शुक्रवार, 3 जुलै 2026
'होर्मुझची सामुद्रधुनी ही आमची लक्ष्मणरेषा, जर तुम्ही हस्तक्षेप केलात तर...'; आखातात संकटाचे सावट पुन्हा गडद ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
Iran warning to US Hormuz strait 2026 : पश्चिम आशियातील राजकीय आणि लष्करी वातावरण पुन्हा एकदा कमालीचे तापले असून, संपूर्ण जगावर इंधनाच्या भीषण टंचाईचे संकट घोंगावू लागले आहे. इराणच्या मुख्य लष्करी कमांड, ‘खतम अल-अंबिया केंद्रीय मुख्यालयाने’ (Khatam al-Anbiya Central Headquarters) एक अत्यंत कडक आणि आक्रमक निवेदन जारी करून अमेरिकेला थेट अंतिम इशारा दिला आहे. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीमध्ये (Strait of Hormuz) अमेरिकेकडून किंवा तिच्या मित्र राष्ट्रांकडून होणारा कोणताही लष्करी हस्तक्षेप इराण सहन करणार नाही. जर अशी कोणतीही कृती झाली, तर इराणी लष्कर त्याला “जलद आणि निर्णायक” (Rapid and Decisive) प्रत्युत्तर देईल, अशी घोषणा इराणने केली आहे. या इशाऱ्यामुळे आखाती देशांमध्ये संकटाचे सावट अधिकच गडद झाले आहे.
इराणच्या लष्कराने अत्यंत स्पष्ट शब्दांत सांगितले आहे की, होर्मुझची सामुद्रधुनी हा काही अमेरिकेला आपली जागतिक “इच्छाशक्ती” किंवा लष्करी ताकद लादण्याचे ठिकाण नाही. हा संपूर्ण जलमार्ग आणि सागरी क्षेत्र इराणच्या निर्विवाद सार्वभौमत्वाखाली (Undisputed Sovereignty) येतो. एका अधिकृत निवेदनात इराणी लष्करी मुख्यालयाने यावर जोर दिला की, होर्मुझ सामुद्रधुनीची सुरक्षा आणि तिथली स्थिरता ही इराणसाठी एक “धोक्याची रेषा” (Red Line) म्हणजेच लक्ष्मणरेषा आहे. या सामरिक जलमार्गाच्या सुरक्षेबाबत इराण कोणत्याही आंतरराष्ट्रीय दबावासमोर झुकणार नाही किंवा कोणतीही तडजोड करणार नाही. ही रेषा ओलांडण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या जगातील कोणत्याही शक्तीला सोडले जाणार नाही, असा थेट इशारा इराणी लष्करी अधिकाऱ्यांनी दिला आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : General Vahidi: कर्बलाच्या पवित्र लाल ध्वजाने झाकली अली खामेनींची शवपेटी; इराणच्या लष्करी शक्तीचा ‘हा’ बलाढ्य चेहरा पुन्हा सक्रिय
इराणने केवळ तोंडी किंवा लष्करी इशारा देऊन थांबणे पसंत केलेले नाही, तर या जलमार्गातून होणाऱ्या आंतरराष्ट्रीय सागरी व्यापारावर पूर्णपणे आपले नियंत्रण आणण्यासाठी कठोर नियमावली लागू केली आहे. नव्या नियमांनुसार, होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून प्रवास करणाऱ्या जगातील सर्व तेलवाहू जहाजांनी (Oil Tankers) आणि इतर व्यावसायिक व्यापारी जहाजांनी इराणच्या लष्कराने निश्चित केलेल्या सागरी मार्गांचाच (Designated Sea Lanes) वापर करणे कायदेशीररित्या बंधनकारक राहील.
जर आंतरराष्ट्रीय पातळीवरील कोणत्याही जहाजाने या नियमांचे उल्लंघन करण्याचा प्रयत्न केला किंवा इराणने ठरवून दिलेल्या मार्गाव्यतिरिक्त दुसरा मार्ग वापरला, तर इराणी नौदल आणि लष्कर त्या जहाजावर तात्काळ आणि कठोर कारवाई करेल. सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे, इराणने आखून दिलेल्या नियमांचे पालन न करणाऱ्या कोणत्याही जहाजाच्या सुरक्षेची जबाबदारी किंवा हमी इराण घेणार नाही, असेही या निवेदनात स्पष्ट करण्यात आले आहे. यामुळे आंतरराष्ट्रीय शिपिंग कंपन्यांमध्ये भीतीचे वातावरण आहे.
या संपूर्ण आखाती प्रदेशात अमेरिकेची लढाऊ विमाने, युद्धनौका आणि अत्याधुनिक ड्रोन्सच्या (Drones) सततच्या वावरावर इराणने तीव्र आक्षेप घेतला आहे. अमेरिकेच्या या वाढत्या लष्करी हालचालींमुळेच या संपूर्ण भागात असुरक्षितता, तणाव आणि अस्थिरता वाढत असल्याचा दावा इराणने केला आहे. आपले राष्ट्रीय सार्वभौमत्व जपण्यासाठी इराण कोणत्याही थराला जाण्यास तयार आहे.
इराणचे उप परराष्ट्र मंत्री, काझेम गरीबाबादी (Kazem Gharibabadi) यांनी सोशल मीडियावर अधिकृतपणे जाहीर केले की, होर्मुझची सामुद्रधुनी ही भौगोलिक आणि राजकीयदृष्ट्या पूर्णपणे इराणच्या नियंत्रणाखाली आहे, अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांडच्या (CENTCOM) अधिकारात नाही. त्यामुळे अमेरिकेने इथे दादागिरी करण्याचा प्रयत्न करू नये.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Dubai Property: इराण युद्धानंतर दुबईत भारतीयांचे वर्चस्व; मालमत्ता बाजार मंदावताच भारतीय गुंतवणूकदारांनी केली अब्जावधींची खरेदी
वास्तविक पाहता, इराणची ही तीव्र प्रतिक्रिया अमेरिकेच्या एका मोठ्या बैठकीनंतर आली आहे. नुकतीच बहरीन येथे अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांडची एक उच्चस्तरीय बैठक पार पडली होती. या बैठकीत जगातील १२ देशांच्या लष्करी अधिकाऱ्यांनी एकत्र येऊन होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून आंतरराष्ट्रीय व्यापारी जहाजांचा आणि तेलाचा मार्ग विनाअडथळा सुरू राहावा, यासाठी एका विशेष ‘सुरक्षा संवादा’चे (Security Dialogue) आयोजन केले होते.
इराण या १२ देशांच्या युतीला आणि अमेरिकेच्या अशा हालचालींना आपल्या राष्ट्रीय सुरक्षेसाठी थेट आणि मोठा धोका मानत आहे. दरम्यान, जागतिक अर्थतज्ज्ञांच्या मते, इराणच्या या नव्या आणि अत्यंत कठोर धोरणामुळे येत्या काळात आंतरराष्ट्रीय सागरी व्यापाराला मोठा फटका बसू शकतो. जगभरात पुरवठा होणाऱ्या एकूण तेलाचा एक तृतीयांश भाग याच सामुद्रधुनीतून जातो, त्यामुळे इथे तणाव वाढल्यास जागतिक बाजारपेठेत कच्च्या तेलाच्या (Crude Oil) किमती गगनाला भिडू शकतात, ज्यामुळे जागतिक मंदीचा धोका निर्माण होऊ शकतो.
