बुधवार, 11 नोव्हेंबर 2026
तुम्हीही बेडरूममध्ये ओले कपडे वाळवता का? मग वेळीच सावध व्हा, होऊ शकतो 'हा' गंभीर आजार
हिवाळ्याच्या आणि पावसाळ्याच्या दिवसात जेव्हा बाहेर सूर्यप्रकाश कमी असतो, तेव्हा सर्वजण ओले कपडे घरात वाळवत घालत असतात. अनेकदा बेडरूममध्ये सर्वत्र ओले कपडे वाळत घालतो. पण तुम्हाला माहितीय का खोलीत किंवा बेडरूममध्ये ओले कपडे लटकवल्याने तुमच्या घरातील हवा प्रदूषित होऊ शकते? ही पद्धत केवळ तुमच्या भिंतींनाच नुकसान करत नाही तर तुमच्या आरोग्यालाही गंभीर धोका निर्माण करू शकते. ओल्या कपड्यांचा आरोग्यावर काय परिणाम होऊ शकते? जाणून घ्या सविस्तर माहिती…
ओले कपडे वाळत असताना हवेत ओलावा सोडतात, ज्यामुळे घरातील वातावरण दमट आणि जड बनते. जास्त आर्द्रतेमुळे भिंतींच्या कोपऱ्यात, कपाटांच्या मागे आणि छतावर काळ्या बुरशीची वाढ होऊ शकते, ज्यामुळे घराची रचना कमकुवत होते.
घरात कपडे सुकवणे दमा, गवत ताप आणि आधीच अस्तित्वात असलेल्या ऍलर्जी असलेल्या लोकांसाठी आरोग्यास धोका निर्माण करू शकते. यूकेमधील मॅकिंटॉश स्कूल ऑफ आर्किटेक्चरने केलेल्या अभ्यासातही हे अधोरेखित झाले. या अभ्यासादरम्यान, संशोधन पथकाला असे आढळून आले की अनेक घरांमध्ये जास्त आर्द्रता असते. या आर्द्रतेपैकी एक तृतीयांश घरामध्ये कपडे सुकवल्यामुळे होते. ग्लासगो येथील मॅकिंटोश एन्व्हायर्नमेंटल आर्किटेक्चरच्या संशोधन युनिटने १०० घरांचा अभ्यास केला. त्यांना आढळले की ८७% लोक थंड हवामानात त्यांचे कपडे घरात वाळवतात.
जेव्हा ओले कपडे घरात सुकविण्यासाठी टांगले जातात तेव्हा ते सुमारे दोन लिटर पाणी आसपासच्या हवेत सोडतात. पुरेशा वायुवीजनाशिवाय, ही ओलावा राहते, ज्यामुळे भिंती, छत आणि अगदी कपड्यांवर बुरशीची वाढ होते. तज्ज्ञांनी इशारा दिला आहे की, बुरशीच्या संपर्कात आल्याने दमा, सीओपीडी किंवा सिस्टिक फायब्रोसिस सारख्या पूर्व-अस्तित्वात असलेल्या आजार असलेल्या लोकांसाठी समस्या वाढू शकतात. बुरशीजन्य बीजाणूंच्या दीर्घकाळ संपर्कात राहिल्याने श्वसनमार्गाची जळजळ होऊ शकते, श्वसनाच्या समस्या वाढू शकतात आणि काही प्रकरणांमध्ये ते प्राणघातक देखील ठरू शकतात.
मँचेस्टर विद्यापीठातील राष्ट्रीय अ‍ॅस्परगिलोसिस केंद्राचे संचालक प्रोफेसर डेव्हिड डेनिंग यांनी स्पष्ट केले की, बहुतेक निरोगी लोक बुरशी टाळू शकतात, परंतु शारीरिक अपंगत्व असलेल्यांना जास्त धोका असतो. ते स्पष्ट करतात की बुरशीमुळे दम्याच्या रुग्णांमध्ये खोकला आणि श्वासोच्छवासाच्या समस्या वाढू शकतात, तर कमकुवत रोगप्रतिकारक शक्ती असलेल्यांमध्ये, फुफ्फुसीय अ‍ॅस्परगिलोसिस होऊ शकते, एक गंभीर संसर्ग ज्यामुळे फुफ्फुसांचे कायमचे आणि कधीकधी प्राणघातक नुकसान होऊ शकते.
या अभ्यासात सहभागी असलेल्या संशोधक रोझाली मेनन म्हणाल्या की, ओले कपडे वाळवल्याने घरातील आर्द्रता किती प्रमाणात वाढते हे लोकांना माहिती नव्हते. “जेव्हा आम्ही लोकांच्या घरांना भेट दिली तेव्हा आम्हाला आढळले की ते त्यांच्या बैठकीच्या खोल्या आणि बेडरूममध्ये कपडे वाळवत आहेत. काही लोक प्रत्यक्षात त्यांची घरे सजवत होते, परंतु फक्त एक कपडा कपडे धुण्यामुळे हवेत दोन लिटर पाणी सोडले जाते.” विविध प्रकारच्या एकूण ७५% घरांमध्ये, आर्द्रतेची पातळी इतकी जास्त होती की ती धुळीच्या कणांच्या वाढीस चालना देते. धुळीचे कण हे घरातील धुळीत आढळणारे लहान, सूक्ष्म कीटक आहेत जे उघड्या डोळ्यांनी दिसत नाहीत.
संशोधनादरम्यान, टीमला ओले कपडे घरामध्ये सुकवणे आणि बुरशी यांच्यात एक मजबूत संबंध आढळला. हे एका विशिष्ट प्रकारच्या बुरशीच्या बीजाणूमुळे होते जे कमकुवत रोगप्रतिकारक शक्ती असलेल्या लोकांमध्ये फुफ्फुसांच्या संसर्गास कारणीभूत ठरते. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे, नमुना घेतलेल्या २५% घरांमध्ये हे आढळले. अभियांत्रिकी आणि भौतिक विज्ञान संशोधन परिषदेने निधी पुरवलेले हे संशोधन, घरातील कपडे वाळवण्याच्या परिणामांचा मागोवा घेणारे पहिले संशोधन होते. सर्वेक्षण केलेल्या सर्व प्रकारच्या घरांमध्ये कपडे वाळवण्यासाठी पुरेशा जागेचा अभाव आढळून आला. त्यानंतर, संशोधकांनी शिफारस केली आहे की नवीन घरांमध्ये कपडे वाळवण्यासाठी समर्पित जागा तयार कराव्यात.
