शुक्रवार, 6 नोव्हेंबर 2026
जागतिक थॅलेसेमिया दिन का साजरा केला जातो? रक्तासंबंधित गंभीर आजारांची लागण झाल्यानंतर दिसून येतात 'ही' लक्षणे
दरवर्षी ८ मे रोजी जागतिक थॅलेसेमिया दिन साजरा केला जातो. हा दिवस थॅलेसेमियाबद्दल जागरूकता निर्माण करण्यासाठी आणि आजाराने ग्रस्त असलेल्या लोकांच्या संघर्षांचा सन्मान करण्यासाठी समर्पित आहे. या व्यतिरिक्त हा दिवस थॅलेसेमियाग्ग्रस्त लोकांसाठी चांगल्या आरोग्य सेवा सुनिश्चित करण्यासाठीच्या जागतिक प्रयत्नांवर प्रकाश टाकतो.(फोटो सौजन्य – istock)
केवळ दारूचं नाहीतर दैनंदिन जीवनातील ‘या’ गोष्टी लिव्हर खराब करण्यास ठरतात कारणीभूत, वेळीच व्हा सावध
थॅलेसेमिया हा एक अनुवांशिक रक्त विकार आहे. याचा शरीराच्या पुरेसं आणि निरोगी हिमोग्लोबिन तयार करण्याच्या क्षमतेवर परिणाम होतो. हिमोग्लोबिन हे लाल रक्तपेशींमधील प्रथिन आहे, जे फुफ्फुसांमधून शरीराच्या इतर भागात ऑक्सिजन वाहून नेतं. जेव्हा शरीर पुरेसं हिमोग्लोबिन तयार करू शकत नाही, तेव्हा तीव्र स्वरूपाचा अॅनिमिया होतो, ज्यामुळे थकवा, अशक्तपणा आणि इतर विविध आरोग्य समस्या उद्भवतात.
जेव्हा हिमोग्लोबिन बनवणाऱ्या जनुकांपैकी एकामध्ये असामान्यता किंवा उत्परिवर्तन होते तेव्हा थैलेसेमिया होतो. जर तुमच्या पालकांना हा आजार असेल तर तुम्हाला या आजार होऊ शकतो. थॅलेसेमिया हा आशिया, मध्य पूर्व, आफ्रिका आणि भूमध्यसागरीय देश जसे की ग्रीस आणि तुकिं मधील लोकांमध्ये सर्वसामान्य आहे.अॅनिमिया टळण्यासाठी काही रुग्णांना ठराविक काळाने रक्त चढवावे लागते, तसेच रक्त स्वीकारल्यामुळे लोहाचे प्रमाण वाढल्यावर ते कमी करण्यासाठी काही उपचार घ्यावे लागतात.
काही रुग्णांमध्ये बोन मॅरो ट्रान्सप्लांटचे उपचार केले जातात. तसेच ते अत्यंत महाग असून भारतात हा उपचार सहज होणं तितकं शक्य नाही. बीटा थॅलेसेमियामध्ये बीटा ग्लोबिन साखळींचे उत्पादन प्रभावित होते, जे अधिक गंभीर असू शकते. अल्फा थॅलेसेमिया यामध्ये अल्फा ग्लोबिन साखळीचे उत्पादन कमी होते. वेगवेगळ्या उपचार पद्धतीच्या आधारे आजारावर निदान केले जाते.
सतत सर्दी आणि खोकला
सतत अशक्तपणा आणि उदासपणा
श्वास घेण्यात अडचण
अनेक प्रकारचे संक्रमण होणे
शरीरात सतत पिवळसरपणा दिसणे
दात बाहेर येणे
क्यानुसार शारीरिक विकासाचा अभाव
कटकट वाजणारे सांधे होतील मजबूत! कॅल्शियमची कमतरता भरून काढण्यासाठी आहारात करा ‘या’ पदार्थांचा समावेश
थॅलेसेमियावर आयुष्यभर उपचार घ्यावे लागतात किंवा त्यांना विशिष्ट प्रकारची काळजी घ्यावी लागते.सकस आहार, योग्य व्यायाम सुचवला जातो तसेच कोणत्याही व्यसनांपासून दूर राहण्याचा सल्ला रुग्णांना दिला जातो. हा जन्मजात आजार असल्यामुळे दर ३-४ आठवड्यांनी रक्त चढवणे, याशिवाय शरीरातील लोहाची पातळी कमी झाल्यानंतर ‘आयर्न चेलेशन थेरपी’ इत्यादी उपचार केले जातात.
Ans: थॅलेसेमिया या आनुवंशिक रक्तविकाराबद्दल जनजागृती करण्यासाठी आणि रुग्णांना मदत करण्यासाठी हा दिवस साजरा केला जातो.
Ans: थॅलेसेमिया हा एक आनुवंशिक (genetic) रक्तविकार आहे ज्यामध्ये शरीरात हिमोग्लोबिन योग्य प्रमाणात तयार होत नाही.
Ans: थकवा, अशक्तपणा, पांढरट त्वचा, श्वास घेण्यास त्रास, वाढ खुंटणे ही लक्षणे दिसू शकतात.
