ला खोमेनी यांच्याशी झाली. खोमेनींच्या विचारांनी खामेनी इतके प्रभावित झाले की त्यांनी केवळ धर्मच नाही, तर राजकारणातही क्रांती घडवण्याचा निश्चय केला.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Ali Khamenei: तेहरानमध्ये सत्तेचा रक्तरंजित अध्याय! खामेनींची हत्या इराणी राजवटीचे काळे पर्व; कोण होणार इराणचा नवा ‘सुलतान’?
१९६० च्या दशकात इराणवर शहा (Shah of Iran) यांचे राज्य होते. शहा यांच्या पाश्चात्य धोरणांविरुद्ध खामेनी यांनी बंडाचे निशाण फडकवले. शहा यांच्या गुप्तचर पोलिसांनी खामेनी यांना सहा वेळा अटक केली आणि भीषण छळ केला. तरीही खामेनी डगमगले नाहीत. १९७९ ची ऐतिहासिक ‘इस्लामिक क्रांती’ यशस्वी झाल्यानंतर खामेनी हे नवीन सरकारचे सर्वात विश्वसनीय आधारस्तंभ म्हणून पुढे आले.
खामेनींच्या आयुष्यात १९८१ हे वर्ष अत्यंत कठीण होते. एका पत्रकार परिषदेत त्यांच्यावर बॉम्ब हल्ला झाला. या स्फोटात ते थोडक्यात बचावले, पण त्यांचा उजवा हात कायमचा अर्धांगवायूने निकामी झाला. आजही त्यांचे अनेक फोटो पाहिले तर त्यांचा उजवा हात स्थिर दिसतो, तो याच हल्ल्याची खूण आहे. या घटनेनंतर काही काळातच त्यांनी इराणचे अध्यक्षपद भूषवले आणि इराकसोबतच्या भीषण युद्धात देशाला खंबीर नेतृत्व दिले.
When a kid told Iran Supreme Leader Late Ali #Khamenei that he wants to get martyred, Ali Khamenai told him to study first, become a scientist , live your life and then when you turn old and frail, then die. Today, he refused to leave his home and hide while the US and Israel… pic.twitter.com/dtdTxGOKia — Roshan Rai (@RoshanKrRaii) March 1, 2026
credit – social media and Twitter
१९८९ मध्ये इराणचे संस्थापक अयातुल्ला खोमेनी यांच्या निधनानंतर खामेनी यांची ‘सर्वोच्च नेते’ (Supreme Leader) म्हणून निवड झाली. गेली ३७ वर्षे त्यांनी इराणमधील प्रत्येक लहान-मोठ्या निर्णयावर आपले नियंत्रण ठेवले. इराणला अण्वस्त्रधारी देश बनवण्यासाठी त्यांनी पाश्चात्य देशांच्या निर्बंधांची पर्वा केली नाही. त्यांची प्रतिमा एक कट्टरपंथी आणि कधीही न झुकणारा नेता अशी होती. त्यांच्या शब्दाला इराणमध्ये देवाच्या शब्दासारखी मान्यता होती.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Khamenei Assassination: खामेनींच्या हत्येचा ‘खलनायक’ सौदी अरेबिया? ट्रम्प आणि MBS यांच्यातील ‘गुप्त’ फोन कॉलने चर्चेला उधाण
यावेळचा इस्रायली हल्ला खामेनी यांच्यासाठी काळ ठरला. या हल्ल्यात केवळ खामेनींचा मृत्यू झाला नाही, तर त्यांच्यासोबत त्यांची मुलगी, जावई आणि त्यांचा निष्पाप नातूही मारला गेला. या कौटुंबिक शोकांतिकेमुळे संपूर्ण इराण सुन्न झाला आहे. सरकारने ४० दिवसांचा राष्ट्रीय शोक जाहीर केला असून, मोज्तबा खामेनी किंवा हसन खोमेनी यांच्यापैकी कोणाची तरी पुढील सर्वोच्च नेते म्हणून निवड होण्याची शक्यता आहे. इराणच्या इतिहासातील एक मोठे प्रकरण आज कायमचे बंद झाले आहे.
Ans: १९८९ मध्ये इराणचे पहिले सर्वोच्च नेते अयातुल्ला खोमेनी यांच्या निधनानंतर अली खामेनी यांची या पदावर नियुक्ती झाली.
Ans: १९८१ मध्ये एका पत्रकार परिषदेत झालेल्या बॉम्ब स्फोटात त्यांचा उजवा हात कायमचा अर्धांगवायूने निकामी झाला होता.
Ans: इराणमध्ये ४० दिवसांचा शोक जाहीर झाला असून नवीन सर्वोच्च नेत्याची निवड करण्याची प्रक्रिया तातडीने सुरू करण्यात आली आहे.
