रविवार, 18 ऑक्टोबर 2026
BJP-Shivsena Mayor Dispute: आरक्षणाच्या अनिश्चिततेमुळे मुंबईच्या महापौर पदाचा सस्पेन्स कायम
दरम्यान, मुंबई महानगरपालिकेच्या महापौरपदाची सोडत चक्राकार पद्धतीने काढली जाणार असल्याची माहिती समोर आली आहे. मुंबई महानगरपालिकेच्या महापौरपदाची आरक्षण सोडत आता नव्या चक्राकार पद्धतीने काढली जाण्याची जाणार आहे. यामध्ये अनुसूचित जाती, अनुसूचित जमाती, ओबीसी आणि खुला प्रवर्ग यांचा समावेश असेल. जर जुन्या चक्राकार पद्धतीचा अवलंब केला, तर यंदा मुंबईचे महापौरपद ‘अनुसूचित जमाती’ प्रवर्गासाठी जाण्याची शक्यता आहे. (BMC Election 2026)
जर जुनी आलटून पालटून पद्धत स्वीकारली गेली तर महायुतीला त्याचा मोठा फटका बसू शकतो. कारण महायुतीचा भाग असलेल्या भाजप किंवा शिवसेनेकडे अनुसूचित जमाती प्रवर्गातून एकही नगरसेवक नाही. फक्त उद्धव ठाकरे यांच्या शिवसेनेकडे या प्रवर्गातून नगरसेवक आहेत.
२००४ पासून प्रवर्गांचा क्रम सातत्याने पाळला जात नाही. त्यामुळे नवीन आलटून पालटून पद्धत वापरण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. जर नवीन आलटून पालटून पालटून अनुसूचित जमातीचा उमेदवार निवडला गेला तर भाजप आणि शिवसेनेला नक्कीच धक्का बसेल.
यामुळे उद्धव ठाकरे यांच्या “जर देवाची इच्छा असेल तर महापौर निवडला जाईल” या विधानामागे हे नियम आधारले होते का, यावर चर्चा सुरू झाली आहे. फक्त ठाकरेंच्या शिवसेनेत अनुसूचित जमाती प्रवर्गातील नगरसेवक आहेत. प्रभाग ५३ आणि प्रभाग १२१ अनुसूचित जमाती प्रवर्गासाठी राखीव होते. दोन्ही भागात सर्व पक्षांनी उमेदवार उभे केले होते, परंतु उद्धव ठाकरेंच्या शिवसेनेचे उमेदवार विजयी झाले.
जितेंद्र वळवी यांनी प्रभाग ५३ जिंकला, एकनाथ शिंदे यांच्या शिवसेनेचे अशोक खांडवे यांचा पराभव केला. प्रियदर्शिनी ठाकरे यांनी प्रभाग १२१ जिंकला, एकनाथ शिंदे यांच्या उमेदवार प्रतिमा खोपडे यांचा पराभव केला. ( Municipal Election Result 2026)
२२ जानेवारी रोजी राज्यातील सर्व २९ महानगरपालिकांसाठी महापौरपदाच्या आरक्षणाची लॉटरी निघणार आहे. २२ जानेवारी रोजी सकाळी ११ वाजता सर्व महानगरपालिकांसाठी ही प्रक्रिया पार पडेल. त्याच दिवशी प्रत्येक महानगरपालिकेत कोणता महापौर निवडला जाईल हे ठरवले जाईल. नगरविकास विभागाकडून ही लॉटरी मंत्रालयात काढली जाईल.
मुंबई महानगरपालिकेच्या राजकारणात एक मोठी तांत्रिक वळण पाहायला मिळत आहे. यापूर्वी आरक्षण जाहीर झाल्यानंतर निवडणुका घेतल्या जात असत, मात्र आता निवडणुका पार पडल्यानंतर आरक्षणाची सोडत काढली जाणार आहे. निवडणूक नियमावलीतील या बदलामुळे भाजप आणि शिवसेना (शिंदे गट) यांच्यासमोरील अडचणींत मोठी वाढ झाली आहे.
नियोजन करणे कठीण: आरक्षण आधी माहित नसल्यामुळे कोणत्या प्रवर्गातील उमेदवारावर लक्ष केंद्रित करायचे, याबाबत पक्षांमध्ये संभ्रम आहे.
विशिष्ट प्रवर्गातील उमेदवारांची कमतरता: जर सोडतीमध्ये अनुसूचित जमाती (ST) सारख्या प्रवर्गाची चिठ्ठी निघाली, तर महायुतीकडे त्या प्रवर्गातील संख्याबळ नसल्याने महापौरपदावर दावा सांगणे कठीण होईल.
राजकीय अनिश्चितता: निकालानंतर आरक्षण ठरणार असल्याने विजयी उमेदवारांपैकी कोणाची वर्णी लागेल, याचा सस्पेन्स आता शेवटपर्यंत कायम राहणार आहे. या सर्व घडामोडींमुळे मुंबईच्या महापौर पदाची खुर्ची कोणाकडे जाणार, याचे गणित अधिकच गुंतागुंतीचे झाले आहे.
