रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य - Social Media
मुंबई : केंद्रीय शिक्षक पात्रता परीक्षा (CTET) फेब्रुवारी २०२६ चा निकाल नुकताच जाहीर झाला असून, यंदाच्या निकालात काहीशी सुधारणा दिसून आली असली तरी आव्हाने कायम असल्याचे चित्र समोर आले आहे. केंद्रीय शिक्षण मंडळामार्फत देशभरात घेण्यात आलेल्या या परीक्षेसाठी तब्बल २६ लाख ४९ हजार १२९ उमेदवारांनी नोंदणी केली होती. त्यापैकी २३ लाख २४ हजार ६२५ उमेदवार प्रत्यक्ष परीक्षेला बसले होते. यापैकी ५ लाख ९७ हजार ६१ उमेदवार पात्र ठरले असून, एकूण निकाल २५.६८ टक्के इतका लागला आहे.
शिक्षक होण्याचे स्वप्न पाहणाऱ्या लाखो उमेदवारांसाठी हा निकाल अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. मागील वर्षांच्या तुलनेत निकालात थोडी सुधारणा दिसत असली तरी एकूण पात्रतेचे प्रमाण अजूनही मर्यादित असल्याने स्पर्धेची तीव्रता अधोरेखित होते. परीक्षेच्या दोन स्तरांनुसार पाहता, पेपर १ (प्राथमिक स्तर) मध्ये ३३.६९ टक्के उमेदवार पात्र ठरले, तर पेपर २ (उच्च प्राथमिक स्तर) मध्ये केवळ १८.५६ टक्के उमेदवारांना यश मिळाले. या दोन्ही आकडेवारीचा विचार करता एकत्रित पात्रता टक्केवारी २५.६८ इतकी राहिली आहे.
विशेष म्हणजे, प्राथमिक स्तराच्या तुलनेत उच्च प्राथमिक स्तरावर निकालाचे प्रमाण कमी असल्याचे दिसून येते. यावरून उच्च स्तरावरील परीक्षेची कठीणता आणि अभ्यासक्रमाची सखोलता स्पष्ट होते. त्यामुळे भविष्यात या स्तरावर अधिक तयारीची गरज असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
या निकालावर प्रतिक्रिया देताना शिक्षण विकास मंच, यशवंतराव चव्हाण सेंटरचे मुख्य समन्वयक Dr. Madhav Suryawanshi यांनी सांगितले की, “यंदाचा निकाल मागील वर्षांच्या तुलनेत सुधारलेला असला तरी एकूण पात्रता केवळ २५.६८ टक्के असणे ही बाब चिंतेची आहे. यावरून परीक्षेची कठीणता आणि गुणवत्तेचा उच्च निकष स्पष्ट होतो.” त्यांनी पुढे नमूद केले की, गुणवत्तापूर्ण शिक्षक घडवण्यासाठी प्रशिक्षण प्रणालीत अधिक सुधारणा होणे गरजेचे आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, शिक्षक होण्यासाठी केवळ परीक्षेत उत्तीर्ण होणे पुरेसे नसून अध्यापन कौशल्य, विषयाचे सखोल ज्ञान आणि विद्यार्थ्यांशी संवाद साधण्याची क्षमता याही गोष्टी तितक्याच महत्त्वाच्या आहेत. त्यामुळे शिक्षक प्रशिक्षण संस्थांनी अधिक व्यावहारिक आणि गुणवत्तापूर्ण प्रशिक्षणावर भर देणे आवश्यक आहे.
एकूणच, CTET २०२६ चा निकाल काहीसा दिलासादायक असला तरी अजूनही मोठ्या प्रमाणात उमेदवार अपात्र ठरत असल्याने शिक्षण व्यवस्थेत सुधारणा आणि तयारीच्या पद्धतीत बदल करण्याची गरज अधोरेखित होत आहे. भविष्यात अधिक सक्षम आणि गुणवत्तापूर्ण शिक्षक घडवण्यासाठी शासकीय तसेच शैक्षणिक संस्थांनी एकत्रितपणे ठोस पावले उचलण्याची आवश्यकता
