गुरुवार, 29 ऑक्टोबर 2026
राज्यातील तापमानात मोठी वाढ; रत्नागिरीत सर्वाधिक 39.2 अंश तापमान (संग्रहित फोटो)
नागपूर : सध्या वातावरणात सातत्याने बदल पाहिला मिळत आहे. त्यातच यंदा उन्हाळा आतापर्यंतच्या उन्हाळ्यांमधील सर्वाधिक तापमानाचा ठरण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात येत आहे. जानेवारीच्या अखेरीपासून आणि मार्चच्या सुरुवातीलाच तापमानात झालेली वाढ आतापर्यंतच्या नोंदींमधील महत्त्वाची बाब असल्याची माहिती हवामान अभ्यासकांकडून देण्यात आली.
दोन दशकांत हवामानातील बदल अधिक तीव्र झाले आहे. अतिवृष्टी, तीव्र उष्णता आणि थंडीच्या लाटांमध्ये वाढ होत आहे. त्यामुळे भविष्यात रोगराई व महामारीसारख्या समस्या वाढण्याचीही शक्यता व्यक्त केली जात आहे. भारतात २००१ नंतर हवामान बदलाचे परिणाम अधिक स्पष्टपणे दिसू लागले. २०२० नंतर हवामान बदलाच्या घटना वाढल्या आहेत. १९९५ ते २०२५ या कालावधीत देशात सुमारे ४५० मोठ्या हवामानाशी संबंधित घटना घडल्याची नोंद आहे. जागतिक हवामानावर प्रभाव टाकणाऱ्या एल निनो आणि ला निनो या घटकांमुळेही तापमानातील चढउतार वाढत आहे.
हेदेखील वाचा : Samruddhi Expressway: समृद्धी महामार्गावर शिवडे येथे इंटरचेंज, एमएसआरडीसी-सार्वजनिक बांधकाम विभागाची चाचपणी
फेब्रुवारी २०२६ पासून ला निनोचा प्रभाव कमी होत असून, सध्या न्यूट्रल स्थिती राहण्याची शक्यता हवामान तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे. ही स्थिती जुलैपर्यंत कायम राहू शकते. त्यानंतर वर्षाच्या मध्यापासून एल निनो सक्रिय होण्याची शक्यता वर्तविण्यात येत आहे. या बदलांचा परिणाम म्हणून काही भागांत उष्णतेची तीव्रता वाढू शकते तर काही ठिकाणी पावसाच्या पद्धतीत बदल दिसू शकतो. त्यामुळे येत्या काळात हवामानातील अनिश्चितता वाढण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.
२०२२ हे वर्ष भारतातील ५० वर्षांतील सर्वाधिक उष्ण लहरींचे वर्ष ठरले होते. महाराष्ट्रातही तापमानात वाढ होण्याची शक्यता आहे. पुणे येथे तापमान ४१.८ अंश, मुंबईत ४१ अंश, नागपुरात ४६ ते ४८ अंश, चंद्रपूरमध्ये ४९ तर यवतमाळमध्ये ४६.६ अंशांपर्यंत तापमान जाऊ शकते. विशेषतः विदर्भात उष्णतेचा सर्वाधिक परिणाम जाणवण्याची शक्यता आहे.
उष्णतेचा आरोग्यावरही परिणाम
राज्यासह पुणे जिल्ह्यात मार्च महिन्याच्या सुरुवातीलाच तापमानात लक्षणीय वाढ झाली आहे. यामुळे नागरिकांना उन्हाचा तीव्र चटका बसू लागला आहे. नेहमी एप्रिल-मे महिन्यात जाणवणारी उष्णतेची तीव्रता यंदा मार्चमध्येच जाणवत आहे. त्यामुळे शेती, पशुधन, पाणीपुरवठा आणि आरोग्य व्यवस्थेवर परिणाम होण्याची चिन्हे दिसू लागली आहेत.
