बुधवार, 15 जुलै 2026
फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
NLB Services Report And Tech Jobs Update: डिजिटल युगात डेटाची गरज जितक्या वेगाने वाढत आहे, तितक्याच वेगाने देशात डेटा सेंटर्सचे नेटवर्कही विस्तारत आहे. आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI), क्लाऊड कॉम्प्युटिंग आणि डिजिटल सेवांच्या वाढत्या वापरामुळे भारताचे डेटा सेंटर क्षेत्र आता झपाट्याने प्रगती करत आहे. याच कारणामुळे येत्या काही वर्षांत हे क्षेत्र केवळ तांत्रिक विकासापुरते मर्यादित न राहता, लाखो तरुणांसाठी रोजगाराच्या नवीन संधी घेऊन येणार आहे. एका नवीन अहवालानुसार, वर्ष २०३० पर्यंत भारताच्या डेटा सेंटर उद्योगात सुमारे १ लाख इंजिनिअर्स आणि तांत्रिक व्यावसायिकांची गरज भासणार आहे. चला तर मग जाणून घेऊया की हे क्षेत्र इतक्या वेगाने का वाढत आहे आणि कोणत्या क्षेत्रांमध्ये नोकऱ्यांची सर्वाधिक मागणी असणार आहे.
‘एनएलबी सर्व्हिसेस’च्या अहवालानुसार, भारताचा डेटा सेंटर उद्योग २०३० पर्यंत सुमारे १ लाख कुशल व्यावसायिकांची मागणी निर्माण करू शकतो. देशाची सध्याची स्थापित डेटा सेंटर क्षमता साधारण १.५ गिगावॉट (GW) वरून वाढून या दशकाच्या अखेरीस सुमारे ६.५ गिगावॉटपर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे. तसेच या उद्योगाची बाजारपेठ २२ अब्ज डॉलर्सपेक्षा जास्त होऊ शकते. अहवालानुसार, या क्षेत्रात आतापर्यंत १२६ अब्ज डॉलर्सपेक्षा जास्त गुंतवणुकीची आश्वासने देखील समोर आली आहेत, ज्यामुळे हे क्षेत्र देशातील सर्वात वेगाने वाढणाऱ्या पायाभूत सुविधा क्षेत्रांपैकी एक बनले आहे.
या अहवालात असेही नमूद करण्यात आले आहे की, जर वेळेत योग्य संख्येने प्रशिक्षित व्यावसायिक तयार केले गेले नाहीत, तर ‘स्किल गॅप’ (कौशल्यांची कमतरता) या क्षेत्राच्या वेगवान विकास योजनेत मोठा अडथळा ठरू शकतो. शैक्षणिक संस्था, उद्योग क्षेत्र आणि धोरणकर्त्यांनी मिळून भविष्यातील गरजांनुसार तरुणांना तयार करणे आवश्यक आहे, जेणेकरून डेटा सेंटर इंडस्ट्रीची वाढती मागणी पूर्ण केली जाऊ शकेल, असे तज्ज्ञांचे मत आहे.
‘एनएलबी सर्व्हिसेस’चे मुख्य कार्यकारी अधिकारी (CEO) सचिन अलुग यांच्या मते, भारतातील डेटा सेंटर आणि एआय इन्फ्रास्ट्रक्चरचा विस्तार देशातील तरुणांसाठी एक मोठी संधी आहे. देशात डिजिटल परिवर्तन वेगाने होत असल्याने एआय इन्फ्रास्ट्रक्चर, क्लाऊड ऑपरेशन्स, ऑटोमेशन, पॉवर सिस्टीम्स आणि क्रिटिकल फॅसिलिटी मॅनेजमेंट यांसारख्या क्षेत्रांतील तज्ज्ञांची मागणी सातत्याने वाढत आहे. येत्या अनेक वर्षांपर्यंत भारताच्या डिजिटल अर्थव्यवस्थेला बळकटी देणारा कार्यबळ तयार करण्याची ही एक उत्तम संधी असल्याचे त्यांनी सांगितले.
1. एआय इन्फ्रास्ट्रक्चर इंजिनिअरिंग
2. क्लाऊड ऑपरेशन्स
3. प्लॅटफॉर्म इंजिनिअरिंग
4. डेव्हऑप्स आणि एमएलऑप्स
5. डेटा सेंटर ऑटोमेशन
असा अंदाज आहे की, येत्या काळात भारताच्या एकूण डेटा सेंटर क्षमतेचा सुमारे ३० टक्के हिस्सा हा एआय वर्कलोड (AI Workload) सांभाळेल. त्यामुळे इंजिनिअर्ससाठी एआय इन्फ्रास्ट्रक्चरची समज असणे हे एक आवश्यक कौशल्य बनत चालले आहे.
