रविवार, 8 नोव्हेंबर 2026
अनेकदा बाईक धारकांसोबत एक डोकेदुखी घडते – गाडी वारंवार सेल्फ स्टार्ट घेत नाही म्हणून ते हजारो रुपये खर्च करून नवी कोरी बॅटरी टाकतात. पण गंमत म्हणजे, दोन-चार दिवसांतच ती नवीन बॅटरीही पूर्णपणे डाऊन किंवा डिस्चार्ज होते. अशा वेळी आपण बॅटरी कंपनीला दोष देतो. पण थांबा, खरा प्रॉब्लेम बॅटरीमध्ये नसून तुमच्या बाईकच्या ‘स्टेटर कॉईल’ म्हणजेच ज्याला ‘मॅग्नेटो कोळसा’ म्हणतात, त्यात असू शकतो.
स्टेटर कॉईल हा तुमच्या बाईकचा स्वतःचा इलेक्ट्रिसिटी जनरेटिंग प्रकल्प आहे. गाडी चालू असताना बॅटरी सतत चार्ज ठेवण्याचे आणि हेडलाईटला वीज देण्याचे मुख्य काम याच भागाचे असते. जर हा मॅग्नेटो कोळसा जळाला किंवा खराब झाला, तर तो बॅटरीपर्यंत चार्जिंग करंट पोहोचवू शकत नाही.
गाडी चालवताना बॅटरी नेमकी कशी चार्ज होते? जाणून घ्या सोप्या भाषेत
स्टेटर कॉईल (मॅग्नेटो कोळसा) खराब झाल्याची मुख्य लक्षणे,
१. वारंवार बॅटरी उतरणे: नवीन बॅटरी टाकूनही ती २ ते ३ दिवसांत पुन्हा डिस्चार्ज होते, कारण गाडी चालताना ती चार्जच होत नसते.
२. हेडलाईट मंद होणे: जर गाडीचा ॲक्सिलेटर वाढवल्यावरही हेडलाईटचा प्रकाश वाढत नसेल किंवा तो नेहमीपेक्षा खूप मंद वाटत असेल, तर कॉईल खराब असल्याचे हे स्पष्ट लक्षण आहे.
३. हॉर्नचा आवाज बारीक होणे: गाडी चालू असतानाही हॉर्नचा आवाज व्यवस्थित न येता अतिशय किरकिर किंवा बारीक येणे.
४. गाडी चालताना अचानक बंद पडणे: विशेषतः डिजिटल मीटर असलेल्या गाड्यांमध्ये, स्टेटर कॉईल निकामी झाल्यास चालू गाडी अचानक झटका देऊन बंद पडते आणि त्यानंतर किकनेही चालू होत नाही.
पावसाळ्यात कार आणि बाईकचे ब्रेक्स सुरक्षित ठेवण्याच्या ५ सोप्या टिप्स! जाणून घ्या
यावर काय उपाय करावा?
मल्टीमीटरने तपासणी: सर्वात आधी कोणत्याही चांगल्या मेकॅनिककडे जाऊन गाडी चालू असताना बॅटरीला मिळणारा करंट ‘मल्टीमीटर’ या यंत्राने तपासा. जर आउटपुट करंट १३ ते १४ व्होल्टपेक्षा कमी असेल, तर कॉईल खराब आहे हे निश्चित होते.
कॉईल रिपेअरिंग: जर बजेट कमी असेल, तर काही लोकल मेकॅनिक या कॉईलवर पुन्हा तांब्याची तार गुंडाळून ती दुरुस्त करून देतात. हा स्वस्त पर्याय आहे.
नवीन स्टेटर कॉईल बसवणे: मात्र, लाँग लाईफ आणि सुरक्षिततेसाठी जुनी कॉईल दुरुस्त करण्यापेक्षा कंपनीची ओरिजनल नवीन स्टेटर कॉईल टाकणे हाच सर्वात उत्तम आणि कायमस्वरूपी उपाय आहे.
थोडक्यात सांगायचे तर: बॅटरी बदलण्यापूर्वी मेकॅनिकला मॅग्नेटो कोळसा तपासण्यास नक्की सांगा, जेणेकरून तुमचे नाहक पैसे वाया जाणार नाहीत.
