फोटो सौजन्य - Social Media
बोर्ड परीक्षांचा कालावधी सुरू झाला असून, त्यासंबंधी भारत सरकार किती गंभीर आहे हे या गोष्टीवरून स्पष्ट होते की स्वतः पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी यासाठी पुढाकार घेतला आहे. ‘परीक्षा पे चर्चा’ या उपक्रमाद्वारे सतत नवीन उपाय आणि मार्गदर्शन दिले जात आहे, ज्याचा फायदा केवळ विद्यार्थ्यांनाच नव्हे, तर पालकांनाही होत आहे. बहुतेकदा असे सांगितले जाते की अभ्यासादरम्यान थोडा वेळ विश्रांती घ्यावी किंवा आवडत्या गोष्टी कराव्यात. मात्र, पालकांना चिंता वाटते जेव्हा त्यांचे मूल खेळायला जाते, टीव्ही पाहते किंवा इतर मनोरंजनात्मक गोष्टी करते. अशा वेळी पालक म्हणतातच की, “तू वेळ वाया घालवतोस, जास्त अभ्यास कर. तू शेजाऱ्याच्या मुलांपेक्षा कमी गुण मिळवशील, तुला अपयश येईल, तू आमची नाक कापशील”. मात्र, अशा नकारात्मक संवादाऐवजी पालकांनी मुलांसोबत सकारात्मक संवाद साधावा आणि त्यांना आधार द्यावा.
जर पालक आपल्या मुलांकडून चांगल्या गुणांची अपेक्षा करत असतील, तर त्यांना वेळापत्रक तयार करण्यास मदत करावी. यामुळे मुलांना अभ्यासासोबत विश्रांती आणि मनोरंजनासाठी वेळ ठरवता येईल. अनेकदा पालक शैक्षणिक वर्षाच्या सुरुवातीलाच मुलांना ट्यूशन किंवा ऑनलाईन क्लास लावून देतात आणि समजतात की त्यांची जबाबदारी संपली. मात्र, पालकांची भूमिका शेवटपर्यंत महत्त्वाची असते.
पालकांनी मुलांच्या अभ्यासात सहभागी होणे गरजेचे आहे. परीक्षेच्या काळात तणाव असतो, त्यामुळे मुलांना पालकांचा पाठिंबा जाणवला पाहिजे. अभ्यास करताना त्यांना काही प्रश्न अनुत्तरित राहतात, त्यासाठी पालकांनी शिक्षकांशी संपर्क ठेवावा. आजच्या काळात इंटरनेटवर उपाय सापडू शकतो, पण शिक्षकांच्या मार्गदर्शनाची जागा कोणीच घेऊ शकत नाही.
परीक्षा सुरू असताना घरी नातेवाईक आणि मित्रांना बोलावणे टाळा, कारण त्यामुळे मुलांचे लक्ष विचलित होऊ शकते किंवा ते उपेक्षित वाटू शकतात. तसेच शक्य असल्यास, पालकांनी स्वतःही मोठ्या समारंभांना जाणे टाळावे किंवा लवकर परतावे, जेणेकरून मुलांना घरात एकटे वाटणार नाही. अभ्यास कितीही केला तरी मुलांना असे वाटते की काहीतरी राहिले आहे. अशा वेळी पालकांनी त्यांना प्रोत्साहन द्यावे, आत्मविश्वास वाढवावा आणि सतत त्यांच्या ध्येयाकडे वाटचाल करण्यास मदत करावी. पालकांनी संयम बाळगावे आणि मुलांना समजावून सांगावे की परीक्षा म्हणजे केवळ ज्ञान तपासण्याचे साधन आहे, ती जीवनातील अंतिम यश-अपयश ठरवू शकत नाही.
