बुधवार, 4 नोव्हेंबर 2026
महिलांमध्ये PCOD, PCOS च्या समस्या का वाढत आहे? शरीरात दिसणाऱ्या 'या' लक्षणांकडे अजिबात करू नका दुर्लक्ष
मासिक पाळीच्या चक्रात बदल होण्याची कारणे?
पीसीओएस म्हणजे काय आणि लक्षणे?
पीसीओएसचा धोका कोणत्या महिलांना जास्त असतो?
सर्वच महिलांच्या शरीरात सतत हार्मोनल बदल होत असतात. या बदलांमुळे काहीवेळा महिला खूप जास्त आजारी पडतात. हार्मोन्सचे संतुलन बिघडल्यानंतर महिलांच्या शरीरावर त्याचे थेट परिणाम दिसून येतात. मासिक पाळीच्या चक्रात बदल, गर्भधारणेत अडथळे, अचानक वाढलेले वजन, चेहऱ्यावर केस इत्यादी असंख्य लक्षणे शरीरात दिसून येतात. मासिक पाळीच्या चक्रात बदल झाल्यानंतर प्रामुख्याने उद्भवणारी समस्या म्हणजे PCOD, PCOS. पीसीओएस हा महिलांमध्ये आढळून येणारा हार्मोनल आजार आहे. हार्मोन्सचे असंतुलन आणि इन्सुलिन रेझिस्टन्स इत्यादी कारणांमुळे ही समस्या उद्भवते. जीवनशैलीत होणारे बदल, कामाचा वाढलेला तणाव, पोषक घटकांची कमतरता, मानसिक तणाव आणि शारीरिक हालचालींचा अभाव निर्माण झाल्यामुळे मासिक पाळीच्या चक्रात अनेक बदल होतात.(फोटो सौजन्य – istock)
पीसीओएस किंवा पीसीओडी झाल्यानंतर वेळीच योग्य त्या चाचण्या आणि उपचार केल्यास शरीरसंबंधित समस्यांपासून सुटका मिळवता येईल. शरीरात होणाऱ्या हार्मोनल बदलांमुळे चेहऱ्यावर मुरुम, केस गळणे इत्यादी अनेक लक्षणे दिसू लागतात. या लक्षणांकडे अजिबात दुर्लक्ष न करता वेळीच उपचार करून शरीराची काळजी घ्यावी. चला तर जाणून घेऊया महिलांमध्ये का वाढत आहे पीसीओएस किंवा पीसीओडीची समस्या आणि त्याची गंभीर लक्षणे, याबद्दल सविस्तर माहिती.
ज्यावेळी शरीरातील हार्मोन्सचे संतुलन बिघडून जाते, तेव्हा पीसीओएसची समस्या उद्भवते. स्त्रियांच्या शरीरात ‘अँड्रोजन’ या पुरुष संप्रेरकाची पातळी वाढत जाते, तेव्हा महिलांमध्ये ‘इन्सुलिन रेझिस्टन्स’ होण्यास सुरुवात होते. या स्थितीमध्ये शरीर इन्सुलिनचा योग्य वापर करू शकत नाही, ज्याच्या परिणामामुळे रक्तातील साखरेचे प्रमाण झपाट्याने वाढू लागते. रक्तातील साखर वाढल्यानंतर वजन वाढण्यास सुरुवात होते. कुटुंबातील कोणत्याही महिलेला पीसीओएस किंवा मधुमेहाचा त्रास असेल तर ही समस्या उद्भवू शकते.
शरीरातील हार्मोन्स संतुलित राहण्यासाठी आहार आणि व्यायाम करणे फार आवश्यक आहे. रक्तातील इन्सुलिनची पातळी स्थिर ठेवण्यासाठी ओट्स, ब्राऊन राईस आणि बाजरी, नाचणी यांसारख्या धान्यांचा आहारात समावेश करावा. यासोबतच अंडी, मासे, पनीर, डाळी आणि कडधान्ये इत्यादी पदार्थ सुद्धा खावेत. दुपारच्या जेवणानंतर नियमित दही, ताक किंवा लस्सी प्यावी. यामुळे पचनक्रिया निरोगी राहण्यासोबतच हार्मोन्सची पातळी संतुलित राहते.
Ans: PCOD (Polycystic Ovarian Disease) आणि PCOS (Polycystic Ovary Syndrome) हे महिलांमध्ये आढळणारे हार्मोनल विकार आहेत. यामध्ये अंडाशयांवर लहान सिस्ट तयार होतात आणि हार्मोन्सचे संतुलन बिघडते.
Ans: होय. PCOD आणि PCOS मुळे ओव्ह्युलेशनमध्ये अडथळा निर्माण होऊ शकतो, ज्यामुळे गर्भधारणेत समस्या येऊ शकतात.
Ans: ही समस्या पूर्णपणे नाहीशी होणे कठीण असले तरी योग्य जीवनशैली आणि उपचारांच्या मदतीने ती नियंत्रणात ठेवता येते.
