इराण-इस्रायल युद्धात चीनचे गूढ मौन... बीजिंग फक्त एक धूर्त कर्ज देणारा आहे का? ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
China Iran security deal reality 2026 : पश्चिम आशियातील रणकंदन आता एका निर्णायक वळणावर आले आहे. इस्रायल आणि इराण (Iran Israel war) समोरासमोर असताना सर्वांच्या नजरा ज्या ‘ड्रॅगन’कडे लागल्या होत्या, त्याने आता आपले खरे रूप दाखवले आहे. इराणसोबत २५ वर्षांचा सुरक्षा करार आणि प्रचंड गुंतवणुकीच्या वल्गना करणाऱ्या चीनने प्रत्यक्ष युद्धात मात्र इराणपासून सुरक्षित अंतर ठेवले आहे. यावरून आता एकच प्रश्न विचारला जात आहे. चीन हा खरोखर इराणचा मित्र आहे की केवळ आपल्या आर्थिक फायद्यासाठी बसलेला एक धूर्त सावकार?
२०२१ मध्ये चीन आणि इराणमध्ये एक ऐतिहासिक करार झाला होता. या करारांतर्गत चीन इराणच्या तेल, वायू आणि पायाभूत सुविधांमध्ये ४०० अब्ज डॉलर्सची गुंतवणूक करणार होता. त्या बदल्यात चीनला स्वस्त दरात तेल मिळणार होते. मात्र, आज जेव्हा इराणवर इस्रायली क्षेपणास्त्रांचा पाऊस पडत आहे, तेव्हा चीनने कोणतीही लष्करी मदत देण्यास नकार दिला आहे. तज्ज्ञांच्या मते, चीनने इराणला कधीही कोणतीही ‘सुरक्षा हमी’ (Security Guarantee) दिली नव्हती. चीनचा हा करार केवळ इराणच्या नैसर्गिक संसाधनांवर ताबा मिळवण्यासाठी होता, असे आता स्पष्ट होत आहे..
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Israel-Iran War: डोळे उघडे ठेवा, मृत्यू जवळ आहे! दातात बसवली चिप अन् झाला घात; खामेनींच्या हत्येमागील ‘सायबर स्ट्राईक’चा खुलासा
चीनच्या या ‘गूढ’ मौनाचे सर्वात मोठे कारण म्हणजे त्याचे आखाती देशांशी (GCC – सौदी अरेबिया, युएई, कतार) असलेले आर्थिक हितसंबंध. चीनचा या देशांशी वार्षिक ५०० अब्ज डॉलर्सपेक्षा जास्त व्यापार आहे. इराणने केलेल्या ड्रोन आणि क्षेपणास्त्र हल्ल्यांमुळे जर आखाती देशांमधील तेल प्रकल्प किंवा चिनी गुंतवणूक धोक्यात आली, तर बीजिंगचे मोठे नुकसान होईल. म्हणूनच चीनने इराणच्या बाजूने उभे राहण्यापेक्षा तटस्थ राहून आपले पैसे वाचवण्याला प्राधान्य दिले आहे.
‘Meanwhile, China & Russia are….studying how “the most powerful country in the world” & its supposedly invincible regional ally are straining, overreaching, & grinding themselves down on the Persian shore. The image of effortless dominance fades when power meets resistance ‘ https://t.co/qiqY1rc0tA — Pandem(on)ical Order of Good Cheer (@EmpireinWinter) March 4, 2026
credit – social media and Twitter
या युद्धाच्या भीषणतेवर भाष्य करताना रशियाचे माजी अध्यक्ष दिमित्री मेदवेदेव यांनी संपूर्ण जगाला धोक्याचा इशारा दिला आहे. त्यांनी या संघर्षाला ‘तिसऱ्या महायुद्धाची नांदी’ असे संबोधले आहे. या तणावामुळे जागतिक तेल पुरवठा साखळी विस्कळीत झाली असून पेट्रोल-डिझेलच्या किमती वाढण्याची दाट शक्यता आहे. अशा परिस्थितीत, भारत सरकारने आपल्या नागरिकांना दिलासा दिला आहे. भारताकडे सध्या २५ दिवसांचा आपत्कालीन तेलसाठा उपलब्ध असून पुढील काही दिवस तरी देशात इंधन दरवाढ होणार नाही, असे आश्वासन देण्यात आले आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Iran Regime Change: युद्धाचा नवा अंक सुरू! इराणमध्ये सत्तापालटासाठी CIA आणि कुर्दिश सैन्याची हातमिळवणी; IRGC कडून ड्रोनचा वर्षाव
इस्रायली हल्ल्यांनी इराणच्या लष्करी तळांसोबतच त्यांच्या ऐतिहासिक वारसा स्थळांनाही लक्ष्य केले आहे. इराणचे ५०० वर्षे जुने ‘गोलस्तान पॅलेस’ आणि ‘नतान्झ’ अणुऊर्जा केंद्राचे मोठे नुकसान झाले आहे. इराणच्या क्रांतिकारी रक्षकांनी (IRGC) “नरकाचे दरवाजे उघडले आहेत” अशी धमकी अमेरिकेला दिली असली तरी, चीनच्या पाठिंब्याशिवाय इराण या युद्धात किती काळ तग धरू शकेल, याबाबत साशंकता आहे. चीन केवळ एक ‘आर्थिक खेळाडू’ असून तो धोकादायक लष्करी संघर्षात कधीही स्वतःचे रक्त सांडणार नाही, हे आता सिद्ध झाले आहे.
Ans: चीनचे सौदी अरेबिया आणि युएई सारख्या आखाती देशांशी ५०० अब्ज डॉलर्सचे व्यापारी संबंध आहेत, जे इराणपेक्षा जास्त महत्त्वाचे आहेत.
Ans: रशियाचे दिमित्री मेदवेदेव यांनी या संघर्षाला 'तिसऱ्या महायुद्धाची सुरुवात' असे संबोधले आहे.
Ans: भारताकडे सध्या २५ दिवसांचा राखीव तेलसाठा असून पुढील २५ दिवस किमती न वाढवण्याचे संकेत सरकारने दिले आहेत.
