सोमवार, 19 ऑक्टोबर 2026
टोल प्लाझांवर कॅमेऱ्यांसह असणार निगराणी कक्ष; पार्किंगचा मुद्दा थेट सर्वोच्च न्यायालयात (फोटो सौजन्य- सोशलमीडिया)
Toll : राष्ट्रीय महामार्गावरून रोज प्रवास करणाऱ्या हजारो वाहनधारकांसाठी आनंदाची बातमी आहे. टोल Toll प्लाझाच्या आसपास राहणाऱ्या नागरिकांचा वारंवार टोल भरण्याचा खर्च कमी करण्यासाठी राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाने (NHAI) नवीन डिजिटल सुविधा सुरू केली आहे. आता पात्र नागरिकांना घरबसल्या मोबाईलच्या मदतीने स्थानिक टोल पास मिळणार असून त्यासाठी टोल कार्यालयात फेऱ्या मारण्याची गरज उरणार नाही.
दररोज काम, व्यवसाय, शिक्षण किंवा इतर कारणांसाठी एकाच टोल नाक्यावरून अनेक वेळा प्रवास करणाऱ्या नागरिकांना या सुविधेचा मोठा फायदा होणार आहे. पूर्वी प्रत्येक वेळी टोल शुल्क भरावे लागत असल्याने अनेकांचा महिन्याचा खर्च वाढत होता. आता डिजिटल पासमुळे हा आर्थिक भार कमी होण्याची शक्यता आहे.
यापूर्वी स्थानिक पास मिळवण्यासाठी नागरिकांना प्रत्यक्ष टोल प्लाझावर जाऊन अर्ज करावा लागत होता. त्यासाठी विविध कागदपत्रे जमा करणे, पडताळणीची वाट पाहणे आणि अनेकदा पुन्हा-पुन्हा फेऱ्या माराव्या लागत होत्या. आता ही संपूर्ण प्रक्रिया ऑनलाइन झाल्यामुळे काही मिनिटांत अर्ज पूर्ण करता येणार आहे. त्यामुळे वेळही वाचणार आणि अनावश्यक त्रासही टळणार आहे.
Income Tax Return 2026 : कर शून्य असला तरी ITR भरावा लागतो का? कलम 87A चा नवा नियम जाणून घ्या…
ही सुविधा वापरण्यासाठी वाहनधारकांनी आपल्या स्मार्टफोनमध्ये राजमार्गयात्रा हे अधिकृत अ‍ॅप डाउनलोड करावे. त्यानंतर वाहनाची आवश्यक माहिती भरावी लागेल. पुढील पडताळणीची जबाबदारी अ‍ॅप स्वतः पार पाडते. वाहन नोंदणीची माहिती आणि फास्टॅगची तपासणी झाल्यानंतर संबंधित व्यक्ती पात्र असल्यास डिजिटल पास घेण्याचा पर्याय उपलब्ध होतो. संपूर्ण प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर पास लगेचच सक्रिय केला जातो.
या सुविधेचा लाभ घेण्यासाठी काही अटी पूर्ण कराव्या लागतील. सर्वात महत्त्वाची अट म्हणजे वाहन मालकाचे कायमचे घर संबंधित टोल प्लाझापासून 20 किलोमीटरच्या परिसरात असावे. याशिवाय वाहन हे वैयक्तिक वापरासाठी नोंदणीकृत असणे आवश्यक आहे. व्यावसायिक वाहनांना या योजनेचा लाभ मिळणार नाही. वाहनावर वैध आणि सक्रिय फास्टॅग असणेही बंधनकारक आहे. तसेच तो वाहनाच्या नोंदणीशी जोडलेला असावा.
डिजिटल पास सक्रिय झाल्यानंतर ठरावीक कालावधीत त्या टोल प्लाझावरून वारंवार प्रवास करताना प्रत्येक वेळी स्वतंत्र टोल भरण्याची गरज राहत नाही. त्यामुळे रोजच्या प्रवासाचा खर्च कमी होतो आणि वाहनधारकांना मोठा दिलासा मिळतो.
सध्या या सुविधेची सुरुवात प्रायोगिक स्वरूपात करण्यात आली आहे. ज्या टोल नाक्यांवर अत्याधुनिक फ्री-फ्लो टोल प्रणाली कार्यरत आहे, तेथे हा प्रयोग सुरू करण्यात आला आहे. या पद्धतीमुळे वाहनांना टोलवर थांबावे लागत नाही. फास्टॅगच्या माध्यमातून प्रक्रिया पूर्ण होत असल्याने वाहतूक सुरळीत राहते. आता त्यात स्थानिक डिजिटल पासची जोड दिल्यामुळे परिसरातील रहिवाशांचा प्रवास आणखी सोपा झाला आहे.
या उपक्रमामुळे केवळ नागरिकांनाच फायदा होणार नाही, तर टोल नाक्यांवरील वाहनांच्या रांगा कमी होण्यासही मदत होईल. वाहने कमी वेळ थांबल्यामुळे इंधनाची बचत होईल आणि प्रदूषणातही घट होण्याची अपेक्षा आहे. शहरांमधील वाहतूक व्यवस्थेवर याचा सकारात्मक परिणाम दिसू शकतो.
महामार्ग प्राधिकरणाच्या माहितीनुसार, सुरुवातीचा प्रयोग यशस्वी ठरल्यानंतर ही सुविधा टप्प्याटप्प्याने देशातील इतर राष्ट्रीय महामार्गांवरही लागू केली जाणार आहे. त्यामुळे भविष्यात लाखो वाहनधारकांना या डिजिटल सेवेमुळे थेट लाभ मिळू शकतो.
Adani Enterprises निकालांची तारीख जाहीर! शेअरमध्ये येणार मोठा अॅक्शन?
एकंदरीत पाहता, टोल प्लाझाजवळ राहणाऱ्या नागरिकांसाठी ही योजना मोठा दिलासा देणारी ठरणार आहे. मोबाईलवरून सहज अर्ज, जलद मंजुरी आणि वारंवार टोल भरण्यापासून सुटका यामुळे रोजच्या प्रवासाचा खर्च आणि वेळ दोन्ही वाचणार आहेत. डिजिटल तंत्रज्ञानाच्या मदतीने नागरिकांना अधिक सोयीस्कर सेवा देण्याच्या दिशेने हे एक महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे.
