फोटो सौजन्य - Social Media
छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील गंगापूर तालुक्यातील ढोरेगाव येथील जिल्हा परिषद केंद्रीय प्राथमिक शाळेत ग्रामीण भागात वाचन संस्कृती रुजवण्यासाठी एक आगळावेगळा आणि प्रेरणादायी उपक्रम राबविण्यात येत आहे. ‘ट्री लायब्ररी’ अर्थात झाडावरील पुस्तके या संकल्पनेतून शाळेच्या आवारातील झाडांच्या फांद्यांवर दोरीच्या सहाय्याने विविध पुस्तके टांगण्यात आली आहेत. त्यामुळे विद्यार्थ्यांना निसर्गाच्या सानिध्यात बसून वाचनाचा आनंद घेण्याची अनोखी संधी उपलब्ध झाली आहे. शाळेत प्रवेश करताच झाडांवर लटकलेली रंगीबेरंगी पुस्तके सर्वांचे लक्ष वेधून घेतात आणि ‘झाडाला पुस्तके लागली’ हे दृश्य विद्यार्थ्यांमध्ये कुतूहल निर्माण करते.
या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश म्हणजे पुस्तके विद्यार्थ्यांपर्यंत सहज पोहोचवणे आणि वाचन संस्कृतीचा प्रसार करणे हा आहे. विद्यार्थी झाडाखाली सावलीत बसून आवडीची पुस्तके वाचतात आणि वाचन पूर्ण झाल्यानंतर ती पुन्हा झाडावर टांगतात. यामुळे स्वयंशिस्त, जबाबदारी आणि पुस्तकांविषयी जपणूक करण्याची सवय विद्यार्थ्यांमध्ये विकसित होत आहे. शिक्षकांच्या पुढाकारातून सुरू झालेल्या या उपक्रमाला पालक आणि ग्रामस्थांकडूनही चांगला प्रतिसाद मिळत आहे.
ग्रामीण भागात वाचन संस्कृती बळकट करण्यासाठी अशा प्रकारचे प्रयोग अत्यंत उपयुक्त ठरत आहेत. ‘झाडाला लगडली पुस्तके’ ही संकल्पना विद्यार्थ्यांना पुस्तकांकडे आकर्षित करत असून वाचनाची गोडी वाढवण्यास मदत करत आहे. हा उपक्रम इतर शाळांसाठीही प्रेरणादायी ठरत असून शिक्षणाला नवा आयाम देत आहे.
निसर्गाच्या सानिध्यात वाचन केल्यामुळे विद्यार्थ्यांमध्ये निसर्गप्रेमाची भावना वाढीस लागते, तर दुसरीकडे ज्ञानार्जनाची प्रक्रिया अधिक आनंददायी बनते. झाडांवर सहज दिसतील अशा पद्धतीने लटकवलेली पुस्तके विद्यार्थ्यांचे लक्ष वेधतात आणि वाचनाविषयी सकारात्मक जागरूकता निर्माण करतात. पर्यावरण आणि शिक्षण यांचा सुंदर संगम साधणारा हा उपक्रम विशेष ठरत आहे.
या उपक्रमासाठी शालेय व्यवस्थापन समितीचे अध्यक्ष खलील पटेल, केंद्रप्रमुख दत्तात्रय दाणेकर, केंद्रीय मुख्याध्यापिका अंजली पुन्हे, तसेच शिक्षक राजेश हिवाळे, मनोज घुले, शंकर राऊत, बसवराज उद्दे, दिलीप धर्माधिकारी, भाऊसाहेब गाढवे, परमेश्वर मस्के, सचिन पाटसकर, अली बाकोदा, कल्याणी जगताप आणि विद्यार्थ्यांनी पुढाकार घेतला आहे.
