शनिवार, 17 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य - AI
रेल्वेची नोकरी सामान्यतः असिस्टंट लोको पायलटच्या पदापासून सुरू होते. सातव्या वेतन आयोगानुसार, असिस्टंट लोको पायलटचा सुरुवातीचा मूळ पगार अंदाजे 19900 रुपये प्रति महिना असतो. अनुभव आणि पदोन्नती मिळाल्यानंतर, जेव्हा कर्मचारी वरिष्ठ लोको पायलट बनतात, तेव्हा त्यांचा मूळ पगार 35000 वरून 60000 किंवा त्याहून अधिक होतो. बेसिक पगाराव्यतिरिक्त, विविध भत्ते जोडले जातात, ज्यामुळे एकूण इनहँड पगार अंदाजे 40000 ते 80000 प्रति महिना मिळतो.
लोको पायलटच्या पगारात महागाई भत्ता (DA), घरभाडे भत्ता (HRA), वाहतूक भत्ता, रात्रीची ड्युटी भत्ता, ओव्हरटाइम वेतन आणि धावण्याचा भत्ता (प्रवास केलेल्या किलोमीटरच्या संख्येवर आधारित) असे विविध अतिरिक्त भत्ते समाविष्ट असतात. हे भत्ते एकूण पगारात लक्षणीय वाढ करतात. लांब पल्ल्याच्या गाड्यांमध्ये काम करणाऱ्या लोको पायलटना धावण्याच्या भत्त्यापेक्षा जास्त पगार मिळतो. याचे मुख्य कारण म्हणजे त्यांना मिळणारा ‘रनिंग अलाउन्स’ होय, जो त्यांनी कापलेल्या किलोमीटरच्या अंतरावर आधारित असतो. याव्यतिरिक्त रात्रीच्या ड्युटीसाठी मिळणारा भत्ता, ओव्हरटाईम आणि महागाई भत्ता यामुळे त्यांचे मासिक उत्पन्न भरघोस वाढते. अनुभवानुसार जसा लोको पायलट मालगाडीकडून पॅसेंजर किंवा एक्स्प्रेस ट्रेनकडे पदोन्नत होतो, तसा त्यांचा पगार आणि सन्मानही वाढत जातो.
पगाराव्यतिरिक्त भारतीय रेल्वे आपल्या लोको पायलटना अनेक आकर्षक सरकारी सुविधा पुरवते. यामध्ये प्रामुख्याने रेल्वेचे स्वतःचे सुसज्ज निवासस्थान (रेल्वे क्वार्टर्स) दिले जाते. जर निवासस्थान उपलब्ध नसेल, तर त्यांना घरभाडे भत्ता मिळतो. याशिवाय लोको पायलट आणि त्यांच्या संपूर्ण कुटुंबाला रेल्वे रुग्णालयांमध्ये मोफत वैद्यकीय उपचार मिळतात. रेल्वे प्रवासासाठी त्यांना आणि त्यांच्या कुटुंबीयांना मोफत रेल्वे पासची सुविधा दिली जाते, ज्यामुळे ते देशभरात प्रवास करू शकतात. मुलांच्या शिक्षणासाठी मिळणारा भत्ता आणि निवृत्तीनंतर मिळणारे पेन्शन व इतर लाभ यामुळे लोको पायलट हे पद केवळ एक नोकरी नसून सुरक्षित आणि सन्मानजनक करिअरचा एक उत्तम पर्याय मानले जाते.
