दिल्ली विमानतळावर सायबर धोक्याची घंटा! 18 विमानांच्या उड्डाणांवर परिणाम, एअरपोर्टवर GPS Spoofing चा फटका
Delhi Airport Cyber Threat News Marathi : दिल्लीच्या इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर पुन्हा एकदा जीपीएस स्पूफिंगची घटना घडली आहे. मिळालेल्या माहितीनुसार शनिवारी (23 मे 2024) संध्याकाळी आणि रात्री अंदाजे १६ ते १८ विमानांमध्ये जीपीएस स्पूफिंग झाल्याचे दिसून आले. सरकारी यंत्रणा सध्या या प्रकरणाचा तपास करत असून, ही समस्या पुन्हा का उद्भवली याचा शोध घेत आहेत. जीपीएस स्पूफिंगनंतर, हवाई वाहतूक नियंत्रणाने सुरक्षेच्या कारणास्तव विमानांमधील अंतर वाढवले, ज्यामुळे रडारच्या साहाय्याने सुरक्षित लँडिंग करणे शक्य झाले. यामुळे विमानतळावर गर्दी वाढली आणि अनेक विमानांना विलंब झाला.
सामान्यतः १४,००० फुटांपेक्षा कमी उंचीवर विमानांमध्ये ३ नॉटिकल मैलांचे अंतर राखले जाते, परंतु शनिवारी रात्री हे अंतर ५ नॉटिकल मैलांपर्यंत वाढवण्यात आले. जीपीएसमधील बिघाडामुळे, विमानांनी थेट मार्गाऐवजी एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी उड्डाण केले, ज्यामुळे निगराणी वाढली. दिल्ली विमानतळ सामान्य परिस्थितीत प्रति तास अंदाजे ४२ विमानांचे लँडिंग हाताळू शकते, परंतु जीपीएस स्पूफिंग दरम्यान हा आकडा अंदाजे ३० पर्यंत घसरला. जीपीएस स्पूफिंग हा एक सायबर हल्ला आहे, ज्यामध्ये बनावट रेडिओ सिग्नल पाठवून खऱ्या सॅटेलाइट सिग्नलमध्ये व्यत्यय आणला जातो.
विमान वाहतूक क्षेत्रात जीपीएसशी संबंधित दोन प्रमुख समस्या आहेत
जॅमिंग: युद्धक्षेत्रात लष्कराने आपले स्थान लपवण्यासाठी सिग्नल बंद करणे.
स्पूफिंग: बनावट सिग्नल पाठवून वैमानिकांना चुकीची ठिकाणे दाखवणे.
स्पूफिंग दरम्यान, वैमानिकाला विमानाचे स्थान त्याच्या वास्तविक स्थानापासून हजारो किलोमीटर दूर दिसू शकते.
GPS Spoofing हा एक प्रकारचा सायबर हल्ला किंवा सिग्नलमध्ये हस्तक्षेप असतो, ज्यामध्ये खोटे GPS सिग्नल पाठवून वाहन, विमान किंवा जहाजाची लोकेशन प्रणाली गोंधळात टाकली जाते. यामुळे संबंधित यंत्रणेला आपली खरी जागा किंवा दिशा चुकीची दिसू शकते.
Global Positioning System (GPS) सॅटेलाइट सिग्नलवर काम करते. Spoofingमध्ये हॅकर्स किंवा अनधिकृत सिग्नल स्त्रोत मूळ GPS सिग्नलपेक्षा अधिक शक्तिशाली बनावट सिग्नल पाठवतात. परिणामी, विमानाच्या नेव्हिगेशन सिस्टिमला चुकीचे लोकेशन किंवा दिशा दिसू शकते.
विमानाचा मार्ग (route) गोंधळात पडू शकतो
पायलटला चुकीची लोकेशन माहिती मिळू शकते
लँडिंग किंवा टेकऑफ प्रक्रियेत अडथळे निर्माण होऊ शकतात
सुरक्षेच्या कारणास्तव उड्डाणात विलंब किंवा मार्ग बदल करावा लागू शकतो
आधुनिक विमानांमध्ये फक्त GPS वर अवलंबून राहिले जात नाही. विमानांकडे अनेक बॅकअप नेव्हिगेशन प्रणाली असतात, त्यामुळे अशा घटनांमध्ये तातडीने सुरक्षा प्रोटोकॉल लागू केले जातात.
सोप्या भाषेत सांगायचे तर, GPS Spoofing म्हणजे एखाद्याला चुकीचा पत्ता दाखवून दिशाभूल करणे. जसे मोबाईल मॅप तुम्हाला चुकीचे लोकेशन दाखवेल, तसेच विमानाच्या GPS प्रणालीलाही चुकीचा सिग्नल मिळू शकतो.
