गुरुवार, 22 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
NTA Revenue: अजुनही एनटीए वादाच्या भोवऱ्यात अडकली आहे. तत्पुर्वी शिक्षणमंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांचा राजीनामा झाला आहे. याच पार्श्वभूमीवर आज आपण जाणून घेणार आहोत की, देशात वैद्यकीय, अभियांत्रिकी आणि इतर मोठ्या प्रवेश परीक्षा आयोजित करणाऱ्या नॅशनल टेस्टिंग एजन्सीचे उत्पन्न गेल्या ५ वर्षांत किती झाले आहे.
एनटीएच्या उत्पन्नाबाबत केंद्र सरकारने संसदेत माहिती दिली की, आर्थिक वर्ष २०१९-२० मध्ये एजन्सीचे एकूण उत्पन्न ५०४.१६ कोटी रुपये होते, जे २०२३-२४ मध्ये वाढून १११६.८४ कोटी रुपयांवर पोहोचले आहे. याच कालावधीत एजन्सीचा खर्च देखील ४४०.२० कोटी रुपयांवरून १०४०.९६ कोटी रुपयांपर्यंत वाढला आहे. ही माहिती केंद्रीय राज्यमंत्री सुकांत मजूमदार यांनी राज्यसभेत एका प्रश्नाच्या लिखित उत्तरात दिली. त्यांनी सांगितले की, हे आकडे एनटीएच्या आय-व्यय खात्यावर (उत्पन्न आणि खर्च) आधारित आहेत, ज्यांना एजन्सीच्या गव्हर्निंग बॉडीने मंजुरी दिली आहे.
संसदेत समोर आलेल्या आकडेवारीनुसार, २०१९-२० ते २०२१-२०२२ पर्यंत एनटीएचे उत्पन्न सुमारे ५०० कोटी रुपयांच्या आसपास राहिले. मात्र, त्यानंतर २०२२ मध्ये एजन्सीच्या उत्पन्नात मोठी वाढ दिसून आली आणि ते ९००.५६ कोटी रुपयांवर पोहोचले. त्यानंतरच्या वर्षी म्हणजेच २०२३-२४ मध्ये हा आकडा वाढून १११६.८४ कोटी रुपये झाला. याचप्रमाणे खर्चही सतत वाढत गेला. २०१९-२० मध्ये एजन्सीचा खर्च ४४०.२० कोटी रुपये होता, जो २०२३-२४ पर्यंत १०४०.९६ कोटी रुपयांवर पोहोचला.
| आर्थिक वर्ष | उत्पन्न (कोटींमध्ये) | खर्च (कोटींमध्ये) |
| २०१९-२० | ५०४.१६ कोटी रुपये | ४४०.२० कोटी रुपये |
| २०२०-२१ | ५१५.१६ कोटी रुपये | ४३६.२५ कोटी रुपये |
| २०२१-२२ | ५०८.४७ कोटी रुपये | ४२६.५२ कोटी रुपये |
| २०२२-२३ | ९००.५६ कोटी रुपये | ६८१.५२ कोटी रुपये |
| २०२३-२४ | १११६.८४ कोटी रुपये | १०४०.९६ कोटी रुपये |
केंद्र सरकारने संसदेला हेदेखील सांगितले की, २०१८ मध्ये स्थापना झाल्यापासून आतापर्यंत एनटीएने २७० हून अधिक परीक्षा आयोजित केल्या आहेत. या परीक्षांमध्ये एकूण ६.६ कोटींहून अधिक उमेदवारांनी नोंदणी केली आहे. २०२६ च्या चालू वर्षातच एजन्सीने १२ परीक्षा आयोजित केल्या आहेत, ज्यामध्ये ६५ लाखांहून अधिक विद्यार्थ्यांनी नोंदणी केली आहे.
सरकारच्या मते, एनटीएमध्ये सध्या ३९ स्थायी पदे आहेत आणि सर्व पदे प्रतिनियुक्तीच्या (डेलिगेशन) माध्यमातून भरली गेली आहेत. याशिवाय, एजन्सी ७३ कंत्राटी कर्मचारी आणि १२४ आऊटसोर्स कर्मचाऱ्यांची सेवा देखील घेते, जे देशभरात परीक्षांच्या संचालनामध्ये आणि इतर कामांमध्ये मदत करतात.
दरम्यान, एनटीएच्या उत्पन्न आणि खर्चाशी संबंधित ही आकडेवारी अशा वेळी समोर आली आहे, जेव्हा एजन्सी ‘नीट यूजी २०२६’ परीक्षेतील कथित पेपर लीक आणि परीक्षा व्यवस्थापनामुळे वादाच्या भोवऱ्यात सापडली. या प्रकरणावरून देशभरात विद्यार्थ्यांनी निदर्शने केली असून आता या निर्देशनाला यश देखील मिळाले आहे.
