रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
महाराष्ट्रात हायवेचे जाळे विस्तारणार! नितीन गडकरींकडून ५२७ किमीच्या प्रकल्पांचा आढावा (Photo Credit- X)
याव्यतिरिक्त, भंडारा-रायपूर टप्प्याचे सहा-पदरीकरण, लखनादोन-दुर्ग-रायपूर कॉरिडॉर, नागपूर-अमरावती टप्प्याचे सहा-पदरीकरण, राष्ट्रीय महामार्ग-४४ वरील मध्य प्रदेश-महाराष्ट्र सीमा–नागपूर बायपास–बोरखेडी टप्पा आणि पुणे-सातारा टप्प्याचे सहा-पदरीकरण यांसारख्या प्रकल्पांवरही चर्चा करण्यात आली. या बैठकीत महाराष्ट्रातील राष्ट्रीय महामार्गांवर एकूण ५२७ किलोमीटर लांबीच्या, राज्यस्तरीय अशा नऊ ‘बांधा-वापरा-हस्तांतरित करा’ (BOT) प्रकल्पांवरही सविस्तर विचारमंथन करण्यात आले.
या प्रकल्पांमध्ये शिरूर-अहिल्यानगर (चार-पदरी), अहिल्यानगर-वडगाव (चार-पदरी), वडगाव-छत्रपती संभाजीनगर (चार-पदरी), छत्रपती संभाजीनगर-जालना (चार-पदरी), जालना-वाटूर (चार-पदरी), नांदेड-नारसी-देगलूर (चार आणि दोन-पदरी), जाम-वरोरा (चार-पदरी), वरोरा-चंद्रपूर-बामणी (चार-पदरी) आणि मलकापूर-चिखली (दोन-पदरी) या कॉरिडॉर्सचा समावेश आहे.
या निवेदनात नमूद करण्यात आले आहे की, या आढाव्याचा मुख्य उद्देश या प्रकल्पांचे नियोजन आणि अंमलबजावणी प्रक्रिया गतिमान करणे हा आहे; जेणेकरून या प्रदेशातील रस्ते दळणवळण अधिक बळकट होईल आणि आर्थिक विकासाला चालना मिळेल. गेल्या ११ वर्षांत, भारताच्या रस्ते जाळ्याचा (नेटवर्कचा) वेगाने विस्तार झाला असून, आता ते जगातील दुसऱ्या क्रमांकाचे सर्वात मोठे रस्ते जाळे बनले आहे; यामध्ये राष्ट्रीय महामार्गांची एकूण लांबी १,४६,५६० किलोमीटरपर्यंत पोहोचली आहे.
गेल्या पाच वर्षांत, केंद्र सरकारने ५७,१२५ किलोमीटर लांबीच्या राष्ट्रीय महामार्गांचे बांधकाम केले आहे; याचा सरासरी वार्षिक वेग ३४,२१५ ‘लेन-किलोमीटर’ इतका राहिला आहे. यामुळे दरवर्षी अंदाजे ३३० दशलक्ष ‘व्यक्ती-दिवस’ इतक्या रोजगाराची निर्मिती झाली आहे, ज्यामध्ये प्रत्यक्ष आणि अप्रत्यक्ष अशा दोन्ही प्रकारच्या नोकरीच्या संधींचा समावेश आहे. ही आकडेवारी नुकतीच संसदेत सादर करण्यात आली.
रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाच्या आकडेवारीनुसार, रस्ते बांधकामातील या प्रचंड वाढीमुळे राष्ट्रीय महामार्गांचे जाळे २०१४ मधील ९१,२८७ किलोमीटरवरून वाढून २०२५ पर्यंत १,४६,५६० किलोमीटरपर्यंत पोहोचले आहे—जी सुमारे ६१ टक्क्यांची वाढ दर्शवते. दरम्यान, कार्यान्वित असलेल्या ‘ॲक्सेस-कंट्रोल्ड’ (नियंत्रित प्रवेशाच्या) वेगवान मार्गिका आणि द्रुतगती महामार्गांची लांबी, जी २०१४ मध्ये केवळ ९३ किलोमीटर इतकी होती, ती २०२५ च्या अखेरीस वाढून ३,०५२ किलोमीटरपर्यंत पोहोचली आहे.
