गुरुवार, 5 नोव्हेंबर 2026
(फोटो सौजन्य: सोशल मीडिया)
मध्य पूर्वेतील तणाव कमी होत असताना त्याचा थेट परिणाम तेलावर होताना दिसत आहे. त्यात तेल पुरवठ्याबद्दलच्या चिंतेमुळे आंतरराष्ट्रीय कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये लक्षणीय घसरण होत आहे. ब्रेंट क्रूडच्या किमती प्रति बॅरल १०९ डॉलरवरून सुमारे ८३ डॉलरपर्यंत खाली आल्या आहेत. यामुळे उत्साहाचे वातावरण निर्माण झाले असले तरीही, सर्वसामान्यांच्या मनात अनेक प्रश्नही आहेत. कच्च्या तेलाच्या किमती आणखी किती खाली येतील, जेणेकरून भारतातील पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतीही स्वस्त होतील, याबाबत जाणून घेण्याची सगळ्यांना इच्छा आहे. तर मग नेमकी काय आहे परिस्थिती जाणून घेऊयात.
आंतरराष्ट्रीय बाजारात गेल्या काही दिवसांत ब्रेंट क्रूड तेलाच्या किमतीत मोठी घसरण झाली आहे. एके काळी प्रति बॅरल १०९ डॉलर असलेली ही किंमत आता प्रति बॅरल सुमारे ८३ डॉलरवर पोहोचली आहे. याचा अर्थ, अवघ्या काही आठवड्यांत त्याच्या किमतीत २० टक्क्यांहून अधिक घट झाली आहे. इराण आणि इस्रायल यांच्यातील तणाव कमी होण्याची अपेक्षा आणि जागतिक पुरवठा वाढण्याची शक्यता यामुळे तेल बाजाराला दिलासा मिळाला आहे.
माध्यमांच्या वृत्तानुसार, नजीकच्या भविष्यात इराणचे तेल पुन्हा मोठ्या प्रमाणात जागतिक बाजारात पोहोचण्याची शक्यता आहे. कच्च्या तेलाचा पुरवठा वाढल्यास किमतींवर दबाव येईल आणि तेल स्वस्त होऊ शकते. यामुळेच गुंतवणूकदारांनी तेलाच्या किमती घसरण्याचा अंदाज वर्तवायला सुरुवात केली आहे.
भारत आपल्या कच्च्या तेलाच्या गरजेपैकी सुमारे ८५% आयात करतो. याचा अर्थ आपण कच्च्या तेलासाठी मोठ्या प्रमाणावर इतरांवर अवलंबून आहोत. त्यामुळे, आंतरराष्ट्रीय तेलाच्या किमतींमधील कोणत्याही मोठ्या बदलाचा देशाच्या आयात बिलावर आणि पेट्रोल व डिझेलच्या किमतींवर परिणाम होतो. जेव्हा कच्चे तेल महाग होते, तेव्हा तेल कंपन्यांचा खर्च वाढतो. मात्र, जेव्हा किमती घसरतात, तेव्हा कंपन्यांना दिलासा मिळतो.
जर ब्रेंट क्रूड तेलाच्या किमती सातत्याने प्रति बॅरल ८० डॉलर किंवा त्यापेक्षा कमी राहिल्या, तर तेल विपणन कंपन्यांवरील खर्चाचा दबाव कमी होईल. अशा परिस्थितीत, पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरात कपात होण्याची शक्यता वाढू शकते. पण भारतात पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती केवळ कच्च्या तेलाच्या किमतींवर अवलंबून नसतात. सध्या, तेल कंपन्यांकडून किंवा सरकारकडून दरकपातीबाबत कोणतीही अधिकृत घोषणा करण्यात आलेली नाही. मात्र, जर कच्च्या तेलाच्या किमती दीर्घकाळ कमी राहिल्या, तर कदाचित सर्वसामान्य माणसाला पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरात काहीसा दिलासा मिळेल.
