शुक्रवार, 13 नोव्हेंबर 2026
(फोटो सौजन्य: Pinterest)
वाराणसी ही केवळ भगवान शंकरांची नगरी नाही, तर येथे आदिशक्तीचाही वास मानला जातो. म्हणूनच वाराणसी सिटी स्टेशनपासून सुमारे चार किलोमीटर अंतरावर शैलपुत्री मातांचे प्राचीन मंदिर स्थित आहे. अशी श्रद्धा आहे की नवरात्राच्या पहिल्या दिवशी स्वयं माता शैलपुत्री भक्तांना दर्शन देतात. याच कारणामुळे दरवर्षी शारदीय नवरात्राची सुरुवात होताच या मंदिरात भाविकांची प्रचंड गर्दी उसळते. यंदा नवरात्रीचा शुभारंभ २२ सप्टेंबरपासून झाला असून रात्रीपासूनच भक्त मंदिर परिसरात दाखल होऊ लागले आहेत.
महिलांसाठी सुरक्षित मानली जातात भारतातील ही ठिकाणं, सोलो ट्रिपसाठी परफेक्ट डेस्टिनेशन
पौराणिक पार्श्वभूमी
धर्मनगरी काशीमध्ये देवी दुर्गेच्या प्रथम स्वरूपाला म्हणजेच शैलपुत्री मातेला समर्पित हे सर्वात प्राचीन मंदिर असल्याचे मानले जाते. वाराणसी सिटी स्थानकापासून साधारण १०-१५ मिनिटांच्या अंतरावर वरणा नदीजवळ हे मंदिर आहे. या मंदिराच्या स्थापनेची अचूक माहिती उपलब्ध नसली तरी स्थानिक सेवादारांचा दावा आहे की जगात इतर कुठेही असे मंदिर नाही, कारण येथे माता स्वतः प्रकट झाल्या आहेत.
शैलपुत्री नावाची उत्पत्ती
पौराणिक कथेनुसार माता पार्वतीने हिमालयराज हिमवान यांची कन्या म्हणून अवतार घेतला, म्हणून त्यांना शैलपुत्री असे नाव मिळाले. एकदा महादेवांच्या रागावून त्या कैलास सोडून काशीमध्ये आल्या. भगवान शंकर स्वतः त्यांना समजवण्यासाठी वाराणसीत आले. त्या वेळी देवीने त्यांना सांगितले की हे ठिकाण त्यांना अतिशय आवडले आहे आणि आता त्या येथेच वास करणार. तेव्हापासून हे मंदिर भक्तांसाठी पूजनीय बनले आहे.
दर्शनाची पद्धत
यंदा नवरात्राची सुरुवात २२ सप्टेंबरपासून होत असून पहिल्या दिवशी भक्तांना सकाळपासून मध्यरात्रीपर्यंत दर्शन मिळणार आहे. दूरदूरहून आलेले भाविक लाल फुले, चुनरी, नारळ आणि सुहागसामान अर्पण करून माता शैलपुत्रीची कृपा मागतात. सुहागिणी विशेषतः मंगलकामनेसाठी येथे दर्शन घेतात. श्रद्धेनुसार, देवीचे दर्शन केवळ अडचणी दूर करून मनोकामना पूर्ण करते. त्यांच्या वाहनावर वृषभ असून, उजव्या हातात त्रिशूल आणि डाव्या हातात कमळ आहे.
मंदिरापर्यंत पोहोचण्याचा मार्ग
वाराणसीत पोहोचणे अगदी सोपे आहे. शहरात दोन प्रमुख रेल्वे स्थानके आहेत – वाराणसी जंक्शन (कँट स्टेशन) येथून मंदिर फक्त १० ते १५ मिनिटांच्या अंतरावर आहे, तर मंडुआडीह स्थानकापासून मंदिर साधारण १० किलोमीटरवर आहे. दोन्ही ठिकाणांहून ऑटो, टॅक्सी किंवा बसने सहज जाता येते.
शहरातील वाहतूक सोयी उत्तम असल्यामुळे देशातील कोणत्याही भागातून येथे पोहोचणे अवघड नाही. ऑटो-रिक्शा, सायकल-रिक्शा आणि टॅक्सींची सुविधा दिवसरात्र उपलब्ध असल्याने भाविकांना दर्शनासाठी कोणतीही अडचण येत नाही. काशीतील हे प्राचीन शैलपुत्री माता मंदिर नवरात्राच्या पहिल्या दिवशी विशेष पूजनीय मानले जाते. हजारो भक्त येथे दर्शन घेऊन सुख, शांती आणि समृद्धीची प्रार्थना करतात.
उत्तराखंडातील चमत्कारिक धबधबा ज्याच्या पाण्यात दडलेत औषधी गुणधर्म; आंघोळ करताच दूर होतात सर्व रोग
शैलपुत्री माता कोण आहे?
शैलपुत्री ही देवी पार्वतीचेच एक रूप आहे. तिला “शैल” म्हणजे पर्वत आणि “पुत्री” म्हणजे कन्या म्हणून ओळखले जाते, कारण ती पर्वतराज हिमावान यांची कन्या आहे.
मंदिराचे काय महत्त्व आहे?
माता शैलपुत्रीने जेव्हा भगवान शिवावर रागावून काशीमध्ये प्रवेश केला, तेव्हापासून ती इथेच विराजमान आहे.
