बुधवार, 21 ऑक्टोबर 2026
Trump Malacca Strategy : ट्रम्प यांचा मलाक्कावरही डोळा? होर्मुझवरुन इराणशी तणावादरम्यान साधला मोठा डावा, इंडोनेशियासोबत मोठा करार (फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
ही सामुद्रधुनी हिंद महासागराला पूर्व आशियाशी जोडते आणि भारताच्या सागरी व्यापारासाठी एक प्रमुख तळ आहे. अनेक वृत्तांनुसार, या करारामध्ये अमेरिकेच्या लष्करी विमानांना इंडोनेशियाच्या हवाई हद्दीत पूर्ण प्रवेश देण्याचा समावेश आहे. सामरिक विश्लेषकांचा असा विश्वास आहे की, या करारामध्ये लपवलेल्या सवलतींमुळे अमेरिकेला मलाक्काच्या सामुद्रधुनीवर अधिक नियंत्रण मिळेल, सध्या, इंडोनेशिया, मलेशिया आणि सिंगापूर यांच्यासोबत मलाक्काच्या सामुद्रधुनीवर नियंत्रण ठेवते. हा जगातील सर्वात व्यस्त सागरी मागांपैकी एक असून, यातून ४०% जागतिक व्यापार होतो.
होर्मुझ सामुद्रधुनीतून केवळ तेलाची वाहतूक होते, तर मलाक्कातून तेलापासून ते मोटारी, सेमीकंडक्टर आणि तयार मालापर्यंत सर्व गोष्टीची वाहतूक होते. ट्रम्प यांना ही वस्तुस्थिती चांगलीच ठाऊक आहे. होर्मुझवरील इराणच्या पकडीने हे स्पष्टपणे दाखवून दिले आहे की, एखाद्या अडथळ्यामुळे निर्माण झालेले संकट कसे उलगडू शकते आणि जागतिक अर्थव्यवस्थेला कसे ओलीस धरु शकते. अमेरिका आर्थिकदृष्ट्या मलाक्कावर जास्त अवलंबून नसली तरी, फिलिप चैनलजवळ केवळ ३ किलोमीटर रुंद असलेली ही अरुंद सामुद्रधुनी अमेरिकेसाती लग्करी आणि सामरिकदृष्ट्‌या महत्वाची आहे.
भारताचा सुमारे ५५% व्यापार मलावका आणि सिंगापूरच्या सामुद्रधुनीतून होतो, जी एसओएमएस प्रदेश म्हणून ओळखली जाते. चीनसाठी चिंतेची बाब ही आहे की, या सामुद्रधुनीचे मुख अंदमान आणि निकोबार बेटांच्या दक्षिण टोकाच्या अगदी जवळ उघडते. उदाहरण द्यायचे झाल्यास, पोर्ट ब्लेअरपासून मलाक्काच्या सामुद्रधुनीपर्यंत पोहोचायला २४ तासांपेक्षा कमी वेळ लागतो. कॅम्पबेल वे येथे असलेला भारताचा सर्वात दक्षिणेकडील लष्करी हवाई तळ, आयएनएस बाझ, भारताला या सामुद्रधुनीच्या मार्गावर लक्ष ठेवण्याची क्षमता प्रदान करतो.
