शुक्रवार, 13 नोव्हेंबर 2026
महालक्ष्मी धोबीघाटात १५० पीएनजी गॅसजोडण्या! लाकूड-कोळशाच्या वापराला मिळाला पूर्णविराम; प्रदूषणमुक्तीच्या दिशेने पाऊल
मुंबईची ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक ओळख असलेल्या जगप्रसिद्ध महालक्ष्मी धोबीघाट परिसराने वायू प्रदूषणाला आळा घालण्यासाठी एक नवी पर्यावरणपूरक वाटचाल सुरू केली आहे. मुंबई महापालिकेच्या विशेष उपक्रमांतर्गत धोबीघाटातील कपडे भट्टी मालकांसाठी १५० पीएनजी जोडण्या कार्यान्वित करण्यात येत असून, यामुळे गेल्या कित्येक दशकांपासून कपडे उकळण्यासाठी चालणाऱ्या लाकूड आणि कोळशाच्या पारंपरिक वापराला आता विराम मिळण्यास सुरुवात झाली आहे.(फोटो सौजन्य – AI)
महालक्ष्मी धोबीघाटात दररोज हजारो कपडे उकळण्यासाठी आणि स्वच्छ करण्यासाठी शेकडो भट्टयांमध्ये दगडी कोळसा व लाकूड जाळले जात असे. या जुन्या पद्धतीमुळे महालक्ष्मी, सात रस्ता आणि सभोवतालच्या परिसरात प्रचंड धूर पसरून मोठ्या प्रमाणावर वायू प्रदूषण होत होते. सातत्याने धुराच्या संपर्कात आल्यामुळे येथे पिढ्यानपिढ्या काम करणाऱ्या धोबी बांधवांना दमा, खोकला आणि श्वसनाच्या गंभीर विकारांना सामोरे जावे लागत होते. मात्र, आता थेट पीएनजी गॅस लाईन जोडल्यामुळे हा परिसर धूरमुक्त होण्याच्या दिशेने वेगाने पुढे जात आहे.
पर्यावरण तज्ज्ञांच्या मते, या बदलामुळे परिसरातील प्रदूषण कमी होऊन दरवर्षी सुमारे १५० टन कार्बन डायऑक्साइडचे होणारे उत्सर्जन थांबण्यास मदत होणार आहे. लाकूड आणि कोळशाच्या तुलनेत पीएनजी गॅस स्वस्त, सुरक्षित आणि हाताळण्यास सोपा असल्याने धोबी बांधवांच्या इंधन खर्चात बचत होत असून कपडे उकळण्याची प्रक्रिया जलद झाल्याने वेळेचीही बचत होत आहे.
मुंबई उच्च न्यायालयाच्या आदेशानंतर महापालिकेच्या पर्यावरण विभागाने स्मशानभूमी, बेकरी आणि धोबीघाट अशा व्यावसायिक ठिकाणी नैसर्गिक गॅस किवा विद्युत जोडणीच्या माध्यमातून प्रदूषण थांबवण्याची मोहीम हाती घेतली आहे. मुंबई पालिकेच्या ‘क्लीन एअर’ आणि वायू प्रदूषण नियंत्रण मोहिमेतील हा एक महत्वाचा टप्पा मानला जात आहे.
८८ महालक्ष्मी धोबीघाटात एकूण ७३२ व्यावसायिक असून पहिल्या टप्प्यात १५० जणांना गॅस जोडणी देण्याची प्रक्रिया सुरू आहे. गॅस कंपनीच्या काही तांत्रिक अडचणींमुळे कामास काहीसा विलंब होत असला, तरी या प्रकल्पामुळे व्यावसायिकांचा मोठा आर्थिक व आरोग्याचा फायदा होणार आहे, अशी माहिती संतोष कनोजिया, अध्यक्ष, धोबी कल्याण आणि औद्योगिक विकास सहकारी संस्था लिमिटेड यांनी दिली आहे.
