गुरुवार, 22 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
Oldest School In India: भारताच्या शिक्षण व्यवस्थेचा इतिहास अत्यंत प्राचीन आहे. जुन्या काळात गुरुकुल आणि पाठशाळा हे शिक्षणाचे प्रमुख माध्यम होते. मात्र, आधुनिक शालेय शिक्षण पद्धतीचा विचार केला, तर देशात एक अशी शाळा देखील आहे जिथे सलग तीन शतकांपासून विद्यार्थ्यांना शिक्षण देत आहे. याच कारणामुळे या स्कूलला देशातील सर्वात जुने आणि अविरतपणे सुरू असणारे स्कूल मानले जाते. वर्ष १७१५ मध्ये सुरू झालेले ही हायस्कूल आजच्या आधुनिक काळातही हजारो विद्यार्थ्यांना शिक्षण देत असून आपला ऐतिहासिक वारसा जपून आहे. चला तर मग आज आपण जाणून घेऊया की भारतातील हे सर्वात जुनी शाळा नेमकी कोणती आहे आणि त्याचा इतिहास काय आहे.
भारतातील हे सर्वात जुनी शाळा तामिळनाडूची राजधानी चेन्नई येथे असून, त्याचे नाव ‘सेंट जॉर्ज अँग्लो इंडियन हायर सेकेंडरी स्कूल’ (St. George’s Anglo-Indian Higher Secondary School) असे आहे. या स्कूलची स्थापना वर्ष १७१५ मध्ये करण्यात आली होती. सुरुवातीच्या काळात हे संस्थान ‘मिलिट्री मेल ऑर्फन असायलम’ म्हणून सुरू झाले होते. त्यावेळी मद्रासमध्ये तैनात असलेल्या ब्रिटिश सैनिकांच्या अनाथ मुलांना शिक्षण आणि योग्य संगोपन उपलब्ध करून देणे, हा यामागील मुख्य उद्देश होता. काळाच्या ओघात या संस्थेचा विस्तार होत गेला आणि नंतर तिचे रूपांतर एका पूर्ण शालेय संस्थेत झाले.
हे स्कूल ब्रिटिश राजवट, भारताचा स्वातंत्र्यलढा, १९४७ मधील स्वातंत्र्य आणि त्यानंतर देशात झालेले मोठे सामाजिक व शैक्षणिक बदल यांचे साक्षीदार राहिले आहे. सलग ३०० वर्षांहून अधिक काळ न थांबता अविरतपणे सुरू राहणे, ही या संस्थेला देशातील सर्वात वैशिष्ट्यपूर्ण शैक्षणिक संस्थांपैकी एक बनवते. विशेष म्हणजे, इतिहासाचा एक मोठा भाग असूनही हे स्कूल आजच्या काळातही पूर्णपणे सक्रिय आहे. येथे नर्सरीपासून ते इयत्ता १२ वी पर्यंतचे शिक्षण दिले जाते. चेन्नईच्या शेनॉय नगर भागात असलेल्या या स्कूलच्या कॅम्पसमध्ये सध्या १५०० हून अधिक विद्यार्थी शिक्षण घेत आहेत.
या स्कूलची ऐतिहासिक इमारत आणि त्यातील प्रार्थनास्थळ हे चेन्नईच्या प्रमुख वारसा वास्तूंच्या यादीत समाविष्ट आहे. येथे विद्यार्थ्यांना इंग्रजी माध्यमातून विज्ञान, वाणिज्य, कला आणि इतर विषयांचे दर्जेदार शिक्षण दिले जाते. अभ्यासाव्यतिरिक्त येथे क्रीडा क्षेत्र आणि इतर सह-शालेय उपक्रमांवरही विशेष भर दिला जातो.
H-1B Visa Update: अमेरिकेत नोकरी करू इच्छिणाऱ्यांना झटका! व्हिसाचा कोटा पूर्ण, यंदा दुसरी लॉटरी नाही
हे संस्थान आपल्या मजबूत हॉकीच्या परंपरेसाठी ओळखले जाते. गेल्या अनेक वर्षांत येथे शिकलेल्या अनेक विद्यार्थ्यांनी हॉकीमध्ये तामिळनाडू आणि भारताचे प्रतिनिधित्व केले आहे. याच कारणामुळे या स्कूलची ओळख केवळ शैक्षणिक यशापुरती मर्यादित नसून, क्रीडा जगतातही याचे योगदान अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते.
