रविवार, 8 नोव्हेंबर 2026
क्षयरोग केवळ फुफ्फुसांमध्येच नाहीतर डोळ्यांमध्ये सुद्धा होऊ शकतो! डोळ्यात दिसणाऱ्या 'या' लक्षणांकडे अजिबात करू नका दुर्लक्ष
डोळ्यांचा क्षयरोग कशामुळे होतो?
डोळ्यांच्या क्षयरोगाची लक्षणे?
टीबीचे विषाणू डोळ्यांपर्यंत कसा पोहचतो?
जगभरात गंभीर आजारांच्या रुग्ण संख्येत झपाट्याने वाढ होत आहे. त्यातील वेगाने पसरणारा आजार म्हणजे क्षयरोग. हा गंभीर आजार जागतिक स्तरावर धोका निर्माण करू शकतो. त्यामुळे शरीरात दिसणाऱ्या लक्षणांकडे अजिबात दुर्लक्ष न करता वेळीच उपचार करणे आवश्यक आहे. बऱ्याचदा कामाच्या धावपळीमध्ये आरोग्याची व्यवस्थित काळजी घेतली जात नाही. शरीरात दिसणाऱ्या सामान्य लक्षणांकडे सुद्धा दुर्लक्ष केले जाते. असे केल्यामुळे पहिल्या टप्प्यातील आजार शेवटच्या टप्प्यात पोहचतो आणि शरीरासाठी जीवघेणा ठरतो. टीबी हा आजार मायकोबॅक्टेरियम ट्युबरक्युलोसिस नावाच्या जिवाणूमुळे होतो. हा जिवाणू थेट फुफ्फुसांवर परिणाम करतो. त्यामुळे हा आजार फुफ्फुसांशी संबंधित मानला जातो.(फोटो सौजन्य – istock)
टीबी झाल्यानंतर फुफ्फुस पूर्णपणे निकामी होऊन जातात. क्षयरोगाचा परिणाम केवळ फुफ्फुसांवरच नाहीतर किडनी, हाडे आणि डोळ्यांवर सुद्धा होऊ शकतो. त्यामुळे डोळ्यांसंबंधित लक्षणे दिसू लागल्यास अजिबात दुर्लक्ष न करता वेळीच उपचार करणे आवश्यक आहे. आज आम्ही तुम्हाला डोळ्यांचा टीबी झाल्यानंतर शरीरात कोणती लक्षणे दिसून येतात? हा गंभीर आजार कशामुळे होतो? याबद्दल जाणून घेऊया सविस्तर माहिती.
फुफ्फुसांमध्ये क्षयरोगास कारणीभूत ठरणारे जिवाणू डोळ्यांतील क्षयरोगाचा मोठ्या प्रमाणावर वाढवतात. डोळ्यांची त्वचा अतिशय नाजूक असते. बऱ्याचदा डोळ्यांचा क्षयरोग झाल्यानंतर कोणतीही लक्षणे दिसून येत नाही. त्यामुळे वेळेवर उपचार न झाल्यामुळे काहीवेळा रुग्णांना डोळ्यांची दृष्टी किंवा जीव सुद्धा गमवावा लागतो. टीबीचे विषाणू रक्ततातून डोळ्यांपर्यांत पोहचते. त्यानंतर हा धोका निर्माण होतो. रेटिना, कोरॉइड आणि ऑप्टिक नर्व्ह इत्यादी अवयवांवर परिणाम होतो. एचआयव्ही रुग्ण, मधुमेह रुग्ण, कमकुवत रोगप्रतिकारशक्ती आणि आधीच क्षयरोगाने त्रस्त असलेल्या रुग्णांना डोळ्यांचा टीबी होण्याची जास्त शक्यता असते.
डोळ्यांचा क्षयरोग झाल्यानंतर सुरुवातीच्या दिवसांमध्ये दिसणाऱ्या लक्षणांकडे अजिबात दुर्लक्ष करू नका. डोळ्यांच्या क्षयरोगाची प्रकरणे अतिशय दुर्मिळ असतात. डोळ्यांचा क्षयरोग फुफ्फुसांच्या क्षयरोगा इतका घातक नसतो. क्षयरोगविरोधी उपचार पद्धतीमध्ये अँटी-ट्युबरक्युलर थेरपी घेतली जाते. या आजारावर वेळीच उपचार केल्यास ६ ते ९ महिन्यामध्ये क्षयरोग बरा होऊ शकतो. डोळ्यांना वारंवार सूज येणे किंवा अंधुकपणा जाणवत असेल तर तातडीने उपचार करावेत.
Ans: होय. क्षयरोग केवळ फुफ्फुसांपुरता मर्यादित नसून तो शरीराच्या इतर अवयवांप्रमाणे डोळ्यांनाही प्रभावित करू शकतो. याला ऑक्युलर टीबी (Ocular Tuberculosis) असे म्हणतात.
Ans: डोळे लाल होणे, धूसर दिसणे, प्रकाशाची संवेदनशीलता वाढणे, डोळ्यात वेदना होणे, डोळ्यांसमोर तरंगणारे डाग दिसणे (floaters) आणि दृष्टी कमी होणे ही काही सामान्य लक्षणे असू शकतात.
Ans: होय. वेळेवर निदान आणि उपचार न झाल्यास दृष्टी कमी होण्याचा किंवा गंभीर गुंतागुंत निर्माण होण्याचा धोका वाढू शकतो.
